II SA/Bk 84/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie asesor WSA Małgorzata Roleder, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant Elżbieta Stasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w formie jednorazowego zasiłku celowego w związku z suszą 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzająca jej wydanie decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł. z dnia [...] października 2006r. Nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. W dniu [...] października 2006 roku Pan M. K. wystąpił do Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł. o przyznanie zasiłku celowego w związku z suszą w 2006 roku w kwocie 1.000,00 złotych podwyższonej o 392,00 złotych. Decyzją z dnia [...] października 2006 roku Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Ł., odmówił przyznania wnioskowanego zasiłku celowego z tytułu złagodzenia skutków suszy. Decyzję swoją uzasadnił tym, iż na podstawie § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 roku w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz. U. nr 155, póz. 1109 z 2006 roku), pomocy udziela się rodzinie rolniczej, jeśli: 1) co najmniej jedna osoba w tej rodzinie jest rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, który podlega temu ubezpieczeniu z mocy ustawy; 2) w gospodarstwie rolnym, w którym szkody w uprawach rolnych spowodowanych suszą, oszacowane przez Komisję powołaną przez Wojewodę na podstawie §20 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1996 roku w sprawie szczegółowych kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji, wynoszą średnio powyżej 30%. Organ l instancji wskazał, iż obydwa wyżej wymienione warunki muszą być spełnione jednocześnie, a z dokumentów zgromadzonych w przedmiotowej sprawie wynika, że straty w uprawach wyniosły 23,60 %, czyli są niższe niż wymagane 30%. Wyliczając ten wskaźnik organ przyjął, że suszą dotkniętych zostało 6,22 ha upraw w całej powierzchni użytków rolnych wynoszących 13,94 ha. M. K. w odwołaniu od tej decyzji stwierdził, że straty w uprawach rolnych w jego gospodarstwie przekraczają 30%, bowiem obejmują także zboża na obszarze 5,40 ha. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] listopada 2006 roku, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji podano, iż nie potwierdziło się stanowisko skarżącego, że nastąpiły straty w uprawach zbóż na obszarze 5,40 ha, ponieważ nie wynika to z protokołu szacowania strat sporządzonego przez Komisję ds. szacowania szkód w poszkodowanych gospodarstwach rolnych w dniu 9 sierpnia 2006 roku. Dodano, iż organy administracji mogą uwzględnić tylko takie szkody, które wskazała Komisja powołana przez Wojewodę. Skoro zaś wyżej wymieniona komisja wykazała tylko szkody w użytkach rolnych i ziemniakach, które to szkody nie przekraczały – 30 % - to Panu M. K. nie przysługuje przedmiotowy zasiłek. Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., Pan M. K. wywiódł skargę do sądu administracyjnego. W skardze wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy podając, że w wyniku nie uwzględnienia szkód na zbożach nie uzyskał "odszkodowania posuszowego". Dodał, że istnieją metody aby ustalić straty w zbożu, mimo jego skoszenia. Organ administracyjny w odpowiedzi na skargę wyjaśnił, że w sytuacji gdy Komisja powołana przez Wojewodę do szacowania szkód, nie oszacowała strat we wszystkich uprawach, ani Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł., ani Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., nie mają możliwości przeprowadzenia szacowania uzupełniającego. Tym samym podtrzymano stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył co następuje: Skarga podlegała uwzględnieniu albowiem zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Brak podniesienia przez skarżącego tego zarzutu nie wpływa na zakres rozpoznania sprawy przez sąd albowiem zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wskazać należy, że organy administracyjne orzekające w niniejszej sprawie dokonały błędnej interpretacji przepisów § 2 pkt 2 oraz § 4 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz. U. nr 155, poz. 1109). Organ pierwszej jaki również Samorządowe Kolegium Odwoławcze - przyjęły, że średnią szkód obliczyć należało w stosunku do wszystkich upraw rolnych gospodarstwa wnioskodawcy. Sposób obliczania szkód przyjęty zarówno przez organ I instancji jak i organ odwoławczy jest nieprawidłowy. Wprawdzie brzmienie przepisu § 2 pkt 2 rozporządzenia nie jest jednoznaczne, nie określa bowiem w stosunku do jakiej powierzchni powinna być obliczana skala średnich strat w gospodarstwie, to jednak rozwiązania należy szukać w przepisie § 4 ust. 2 rozporządzenia. Z brzmienia tego przepisu można wnioskować, że podstawą do obliczenia średniej powinny być dane zawarte w protokole z oszacowania szkód sporządzonym przez komisję powołaną na podstawie odrębnych przepisów. Skoro tak to dane przyjmowane do ustalenia średniej wysokości szkód powinny być zaczerpnięte z takiego protokołu. Organ powinien się kierować wyłącznie danymi o powierzchni tych upraw rolnych na których poniesiono szkody, które zostały oszacowane przez komisję. Do ustalenia średniej nie można natomiast przyjąć powierzchni tych użytków rolnych, na których komisja nie dokonała wyszacowania. Powyższa interpretacja znalazła już odzwierciedlenie w kilku decyzjach Samorządowych Kolegiów Odwoławczych, np. w B. (nr [...]), w E. ( nr [...]). Sąd podziela powyższy pogląd, albowiem celem rozporządzenia było udzielnie pomocy rodzinom rolniczym, bez względu na powierzchnię posiadanych upraw rolnych, gdyż klęska suszy w 2006r. miała charakter powszechny. Przenosząc powyższe uwagi na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, że Komisja oszacowała straty w gospodarstwie rolnym Pana M. K. na 6,22 ha przyjmując, że na 4,00 ha było 60 % zniszczeń a na 2,22 ha – 40 %. Po przeliczeniu na powierzchnię okazało się, że nie zebrano upraw z 3,29 ha. Obliczając średnią szkód w uprawach spowodowanych suszą, organy administracji państwowej odniosły wielkość oszacowanych szkód do areału całego gospodarstwa skarżącego, tj. do 13,94 ha. Rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji winien dokonać prawidłowego wyliczenia szkód spowodowanych suszą i określić ich wskaźnik procentowy, w oparciu o dane z protokołu komisji z [...] sierpnia 2006 r., a następnie raz jeszcze dokonać analizy przesłanek wynikających z § 2, § 4 i § 5 cytowanego wcześniej rozporządzenia pod kątem zasadności i wysokości przyznania zasiłku celowego na rzecz skarżącego. Należy podkreślić, że w świetlne przedstawionego wyżej poglądu poza analizą organu pozostanie żądanie skarżącego w przedmiocie uwzględnienia strat z tytułu suszy w uprawach zboża, bowiem nie zostały one wyszczególnione w protokole komisji. Tak więc jedynie w tym zakresie stanowisko organu było zasadne. Mając całokształt powyższych okoliczności na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" w zw. z art. 135 orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i decyzji poprzedzającej jej wydanie. Konsekwencją uwzględnienia skargi było stwierdzenie, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku – art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.