II SA/Bk 836/13
PostanowienieWSA w Białymstoku2013-12-11
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, prowadząca działalność gospodarczą i uzyskująca miesięczny dochód w wysokości 1.200 zł, może zostać zwolniona z kosztów sądowych i otrzymać ustanowionego radcę prawnego w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli nie przedłożyła żądanych dokumentów potwierdzających jej sytuację materialną?Ratio decidendi
Skarżącej odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, ponieważ nie wykazała, że znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej jej poniesienie tych kosztów. Pomimo wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów potwierdzających jej stan majątkowy i dochody, skarżąca nie udzieliła odpowiedzi, co uniemożliwiło sądowi dokonanie pełnej oceny jej sytuacji. Posiadanie stałego źródła dochodu, nawet w wysokości 1.200 zł miesięcznie, co do zasady wyklucza przyznanie prawa pomocy, które jest instytucją szczególną dla osób w bardzo trudnej sytuacji finansowej.Stan faktyczny
Skarżąca J. J. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie dotyczącej wygaśnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Wnioskodawczyni podała, że jej miesięczny dochód z działalności gospodarczej wynosi 1.200 zł i nie posiada majątku ani oszczędności. Sąd wezwał ją do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów potwierdzających jej sytuację materialną, jednak skarżąca nie odpowiedziała na wezwanie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] sierpnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych p o s t a n a w i a odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
J. J. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego podając, iż nie uzyskuje dochodu pozwalającego jej na uiszczenie kosztów sadowych i pomocy prawnej w sprawie niniejszej. Skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z córką. Źródło utrzymania wnioskodawczyni stanowi dochód z prowadzenia działalności gospodarczej tj. lokalu gastronomicznego, który w miesiącu październik kształtował się na poziomie 1.200 zł. Skarżąca nie posiada żadnego majątku oraz oszczędności (k. 21-22, 26-27, 4).
Pismem z dnia 12 listopada 2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wezwał skarżącą do złożenia w terminie 7 dni dodatkowego oświadczenia m.in. wskazania miesięcznych bieżących wydatków oraz wysokości przychodów i dochodów z tytułu prowadzonej działalności za okres styczeń – październik 2013 r., a także przedłożenia dokumentów potwierdzających podnoszone okoliczności, w tym wyciągów z rachunku bankowego za okres trzech ostatnich miesięcy (k. 29).
W zakreślonym terminie skarżąca nie udzieliła żadnej odpowiedzi.
Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 j.t.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
Zgodnie natomiast z art. 252 § 1 powołanej ustawy, wniosek o przyznanie prawa pomocy winien zawierać oświadczenie strony obejmujące, między innymi, dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach.
Wykładnia przytoczonych przepisów prawa wskazuje, iż to na wnoszącym
o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Wniosek ten powinien również obejmować dane, umożliwiające rzetelną ocenę sytuacji materialnej wnioskodawcy.
Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego
i dochodów, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów (art. 255 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Wnioskodawczyni jednakże nie zadośćuczyniła powyższemu wezwaniu i nie przedłożyła żądanych dokumentów i informacji, w szczególności w przedmiocie uzyskiwanych dochodów za okres styczeń – październik 2013 r., a także ponoszonych wydatków na bieżące utrzymanie. Fakt ten uniemożliwia dokonanie pełnej i wszechstronnej oceny sytuacji majątkowej strony, w kontekście podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W złożonym oświadczeniu J. J. wykazała, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z córką. Wysokość miesięcznego dochodu rodziny skarżącej wynosi 1.200 zł. Skarżąca całość dochodów uzyskiwanych z działalności gospodarczej przeznacza na bieżące utrzymanie. Rodzina skarżącej nie posiada żadnego majątku.
Przedstawione powyżej dane w zestawieniu z nienadesłaniem żądanych dokumentów i informacji skutkują brakiem możliwości potwierdzenia oświadczenia strony w zakresie osiąganych dochodów i ponoszonych wydatków, które nie zostały przedstawione, a w konsekwencji uniemożliwiają pełną ocenę sytuacji majątkowej strony skarżącej i pozytywne rozpatrzenie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Na podstawie danych zawartych we wniosku należy bowiem stwierdzić, iż posiadanie przez skarżącą stałego źródła dochodu pozwala na uznanie, iż J. J. jest w stanie pokryć koszty sądowe oraz ustanowienia pełnomocnika w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Co do zasady bowiem prawo pomocy nie powinno być udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawczyni natomiast nie udowodniła zaistnienia takiej okoliczności. Natomiast koszty sądowe nie mogą być stawiane przed kosztami prowadzonej działalności gospodarczej.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło