II SA/Bk 849/11
PostanowienieWSA w Białymstoku2013-01-31
Skład orzekający: Anna Sobolewska - Nazarczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny powinien umorzyć postępowanie, gdy strona skarżąca (stowarzyszenie) została prawomocnie rozwiązana i zarządzono jej likwidację?Ratio decidendi
Postępowanie sądowe w sprawie sądowoadministracyjnej podlega umorzeniu, gdy strona skarżąca utraciła zdolność sądową w wyniku prawomocnego rozwiązania i zarządzenia likwidacji stowarzyszenia. Utrata bytu prawnego następuje z chwilą zarządzenia likwidacji, a nie dopiero z momentem wykreślenia z rejestru, co czyni postępowanie bezprzedmiotowym.Stan faktyczny
Skarżące stowarzyszenie złożyło skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. odmawiające sprostowania i wyjaśniające wątpliwości co do treści innego orzeczenia. W trakcie postępowania sądowego Sąd Rejonowy w B. prawomocnie postanowił o rozwiązaniu stowarzyszenia i zarządził jego likwidację. Organ wniósł o odrzucenie skargi jako spóźnionej.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Sobolewska - Nazarczyk (spr.), po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2013 r. w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. F. Z. w B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] września 2011 r. znak [...] w przedmiocie sprostowania i wyjaśnienia wątpliwości p o s t a n a w i a umorzyć postępowanie sądowe w sprawie
S. F. Z. w B. złożyło skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] września 2011 r., którym utrzymano w mocy postanowienie tegoż organu z dnia [...] kwietnia 2011 r. odmawiające sprostowania oraz wyjaśniające wątpliwości co do treści innego orzeczenia SKO w B. – postanowienia z dnia [...] lutego 2011 r. wydanego w postępowaniu nadzwyczajnym nieważnościowym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako spóźnionej.
Tutejszy sąd z urzędu powziął wiadomość, że postanowieniem z dnia 27 stycznia 2012 r. w sprawie [...] Sąd Rejonowy w B. XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego postanowił o rozwiązaniu S. F. Z. w B. oraz zarządził jego likwidację z jednoczesnym ustanowieniem likwidatora w osobie R. M. K. Apelację od tego postanowienia oddalił Sąd Okręgowy w B. VII Wydział Gospodarczy postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2012 r. w sprawie VII Ga [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Postępowanie podlega umorzeniu.
Zgodnie z art. 161 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę (pkt 1); w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłosi osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik postępowania (pkt 2); gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe (pkt 3).
W rozpoznawanej sprawie zaszła ostatnia z wymienionych przesłanek umorzenia postępowania – stało się ono bezprzedmiotowe.
Skarżące S. zostało rozwiązane i zarządzono jego likwidację prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] stycznia 2012 r., co nastąpiło na podstawie art. 31 pkt 1 i art. 36 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 ze zm.). na wniosek organu nadzorującego. Konsekwencją tego orzeczenia jest zakończenie wszelkiej działalności statutowej S. Jak wskazał NSA w uzasadnieniach postanowień z dnia 19 grudnia 2012 r. w sprawie II OZ 1119/12 oraz z dnia 15 stycznia 2013 r. w sprawie II OSK 3065/12 przedmiotowe rozwiązanie rozpoczyna proces likwidacji tego podmiotu, który prowadzi likwidator, a którego celem jest zrekonstruowanie majątku S. i zakończenie spraw związanych z tym majątkiem. Działalność likwidatora rozciąga się jednak wyłącznie na sprawy majątkowe, a nie merytoryczne byłego S., bowiem w okresie likwidacji ono już nie istnieje, choć jego wykreślenie z rejestru stowarzyszeń jeszcze nie nastąpiło (orzeczenia NSA dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA).
Powyższe oznacza, że skarżące w sprawie niniejszej S. faktycznie utraciło zdolność sądową w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Brak tej zdolności u skarżącego prowadzi do umorzenia postępowania, bowiem powstaje sytuacja, w której nie istnieje prawnie podmiot popierający skargę.
Jednocześnie sąd akceptuje w całości stanowisko NSA z wymienionych wyżej postanowień, zgodnie z którym utrata bytu prawnego S. nastąpiła w momencie zarządzenia jego likwidacji, a nie następuje ona dopiero w momencie jego wykreślenia z rejestru stowarzyszeń (art. 37 ust. 2 pkt 3 Prawa o stowarzyszeniach). Jak wskazał NSA w sprawie II OSK 3065/12 "Wykładnia gramatyczna wskazanej normy sama w sobie nie prowadzi do wniosku, kiedy stowarzyszenie traci osobowość prawną, lecz wskazuje, iż likwidator stowarzyszenia zobowiązany jest do złożenia wniosku do sądu rejestrowego o wykreślenie z Krajowego Rejestru Sądowego. Przepis ten nie rozstrzyga natomiast, czy wykreślenie ma skutek konstytutywny".
Mając zatem na uwadze bezprzedmiotowość niniejszego postępowania wynikającą z utraty zdolności sądowej przez skarżącego – sąd postępowanie umorzył na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Na marginesie zauważyć należy, że nie było podstaw do odrzucenia skargi jako spóźnionej, o co wnosiło SKO w odpowiedzi na skargę. Zaskarżone postanowienie doręczono skarżącemu w dniu 11 października 2011 r. (vide zwrotne potwierdzenie odbioru), natomiast termin do złożenia skargi mijał 12 listopada 2011 r. Na kopercie, w której nadano skargę, widnieje pieczątka urzędu pocztowego z datą nadania - dniem 9 listopada 2011 r. (k. 7).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło