II SA/Bk 843/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder,, sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 marca 2014 r. sprawy ze skargi K. i B. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] lipca 2013 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania K. i B. D., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Z. z [...] czerwca 2013 r. znak: [...], stwierdzającą brak obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku z częścią socjalną i magazynową do linii technologicznej do brykietowania słomy o wydajności 800-1000 kg/h, przewidzianego do realizacji na działce nr geod. [...] w obrębie Z., gm. Z. U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne. Pan G. W. w piśmie z [...] lutego 2013 r. zwrócił się do Burmistrza Z. z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla ww. przedsięwzięcia. Do wniosku dołączył kartę informacyjną przedsięwzięcia, kopię mapy ewidencyjnej obejmującej teren przedsięwzięcia i wypis z rejestru gruntów. Wskazane przedsięwzięcie organ zakwalifikował jako mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i wystąpił do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w B. oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z prośbą o opinię, co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W pismach z [...] lutego 2013 r. (Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska) oraz z [...] marca 2013 r. (Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego) wyrażone zostały opinie o braku obowiązku przeprowadzenia takiej oceny. W związku z powyższym Burmistrz Z. wydał [...] marca 2013 r. postanowienie nr [...], w którym zgodnie z art. 63 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2009 r. nr 199, poz. 1227 ze zm.), § 3 ust. 1 pkt 45 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. nr 213, poz. 1397 ze zm.) oraz ze względu na brak potencjalnego bezpośredniego lub pośredniego wpływu planowanego przedsięwzięcia ma środowisko - nie stwierdził obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, a co za tym idzie, nie stwierdził potrzeby sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko. Następnie, wymienioną na wstępie decyzją z [...] czerwca 2013 r., orzekając na podstawie m.in. art. 84 i 85 cyt. ustawy, organ stwierdził brak obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla ww. przedsięwzięcia. Rozpatrując odwołanie od tego rozstrzygnięcia Kolegium uznało za zasadne stanowisko Burmistrza Z. wyrażone zarówno w postanowieniu [...] marca 2013 r., jak i w zaskarżonej decyzji. Do takiej konkluzji doprowadziła organ II instancji analiza wniosku dokonana z uwzględnieniem uwarunkowań określonych w art. 63 ust. 1 ustawy. Kolegium wskazało, że planowane przedsięwzięcie polega na budowie budynku z częścią socjalną i magazynową do linii technologicznej do brykietowania słomy o wydajności 800-1000 kg/h, przewidzianej do realizacji na działce nr geod. [...], w obrębie Z., gm. Z. Powierzchnia działki, na której ma być realizowane planowane przedsięwzięcie wynosi 0,8494 ha, zaś powierzchnia całkowita budynku przewidzianego do realizacji wynosi 300 m2, w tym powierzchnia hali produkcyjnej - 200 m2. W obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia brak jest innych przedsięwzięć, z którymi byłoby ono powiązane. W procesie produkcyjnym nie jest przewidywane wykorzystanie paliw ani wody. Orientacyjne zużycie wody z własnej studni głębinowej, do celów higieniczno-sanitarnych wyniesie około 200 litrów na dobę. Powstające w procesie produkcyjnym odpady, poprodukcyjne, sznurki do wiązania słomy będą gromadzone w zamykanych pojemnikach, w wyznaczonym miejscu, a następnie usuwane przez wyspecjalizowana firmę. W procesie technologicznym nie będą powstawały ścieki, zaś ścieki bytowe będą odprowadzane do zbiornika bezodpływowego, znajdującego się na terenie posesji i okresowo wywożone do oczyszczalni ścieków. Wody opadowe i roztopowe z utwardzonych, nieszczelnych powierzchni będą odprowadzane do ziemi na terenie należącym do inwestora. Prowadzona działalność spowoduje emisję hałasu do środowiska, którego źródłem będą urządzenia w hali produkcyjnej, jednakże emisja hałasu będzie niewielka, gdyż linia produkcyjna zostanie umiejscowiona w hali o izolacyjności przegród budynku w granicach 25 dB. Pyły i drobiny słomy będące skutkiem procesu produkcji będą odprowadzane do cyklonów, a następnie do workowego łapacz pyłu. Przyjmuje się, że skuteczność zastosowanych urządzeń odpylających będzie sięgała 85%. Ze względu na swój charakter, planowane przedsięwzięcie nie należy też do przedsięwzięć o zwiększonym ryzyku wystąpienia poważnej awarii. Zagrożenia dla środowiska nie stwarza też usytuowanie planowanego przedsięwzięcia. Sąsiedztwo terenu, na którym ma być realizowane przedsięwzięcie stanowią tereny użytkowane rolniczo - pola uprawne. W odległości około 200 m od granic terenu planowanego przedsięwzięcia znajduje się zwarta zabudowa wsi Z.. Planowane przedsięwzięcie nie jest usytuowane na obszarach wodno-błotnych. Nie występują tu również inne obszary o płytkim zaleganiu wód podziemnych, obszary wybrzeży, obszary górskie lub leśne, obszary objęte ochroną, w tym strefy ochronne ujęć wód i obszary ochronne zbiorników wód śródlądowych, obszary, na których standardy jakości środowiska zostały przekroczone, obszary o krajobrazie mającym znaczenie historyczne, kulturowe lub archeologiczne, obszary przylegające do jezior, ani też uzdrowiska i obszary ochrony uzdrowiskowej. Zdaniem Kolegium, w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia brak jest też obszarów wymagających specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszarów Natura 2000 oraz pozostałych formy ochrony przyrody. Najbliższy obszar Natura 2000 znajduje się w odległości około 7km od planowanego przedsięwzięcia. Z kolei, zastosowanie wskazanych przez inwestora rozwiązań w zakresie ochrony środowiska przed emisją hałasu oraz pyłów do powietrza, zabezpieczy środowisko, w tym zdrowie ludzi przed negatywnym oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia. Skala i lokalizacja przedsięwzięcia wyklucza też możliwość jego transgranicznego oddziaływania na środowisko. W ocenie organu odwoławczego, powyższe ustalenia wskazują na brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Organ I instancji prawidłowo wydał na podstawie art. 84 ust. 1 ustawy decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, w której stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zdaniem Kolegium, zaskarżona decyzja nie jest też dotknięta innymi wadami, mogącymi skutkować jej uchylenie. Treść rozstrzygnięcia odpowiada wymogom określonym w art. 84 cyt. ustawy. Decyzja zawiera wszystkie elementy wymienione w art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz załącznik w postaci charakterystyki planowanego przedsięwzięcia (art. 84 ust. 2 ustawy). W skardze złożonej do Sądu Państwo K. i B. D. wnieśli o uchylenie decyzji Kolegium oraz o zmianę decyzji organu I instancji, jak też o uznanie postępowania jako nieważnego, gdyż opiera się na nieprawdziwych informacjach pochodzących od inwestora. Skarżący zauważyli, że we wniosku inwestor stwierdził brak obszaru leśnego, podczas gdy działka, na której planowana jest inwestycja jest działka zalesioną, która to inwestor na tym etapie wycina. Wskazali też, że zgłaszali uwagi i zastrzeżenia, co do planowanej inwestycji, oraz podawanie przez inwestora nieprawdziwych informacji związanych z poziomem hałasu, oraz nie wykazaniem we wniosku faktu kontaktu inwestycji z terenem leśnym, co z pewnością spowoduje znaczne szkody dla środowiska naturalnego. Wymienili następnie występujące na tym terenie chronione gatunki roślin i zwierząt. W ocenie Skarżących przedsięwzięcie oddziałuje znacząco negatywnie na środowisko i nie powinno zostać dopuszczone do realizacji gdyż ma znacząco negatywne oddziaływanie na środowisko oraz będzie bardzo uciążliwe dla mieszkańców miejscowości Z. Istotne jest, że przedsięwzięcie to jest w bezpośrednim sąsiedztwie z terenami nieużytków rolnych, na których znajduje się ponad 15 letni drzewostan, oraz terenami rolniczymi ze względu na występowanie roślin, ptaków (bocian biały) i zwierząt pod ochroną, a także w bliskim sąsiedztwie z budynkami mieszkalnymi Skarżących, jak również w bardzo bliskim sąsiedztwie ich zabudowań. Wytwarzanie brykietu na tak olbrzymią skalę powodować będzie emisje substancji szkodliwych (zapach, pył, hałas). Ponadto, przewidziane do realizacji przedsięwzięcie ma zostać sfinalizowane w bezpośrednim sąsiedztwie z uprawianymi działkami rolniczymi ekologicznymi. Skarżący wskazali również na nieprzystosowaną do przewozu ładunku drogę i zwrócili uwagę na uciążliwości związane z poruszaniem się samochodów ciężarowych po miejscowości oraz hałasem, jaki będzie ze względu na dowóz (wywóz) produktów i produkcję brykietu. W świetle powyższego Skarżący uznali, że decyzja została wydana wbrew prawu. Odwołali się przy tym do art. 5 i art. 58 § 2 Kodeksu cywilnego. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia w sprawie stała się decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wydana w trybie art. 84 ust. 1 i 2 ww. ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Na wstępie trzeba przybliżyć zasady wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, które określone zostały w dziale 5 cytowanej ustawy. Wskazują one na następujący porządek czynności organu w tym zakresie. Po wpłynięciu wniosku o wydanie takiej decyzji dla określonego przedsięwzięcia organ sprawdza w pierwszej kolejności, czy planowane przedsięwzięcie może być zakwalifikowane jako mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko bądź mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Zgodnie bowiem z art. 71 ust. 2 ustawy, uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane właśnie dla takich planowanych przedsięwzięć. Kwalifikacji tej dokonuje się na podstawie przepisów cytowanego wyżej rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Jeżeli organ ustali, że planowane przedsięwzięcie należy do mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, powstaje obowiązek uzyskania przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Dalszy etap postępowania uzależniony jest od tego, czy w danym przypadku istnieje obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Stosownie do art. 59 ust. 1 przeprowadzenia takiej oceny wymaga realizacja: 1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1. W tym drugim przypadku obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko stwierdza w drodze postanowienia organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie uwarunkowania wymienione w art. 63 ust. 1 pkt 1 - 3 ustawy. Postanowienie wydaje się również, jeżeli organ nie stwierdzi potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (zob. art. 63 ust. 2 ustawy). Przed wydaniem ww. postanowień organ zasięga opinie instytucji wymienionych w art. 64 ust. 1 ustawy. W sytuacji, gdy w sprawie przeprowadzono ocenę oddziaływania na środowisko organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach (odmawia wydania takiej decyzji), biorąc pod uwagę: 1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1; 2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; 3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa; 4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone (art. 80 ust. 1 ustawy). Natomiast w przypadku przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy, organ na podstawie art. 84 ustawy wydaje decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, w której stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Stosownie do ust. 2 tego przepisu, załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach stanowi jednocześnie charakterystyka przedsięwzięcia. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że organ prawidłowo zakwalifikował planowane przedsięwzięcie jako mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Przepis § 3 ust. 1 pkt 45 ww. rozporządzenia zalicza do takiego przedsięwzięcia instalacje do produkcji paliw z produktów roślinnych, z wyłączeniem instalacji do wytwarzania biogazu rolniczego w rozumieniu ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2006 r. Nr 89, poz. 625, z późn. zm.) o zainstalowanej mocy elektrycznej nie większej niż 0,5 MW lub wytwarzających ekwiwalentną ilość biogazu rolniczego wykorzystywanego do innych celów niż produkcja energii elektrycznej. Jednocześnie, po uzyskaniu opinii Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w B. oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B., organ stwierdził w postanowieniu z [...] marca 2013 r. brak obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania analizowanego przedsięwzięcia na środowisko. Powyższe sprawiło, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach powinna zostać wydana na podstawie art. 84 ust. 1 ustawy i w decyzji tej zgodnie z tym przepisem stwierdza się brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Tak też postąpił organ w wydanej [...] czerwca 2013 r. decyzji. Decyzja ta zawiera wszystkie elementy wymagane przez prawo, w tym zgodnie z art. 84 ust. 2 ustawy - załącznik w postaci charakterystyki przedsięwzięcia, jak też stosownie do art. 85 ust. 2 pkt 2 ustawy - informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1, uwzględnionych przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Lektura decyzji organów obu instancji wskazuje, że szczegółowo odniesiono się do poszczególnych uwarunkowań wynikających z tej regulacji, odnosząc je do informacji zawartych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia, dołączonej przez inwestora do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Nie mogły przy tym odnieść pożądanego przez stronę skutku zarzuty dotyczące podania przez inwestora nieprawdziwych informacji związanych z poziomem hałasu, oraz nie wykazaniem we wniosku faktu kontaktu inwestycji z terenem leśnym. Jakkolwiek organ odwoławczy błędnie stwierdził, że w miejscu planowanego przedsięwzięcia nie występuje obszar leśny, to nie miało to wpływu na zasadność stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Jak się okazuje organy dysponowały stosownym materiałem dowodowym odnośnie występowania obszaru leśnego na przedmiotowym terenie (kopia mapy ewidencyjnej i wypis z rejestru gruntów). Organ I instancji wskazał zaś wyraźnie, że w sąsiedztwie inwestycji znajduje się niewielki fragment lasu. Przeprowadzona przez ten organ analiza wniosku z uwzględnieniem uwarunkowań zawartych w art. 63 ust. 1 ustawy, nie doprowadziła jednak do stanowiska o wpływie występującego fragmentu lasu na potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Zauważyć trzeba, że obszar lasu, o którym mowa to według wypisu z rejestru gruntów 0,0241 ha, przy ogólnej powierzchni działki inwestora - 0,8494 ha. Odnośnie potencjalnej emisji hałasu, to strona nie sprecyzowała w jaki sposób w tym zakresie inwestor podał nieprawdziwe dane we wniosku. Analizując kartę informacyjną przedsięwzięcia organy uznały natomiast, że przewidywane przez inwestora rozwiązania w zakresie ochrony środowiska przed emisją hałasu, zabezpieczy środowisko, w tym zdrowie ludzi przed negatywnym oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia. W decyzji wskazano, że emisja hałasu będzie niewielka, gdyż linia produkcyjna zostanie umiejscowiona w hali o izolacyjności przegród budynku w granicach 25 dB. Akta sprawy nie potwierdzają ponadto obaw Skarżących, że planowana inwestycja spowoduje znaczne szkody dla środowiska naturalnego. Analiza wniosku dała organom podstawy do stwierdzenia, że przy założonych przez inwestora rozwiązaniach chroniących środowisko, usytuowanie hali produkcyjnej będzie znikomym źródłem zanieczyszczeń do powietrza. Pyły i drobiny słomy będące skutkiem procesu produkcji będą odprowadzane do cyklonów, a następnie do workowego łapacza pyłu. Skuteczność zastosowanych urządzeń odpylających ma być rzędu 85%. Co również istotne, w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia brak jest obszarów wymagających specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszarów Natura 2000 oraz pozostałych form ochrony przyrody. Najbliższy obszar Natura 2000 znajduje się w odległości około 7 km od planowanego przedsięwzięcia. Orzekający w sprawie Sąd pragnie również zauważyć, że odmowa wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach może nastąpić w przypadku wystąpienia sprzeczności planowanego przedsięwzięcia z postanowieniami planu zagospodarowania przestrzennego, w przypadku odmowy uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez organ współdziałający, braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w innym wariancie lub gdy z przeprowadzonego postępowania wyniknie możliwość negatywnego oddziaływania na środowisko. Sam tylko sprzeciw co do realizacji inwestycji stron lub członków społeczeństwa biorącego udział w postępowaniu, których interes faktyczny przemawia za innym sposobem zagospodarowania określonych nieruchomości, nie może być podstawą odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 kwietnia 2010 r. II SA/Kr 42/10, LEX nr 577115). W rozpatrywanym przypadku nie wystąpiła jakakolwiek z takich sytuacji. W świetle obowiązujących przepisów prawa nie ma również konieczności badania wpływu przedsięwzięcia na środowisko pod kątem sieci dróg istniejących lub planowanych w rejonie inwestycji. Należy w pełni podzielić stanowisko Kolegium, że kwestia infrastruktury technicznej nie jest wymieniona w art. 63 ust. 1 ustawy jako uwarunkowanie, które powinno być uwzględnione przy rozstrzyganiu w przedmiocie stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zupełnie pozbawione podstaw są zarzuty naruszenia art. 5 i art. 58 § 2 Kodeksu cywilnego. Przepisy te nie mają zastosowania w prawie administracyjnym. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał, że zaskarżona decyzja wydana została z zachowaniem procedury środowiskowej i jest zgodna z prawem. Dlatego też orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).