II SA/Bk 845/07
PostanowienieWSA w Białymstoku2008-01-22
Skład orzekający: Referendarz sądowy Tomasz Oleksicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ewentualnie ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy wnioskodawcom, uznając, że wykazali oni spełnienie przesłanek określonych w przepisach Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W przypadku J. M. stwierdzono, że nie jest ona w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania ze względu na niski dochód, wysokie wydatki bieżące, stan zdrowia oraz posiadany majątek. E. M. i K. M. wykazali, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, biorąc pod uwagę ich dochody, wydatki, stan zdrowia i brak oszczędności.Stan faktyczny
Wnioskodawcy J. M., E. M. i K. M. złożyli wnioski o przyznanie prawa pomocy w związku ze skargą na decyzję Wojewody P. dotyczącą odszkodowania za odebrane gospodarstwo rolne. J. M. wniosła o całkowite prawo pomocy, E. M. i K. M. o częściowe, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd analizował ich sytuację dochodową, majątkową, wydatki bieżące oraz stan zdrowia, aby ocenić, czy spełniają przesłanki do przyznania pomocy prawnej.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano J. M. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. 2. Przyznano E. M. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. 3. Przyznano K. M. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Referendarz sądowy Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, wniosku E. M. w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz wniosku K. M. w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. M., E. M. oraz K. M. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] października 2007 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania odszkodowania za odebrane gospodarstwo rolne lub zwrot gruntów postanawia 1. przyznać J. M. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, 2. przyznać E. M. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, 3. przyznać K. M. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Ad 1. J. M. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (k. 19). Wnioskodawczyni pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem R. M. Miesięczny dochód dwuosobowej rodziny wynosi łącznie 1775,65 zł – J. M. uzyskuje 757,65 zł tytułem otrzymywanej emerytury oraz (przeciętnie) 550 zł z prowadzenia zakładu [...]; R. M. otrzymuje 468 zł tytułem zatrudnienia na ½ etatu w zakładzie [...] skarżącej. Majątek wnioskodawczyni stanowi mieszkanie o powierzchni [...] m² oraz garaż i lokal usługowy. J. M. podkreśliła, iż jest osobą schorowaną, w podeszłym wieku, wysokość uzyskiwanego dochodu nie starcza jej na pokrycie całości kosztów bieżącego utrzymania oraz zakupu lekarstw (k. 19).
Pismem z dnia [...] grudnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Białymstoku wezwał J. M. do złożenia oświadczenia, w którym należało wskazać: ponoszone miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem wnioskodawczyni i pozostającego z nią we wspólnym gospodarstwie domowym syna, z jednoczesnym podaniem ich wysokości (np. opłaty ponoszone za prąd, wodę, telefon, czynsz, zakup żywności, lekarstwa, opiekę medyczną itp.); ponoszone miesięczne wydatki związane z prowadzeniem zakładu [...],
z jednoczesnym podaniem ich wysokości (należało dołączyć rachunki potwierdzające ich wysokość); czy R. M. jest właścicielem samochodu osobowego, należało podać jego markę, rok produkcji oraz miesięczne koszty jego eksploatacji. Dodatkowo wnioskodawczyni została zobligowana do nadesłania: dokumentów poświadczających wysokość otrzymywanej emerytury (k. 58).
W odpowiedzi na powyższe wezwanie J. M. przedstawiła miesięczne wydatki rodziny, w tym opłaty ponoszone na: energię elektryczną, wodę, telefon - od 150 zł do 180 zł; czynsz – około 500 zł; niezbędne lekarstwa – od 80 zł do 150 zł. Pozostałą po uiszczeniu wykazanych ostatnio wydatków kwotę wnioskodawczyni przeznacza na zakup żywności i lekarstw. W skład kosztów prowadzenia zakładu [...] wchodzą: składki ZUS – 256,28 zł; składka płacona na konto Cechu Rzemiosł Różnych (½ stawki) – 20 zł; energia elektryczna, woda, telefon – od 120 zł do 150 zł. R. M. jest właścicielem samochodu osobowego marki [...] [...] [...], rok produkcji [...], koszty eksploatacji pojazdu wynoszą od 70 zł do 90 zł miesięcznie. J. M. wywiodła,
iż dochód osiągany przez prowadzony zakład [...] wynosi od około 500 zł do 700 zł (k. 74). Wnioskodawczyni nadesłała: odcinek emerytury za [...] 2007 r.; rachunki poświadczające wysokość opłat ponoszonych w związku z prowadzeniem zakładu [...] (k. 76 - 78); umowę o pracę R.M. (k. 79).
Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
W rozpatrywanym przypadku J. M. dowiodła, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
W złożonym oświadczeniu wnioskodawczyni wykazała bowiem, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem R. M. Miesięczny dochód dwuosobowej rodziny stanowi kwota od 1725,65 zł do 1925,65 zł (dochód z tytułu prowadzonego przez J. M. zakładu [...] – k. 74, emerytura skarżącej oraz dochód R. M. z tytułu umowy o pracę). Wyszczególnione miesięczne wydatki związane z kosztami bieżącego utrzymania, prowadzenia zakładu [...] oraz eksploatacji samochodu osobowego wynoszą od 1196,28 zł do 1346,28 zł. Pozostałą po uiszczeniu wykazanych wydatków kwotę wnioskodawczyni przeznacza na zakup żywności i lekarstw. W skład majątku rodziny skarżącej wchodzą: mieszkanie o powierzchni [...] m², garaż, lokal usługowy oraz samochód osobowy marki [...] [...] [...], rok prod. [...]. Wnioskodawczyni jest osobą schorowaną, w podeszłym wieku, wysokość uzyskiwanego dochodu nie starcza jej na pokrycie całości kosztów bieżącego utrzymania oraz zakupu lekarstw.
Powyższe okoliczności, a w szczególności: wysokość dochodu dwuosobowej rodziny pozostała po opłaceniu wykazanych wydatków na pokrycie miesięcznych kosztów zakupu żywności, środków czystości, lekarstw (tj. średnio około 554,37 zł)
w zestawieniu z majątkiem rodziny, brakiem zgromadzonych oszczędności oraz złym stanem zdrowia wnioskodawczyni pozwalają na stwierdzenie, iż J. M. nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 2 w zw.
z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Ad 2. E. M. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (k. 15), podając, iż sam prowadzi gospodarstwo domowe. Miesięczny dochód skarżącego stanowi kwota 849,11 zł netto, uzyskiwana z tytułu emerytury (k. 24). Wnioskodawca nie posiada majątku oraz zgromadzonych oszczędności. W uzasadnieniu E. M. podkreślił, jest osobą schorowaną (orzeczona [...] grupa inwalidzka), wydającą na lekarstwa do 250 zł miesięcznie (k. 15-16). Do akt sprawy skarżący dołączył: kserokopię dowodu osobistego oraz legitymacji emeryta – rencisty (k. 21 i k. 23); decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] marca 2000 r. w sprawie nadania numeru identyfikacji podatkowej (k. 22), decyzję ZUS z dnia [...] czerwca 2007 r. określającą wysokość otrzymywanej emerytury (k. 24), orzeczenie Obwodowej Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia w B. z dnia [...] września 1987 r. (k. 25).
Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W rozpatrywanym przypadku E. M. dowiódł, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego – kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego.
W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał bowiem, iż pozostaje sam w gospodarstwie domowym. Skarżący nie posiada majątku oraz zgromadzonych oszczędności. Źródło dochodów E. M. stanowi emerytura
w wysokości 849,11 zł netto miesięcznie. Skarżący jest osobą schorowaną, ma orzeczoną [...] grupę inwalidzką (k. 25), miesięcznie na lekarstwa wydaje do 250 zł.
Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu pozostającego na pokrycie podstawowych potrzeb skarżącego w połączeniu
z brakiem majątku i zgromadzonych oszczędności oraz ze złym stanem zdrowia pozwalają na stwierdzenie, iż E. M. nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw.
z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Ad 3. K. M. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (k. 17), podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze współmałżonką K. M. Miesięczny dochód rodziny skarżącego stanowi kwota 2993,93 zł netto uzyskiwana przez małż. M. z tytułu emerytur, w tym 860,95 zł emerytury K. M. oraz 2132,58 zł emerytury K. M. (k. 60). Majątek wnioskodawcy stanowi dom o powierzchni [...] m². W uzasadnieniu skarżący podkreślił, iż jest osobą schorowaną (stan po [...] [...]), ponoszącą wydatki związane z lekarstwami (200 zł miesięcznie) oraz rehabilitacją. K. M. jest chora na [...] i [...] (k. 17).
Pismem z dnia [...] grudnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Białymstoku wezwał K. M. do złożenia oświadczenia,
w którym należało wskazać: ponoszone miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem wnioskodawcy i pozostającej z nim we wspólnym gospodarstwie domowym małżonki, z jednoczesnym podaniem ich wysokości (np. opłaty ponoszone za prąd, wodę, telefon, czynsz, zakup żywności, lekarstwa, opiekę medyczną itp.). Dodatkowo skarżący został zobligowany do nadesłania dokumentów poświadczających wysokość własnej emerytury oraz małżonki K. M. (k. 59).
W odpowiedzi na powyższe wezwanie K. M. wywiódł,
iż miesięczne wydatki dwuosobowej rodziny wynoszą łącznie 2993 zł, w tym: energia elektryczna – 74 zł; woda – 206 zł; telefon – 71 zł; lekarstwa – 200 zł; wywóz nieczystości - 52 zł; gaz – 111 zł; opłaty rehabilitacyjne – 1520 zł; żywność – około 672 zł oraz podatek od nieruchomości w wysokości 87 zł kwartalnie (k. 60 i k. 68). Skarżący podkreślił, iż jest częściowo [...], pozostaje pod stałą opieką żony (k. 61). Do akt sprawy wnioskodawca dołączył: rachunki poświadczające wysokość miesięcznych wydatków (k. 62 -68); odcinek emerytury K. M. za miesiąc [...] 2007 r., wyciąg z konta K. M. (k. 69-70) oraz dokumentację medyczną (k. 71 – 72).
Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W rozpatrywanym przypadku K. M. dowiódł, iż nie jest
w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego – kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego.
W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał bowiem, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze współmałżonką K. M. Miesięczny dochód dwuosobowej rodziny skarżącego stanowi kwota 2993,93 zł netto. Wyszczególnione wydatki miesięczne skarżącego wynoszą łącznie 2993 zł, są równe osiąganemu dochodowi. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi dom
o powierzchni [...] m². Małż. M. pozostają osobami schorowanymi ponoszącymi znaczne wydatki na lekarstwa i rehabilitację tj. 1720 zł miesięcznie, dodatkowo skarżący jest częściowo [...] (stan po [...] [...]), pozostaje pod opieką małżonki.
Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu rodziny w zestawieniu z wyszczególnionymi wydatkami, brakiem zgromadzonych oszczędności (k. 17) oraz ze złym stanem zdrowia wnioskodawcy wymagającym zwiększonych wydatków na lekarstwa i opiekę medyczną pozwalają na stwierdzenie, iż K. M. nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw.
z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło