II SA/Bk 85/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.), Sędziowie asesor WSA Małgorzata Roleder, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 05 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w formie jednorazowego zasiłku celowego w związku z suszą 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Wójta Gminy P. numer [...] z dnia [...] listopada 2006 roku; 2. stwierdza, ze zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca jej wydanie decyzja nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.- W dniu 2 października 2006 roku A. J. wystąpił do Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. o przyznanie zasiłku celowego w związku z suszą w 2006 roku w kwocie 1.000,00 złotych podwyższonej o 392,00 złotych. Decyzją z dnia [...] listopada 2006 roku Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P., działający z upoważnienia Wójta, odmówił przyznania wnioskowanego zasiłku celowego z tytułu złagodzenia skutków suszy. Decyzję swoją uzasadnił tym, że w sprawie nie został spełniony warunek wysokości poniesionych szkód w uprawach rolnych. Z treści rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 roku w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz. U. nr 155, póz. 1109 z 2006 roku) wynika bowiem, że szkody w uprawach rolnych w gospodarstwie rolnym muszą wynieść powyżej 30% natomiast w trakcie postępowania ustalono, iż poniesione szkody w uprawach rolnych A. J. wyniosły 24,93%. A. J. w odwołaniu od tej decyzji podniósł, że komisja która szacowała straty suszy nie uwzględniła strat poniesionych we wszystkich zbożach. Jednocześnie skarżący wyjaśnił, że szkody wystąpiły na 8,28 ha, dlatego prosi o pozytywne załatwienie odwołania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] listopada 2006 roku, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazało, że stosownie do § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 roku w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz. U. nr 155, póz. 1109 z 2006 roku), pomocy udziela się rodzinie rolniczej, jeśli: 1) co najmniej jedna osoba w tej rodzinie jest rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, który podlega temu ubezpieczeniu z mocy ustawy; 2) w gospodarstwie rolnym, w którym szkody w uprawach rolnych spowodowanych suszą, oszacowane przez Komisję powołaną przez Wojewodę na podstawie §20 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1996 roku w sprawie szczegółowych kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji, wynoszą średnio powyżej 30%. Organ II instancji wskazał, iż obydwa wyżej wymienione warunki muszą być spełnione łącznie. W przedmiotowej sprawie A. J. spełnia tylko jeden z wymienionych warunków, tj. jest rolnikiem podlegającym z mocy ustawy ubezpieczeniu społecznemu rolników. Z protokołu szacowania strat sporządzonego w dniu 1 sierpnia 2006 roku wynika, iż u skarżącego straty w użytkach zielonych o pow. 4 ha wyniosły 70%, straty w uprawie żyta o pow. 1,50 ha wyniosły 50% a kukurydzy na pow. 1,50ha wyniosły 80%. Przy posiadaniu przez odwołującego się 19,05 ha - szkody wyniosły 24,93%., czyli są niższe niż wymagane 30%. Dodatkowo wskazano, że organy administracji nie mogły uwzględnić strat w uprawach zbożowych, gdyż stosownie do przepisu § 4 pkt 2 w/w rozporządzenia średnią wysokość szkód w danym gospodarstwie rolnym ustala się wyłącznie na podstawie protokołu oszacowania szkód sporządzonego przez komisję powołaną przez wojewodę. Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., A. J. wywiódł skargę do sądu administracyjnego. W uzasadnieniu skargi wskazał, że komisja nie dopełniła swoich obowiązków, ponieważ nie dokonała oszacowania strat zbóż skoszonych, tj. 6,66 ha żyta. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o oddalenie skargi. Podało przy tym, że skarżący miał możliwość kwestionowania treści protokołu oszacowania strat, na co wskazuje zawarty w protokole punkt "Uwagi (w tym różnice w ocenie strat) w miarę potrzeb wykorzystać drugą stronę protokołu" - jednak z tej możliwości nie skorzystał. Skoro skarżący podpisał protokół oszacowania strat sporządzony w dniu 1 sierpnia 2006 roku nie zgłaszając żadnych zastrzeżeń, to nie może teraz wywodzić, iż straty były większe niż przyjęto do protokołu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył co następuje: Skarga podlegała uwzględnieniu, przy czym wskazać należy, iż z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nawiązując do powyższej zasady Sąd stwierdza, że zarzuty podane w treści skargi przez A. J. nie mogą być uwzględnione. Dotyczą one zastrzeżeń związanych z treścią protokołu, który w ocenie skarżącego nie odzwierciedla rzeczywistej wysokości strat spowodowanych przez suszę w jego gospodarstwie. Skarżący podniósł, że komisja nie dokonała oszacowania strat zbóż skoszonych, tj. 6,66 ha żyta. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu zajętym w odpowiedzi na skargę, zgodnie z którym podpisanie przez skarżącego protokołu oszacowania strat bez żadnych zastrzeżeń czyni aktualnie niemożliwym podnoszenie przez niego zarzutu, że protokół ten nie odzwierciedla rzeczywiście poniesionych strat. Natomiast przyczyną uchylenia zaskarżonej decyzji jest naruszenie przez organy przepisów materialnoprawnych. Chodzi bowiem o nieprawidłową interpretacje przepisów § 2 pkt 2 oraz § 4 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz. U. nr 155, poz. 1109). Sposób obliczania szkód, polegający na procentowym ich odniesieniu do areału wszystkich użytków rolnych w gospodarstwie – nie jest prawidłowy. Wprawdzie brzmienie przepisu §2 pkt 2 rozporządzenia nie jest jednoznaczne, nie określa bowiem w stosunku do jakiej powierzchni powinna być obliczana skala średnich strat w gospodarstwie, to jednak rozwiązania należy szukać w przepisie §4 ust. 2 rozporządzenia. Z brzmienia tego przepisu można wnioskować, że podstawą do obliczenia średniej powinny być dane zawarte w protokole z oszacowania szkód sporządzonym przez komisję powołaną na podstawie odrębnych przepisów. Skoro tak, to dane przyjmowane do, ustalenia średniej wysokości szkód powinny być zaczerpnięte z takiego protokołu. Jeżeli komisja nie ustaliła w toku szacowania szkód poniesionych w wyniku suszy w innych uprawach, niż wyszczególnione w protokole, to organ rozstrzygający o prawie pomocy nie może przyjąć, że szkód tych nie było wcale. Organ powinien się kierować wyłącznie danymi o powierzchni tych upraw rolnych na których poniesiono szkody, które zostały oszacowane przez komisję. Do ustalenia średniej nie można natomiast przyjąć powierzchni tych użytków rolnych, na których komisja nie dokonała wyszacowania. Powyższa interpretacja znalazła już odzwierciedlenie w kilku wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, np. (IISA/BK 5/07, IISA/Bk 798/06). Sąd podziela powyższy pogląd, albowiem celem rozporządzenia było udzielnie pomocy rodzinom rolniczym, bez względu na powierzchnię posiadanych upraw rolnych, gdyż klęska suszy w 2006r. miała charakter powszechny. Przenosząc powyższe uwagi na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, że Komisja oszacowała straty w gospodarstwie rolnym A. J. na 7,00ha przyjmując, że na 1,50 ha było 80% zniszczeń, na 4,00ha – 70 % i na 1,50 ha – 50% zniszczeń. Po przeliczeniu na powierzchnię okazało się, że nie zebrano upraw z 4,75 ha. Obliczając średnią szkód w uprawach spowodowanych suszą, organy odniosły wielkość oszacowanych szkód do areału całego gospodarstwa skarżącego, tj. do 19,05 ha zamiast uczynić to w stosunku do 7,00 ha, gdyż tylko na takiej powierzchni szkody zostały oszacowane. Rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji winien dokonać prawidłowego wyliczenia szkód spowodowanych suszą i określić ich wskaźnik procentowy, w oparciu o dane z protokołu komisji z 1 sierpnia 2006r., a następnie raz jeszcze dokonać analizy przesłanek wynikających z §2, §4 i §5 cytowanego wcześniej rozporządzenia pod kątem zasadności i wysokości przyznania zasiłku celowego na rzecz skarżącego. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. "a" w zw. z art. 135 orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i decyzji poprzedzającej jej wydanie. Konsekwencją uwzględnienia skargi było stwierdzenie, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku – art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.