II SA/Bk 85/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ireneusz Henryk Darmochwał, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder,, sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 maja 2010 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie samowoli budowlanej. oddala skargę Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności faktycznych: W dniu 15 lutego 2008 r. do powiatowego inspektora nadzoru budowlanego wpłynęło pismo J. B. zatytułowane "zawiadomienie o samowoli budowlanej". Wnioskodawca pismem tym wniósł o niezwłoczne wszczęcie postępowania przeciwko sprawcy samowoli budowlanej polegającej na wykonaniu wykopów przy ul. R. w S. Jednocześnie podniósł, że inwestor wykonując powyższe roboty budowlane wkroczył minimalnie na działkę nr geod. 938, co oprócz wykonywania robót bez zezwolenia, stanowi naruszenie art. 47 ust. 1 prawa budowlanego. Organ l instancji w dniu 19 lutego 2008 r. wezwał J. B. do uzupełnienia braków formalnych przedmiotowego pisma oraz do uiszczenia należnej opłaty skarbowej w wysokości 10 zł w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania pod rygorem zwrotu pisma. Opłata skarbowa nie została uiszczona w wyznaczonym terminie. Jednocześnie w dniu 21 lutego 2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. przeprowadził kontrolę inwestycji w wyniku której ustalono, że budowa linii kablowej SN 15 kV długości 2541 m i linii napowietrznej SN 15 kV długości 1772 m, do zasilania Kopalni Surowców Mineralnych "[...]" Gmina S., jest realizowana na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] wydanego przez Starostę S. dla O. Kopalń Surowców Mineralnych sp. z o.o. Organ l instancji stwierdził, że roboty budowlane prowadzone są zgodnie z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę, czyli w pasie drogowym ul. R. Dziennik budowy prowadzony jest na bieżąco, a do obsługi budowy powołany jest uprawniony geodeta. W oparciu o inwentaryzację geodezyjną ustalono, że linia energetyczna wzdłuż działki nr geod. 938 stanowiącej własność J. B. również przebiega w pasie drogowym ul. R. Mając powyższe na uwadze organ I instancji decyzją z dnia [...] marca 2008 r. umorzył prowadzone postępowanie administracyjne. Odwołanie od decyzji wniósł J. B. Organ II instancji uchylił rozstrzygnięcie l - instancyjne i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w S. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że z analizy materiału dowodowego wynika, iż złożone w dniu 15 lutego 2008 r. pismo strony skarżącej zainicjowało w organie postępowanie wyjaśniające w sprawie ustalenia sprawcy samowoli budowlanej oraz skontrolowanie budowy dotyczącej wykopów przy ul. R. w S. oraz na działce nr 938. Pismo to jednak, zdaniem organu odwoławczego, wymagało zwrócenia się do nadawcy o doprecyzowanie żądania w szczególności poprzez konkretne wskazanie miejsca samowoli budowlanej. Bez wyjaśnienia treści żądania organ l instancji, po ustaleniu, że roboty budowlane są prowadzone w pasie drogowym, a nie jak podnosił J. B. w w/w piśmie przy ul. R. i na działce nr geod. 938, nie mógł umorzyć postępowania. Na powyższą decyzję organu odwoławczego skargę do sądu administracyjnego wywiódł J. B. wskazując na naruszenie art. 138 § 2 kpa poprzez niezasadne przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji, zamiast wydania orzeczenia co do istoty sprawy, a także błąd w ustaleniach faktycznych polegający na niezasadnym uznaniu, że postępowanie było prowadzone w trybie wnioskowym, a nie z urzędu. Wyrokiem z dnia [...] maja 2009 r. sygn. akt [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. uchylił kwestionowaną decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję powiatowego inspektora nadzoru budowlanego wydaną w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przedmiotowych wykopów. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na związanie oceną prawną zawartą w wyroku sądu administracyjnego z dnia [...] maja 2009 r. i podał, że w sprawie nie zachodzi samowola budowlana, gdyż inwestycja jest realizowana na podstawie pozwolenia na budowę. W takim przypadku brak jest podstaw do działania organów nadzoru budowlanego co oznacza, że zobligowane są one do umorzenia postępowania w trybie art. 105 § 1 kpa. Skargę od powyższej decyzji do sądu administracyjnego wywiódł J. B. i zarzucił obrazę art. 138 § 1 pkt 1 kpa w następstwie tego, że przed podjęciem zaskarżonej decyzji organ nie rozstrzygnął sporu o prawidłowość wszczęcia postępowania w powiatowym organie nadzoru budowlanego i tym samym o zasadności żądania dowodu opłaty skarbowej za podanie strony. Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o uchylenie kwestionowanej decyzji. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Związanie zaś samego sądu oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku w razie stwierdzenia braku zastosowania do wskazań w zakresie dalszego postępowania. Sąd nie może powracać do kwestii już wcześniej przesądzonych (vide: wyrok NSA z 22 marca 1999r., IV SA 527/97, Lex nr 47275). Ocena prawna o której mowa w w/w przepisie dotyczy zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego, natomiast wskazania mają wytyczyć kierunek działalności organu przy ponownym rozpoznawaniu sprawy. Przenosząc powyższe uwagi na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, rozpoznając sprawę ponownie, związany był oceną prawną wyroku z dnia [...] maja 2009 r. sygn. akt [...]. W orzeczeniu tym sąd administracyjny przesądził, że: - pismo skarżącego J. B. z dnia 15 lutego 2008 r., z uwagi na brak opłaty skarbowej, nie stanowiło wniosku wszczynającego postępowanie w sprawie, co skutkowało tym, że organy nie były związane treścią żądania w nim zawartego, - roboty budowlane związane z budową przedmiotowej linii energetycznej nie stanowią samowoli budowlanej, gdyż prowadzone są na podstawie pozwolenia na budowę – powyższe wynika z ustaleń dokonanych przez organ I instancji w trakcie przeprowadzonej z urzędu kontroli, - kwestia określenia miejsca prowadzenia tych robót a mianowicie tego czy są one prowadzone przy ulicy R. i na działce nr geod. 938, czy też w pasie drogowym ul. R. nie stanowią istoty sprawy niniejszej. W świetle powyższego w wytycznych co do dalszego postępowania wskazano, że organ odwoławczy powinien wydać rozstrzygniecie kończące postępowanie administracyjne w sprawie samowoli budowlanej związanej z budową przedmiotowej linii energetycznej. Organ odwoławczy, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie I – instancyjne, którym umorzono postępowanie. Decyzja ta jest zgodna z prawem a zarzuty skargi nie podważają jej legalności. Zgodnie z przepisem art. 84 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. nr 106, poz. 1126 ze zm.), do zadań organów nadzoru budowlanego należy m.in. kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego, a także kontrola działania organów administracji architektoniczno - budowlanej. Kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego obejmuje kontrolę zgodności wykonania robót budowlanych z przepisami prawa budowlanego, projektem budowlanym i warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę – art. 84a ust. 1 pkt 1 w/w ustawy. Do właściwości organów nadzoru budowlanego należą wyłącznie zadania i kompetencje określone w/w przepisami prawa budowlanego. Wyliczenie w nich zawarte stanowi listę zamkniętą. Kompetencje organów nadzoru budowlanego sprowadzają się w zasadzie do działań z zakresu inspekcji i kontroli tak w zakresie prawidłowości przebiegu procesu budowlanego, jak i utrzymania obiektów budowlanych. Oznacza to, że organy nadzoru budowlanego w przypadku stwierdzenia, że roboty budowlane wykonane zostały zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i warunkami decyzji o pozwoleniu na budowę nie mają prawa ingerować i zobowiązane są do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. Taka sytuacja zachodziła w niniejszej sprawie. Organ I instancji w wyniku przeprowadzonej kontroli ustalił, że budowa linii kablowej SN 15 kV długości 2541 m i linii napowietrznej SN 15 kV długości 1772 m, do zasilania Kopalni Surowców Mineralnych "[...]" Gmina S., jest realizowana na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] wydanego przez Starostę S. dla O. Kopalń Surowców Mineralnych sp. z o.o. Stwierdzono przy tym, że roboty budowlane prowadzone są zgodnie z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę, czyli w pasie drogowym ul. R. Dziennik budowy prowadzony jest na bieżąco, a do obsługi budowy powołany jest uprawniony geodeta. W oparciu o inwentaryzację geodezyjną ustalono, że linia energetyczna wzdłuż działki nr geod. 938 stanowiącej własność J. B. również przebiega w pasie drogowym ul. R. W zaistniałej sytuacji faktycznej i prawnej organy nadzoru budowlanego prawidłowo postąpiły uznając, iż brak było w sprawie podstaw do prowadzenia postępowania w ramach nadzoru budowlanego. Legalności zaskarżonej decyzji nie podważa zarzut podniesiony w skardze dotyczący niewyjaśnienia kwestii związanej z prawidłowością wszczęcia postępowania. Sąd administracyjny w wyroku z dnia [...] maja 2009 r. jednoznacznie bowiem wskazał, że postępowanie w sprawie było prowadzone z urzędu, gdyż wniosek skarżącego z uwagi na brak opłaty skarbowej nie mógł wszcząć skutecznie postępowania administracyjnego. Końcowo wyjaśnić również należy, że rozstrzygnięcie zarzutu dotyczącego bezprawnego, zdaniem skarżącego, wkroczenia z robotami budowlanego linii energetycznej, na działkę nr geod. 938 nie mieści się w zakresie właściwości rzeczowej organów nadzoru budowlanego. Kompetencje organów nadzoru budowlanego kończą się na etapie ustalenia zgodności prowadzenia robót budowlanych z pozwoleniem na budowę i projektem budowlanym. W przedmiotowej sprawie zgodność ta została ustalona. Jeżeli – według skarżącego – prowadzone roboty budowlane naruszają jego uprawnienia właścicielskie, może on domagać się ich ochrony na podstawie przepisów prawa cywilnego, a w szczególności przepisu art. 144 k.c. regulującego tzw. prawa sąsiedzkie. Wobec niepotwierdzenia się zarzutów skargi podlegała ona oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.