II SA/Bk 854/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Sędziowie asesor WSA Małgorzata Roleder,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi T. Ch. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] listopada 2007 roku nr [...] utrzymało w mocy decyzję Starosty M. z dnia [...] października 2007 roku znak [...] o zatrzymaniu panu T. Ch. prawa jazdy kat. ABT (nr [...]) wydanego w dniu [...] listopada 1978 roku przez Naczelnika Miasta i Gminy w M. Stan faktyczny przedstawiał się następująco: W dniu [...] sierpnia 2007 roku Komenda Powiatowa Policji w M. podczas kontroli drogowej zatrzymała panu T. Ch. prawo jazdy kat. ABT (nr [...]) wydane w dniu [...] listopada 1978 roku przez Naczelnika Miasta i Gminy w M., w wyniku ustalenia, że upłynął jego termin ważności. Następnie prawo jazdy to zostało przesłane do Starosty M., który to w dniu 19 października 2007 roku na podstawie art. 138 ust. 1 w zw. z art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005r. nr 108, poz. 908 z późn. zm.) oraz art. 104 i art. 107 kpa z urzędu zatrzymał panu T. Ch. w/w prawo jazdy. Od tej decyzji pan T. Ch. odwołał się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., wnosząc o jej zmianę i zwrot zatrzymanego prawa jazdy. Skarżący podniósł, iż zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej. Podkreślił jednocześnie, iż jego prawo jazdy w punkcie 7 zwierało zapis, iż jest ważne bezterminowe, tym samym funkcjonariusz policji nie miał podstaw do jego zatrzymania. W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. nie podzieliło jego zarzutów i decyzją z dnia [...] listopada 2007r. nr [...] utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 138 ust. 1 w zw. z art. 135 ust. 1 lit. d ustawy Prawo o ruchu drogowym. Redakcja zaś tego przepisu jednoznacznie wskazuje, iż organ I instancji nie może podjąć decyzji wedle swego uznania, lecz musi wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, o ile zaistnieje przesłanka w postaci upływu terminu ważności dokumentu. Ponadto organ podkreślił, iż obowiązek wymiany posiadanych praw jazdy przewiduje przepis art. 150 ust. 1 ustawy prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym prawa jazdy i inne dokumenty uprawniające do kierowania pojazdami lub potwierdzające dodatkowe kwalifikacje i wymagania w stosunku do kierujących pojazdami, wydane na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują ważność do czasu ich wymiany dokonywanej na koszt osoby uprawnionej w zakresie na jaki zostały wydane. Minister Infrastruktury zaś rozporządzeniem z dnia 29 kwietnia 2002 r., wydanym na podstawie delegacji zawartej w art. 150 ust. 2 ustawy prawo o ruchu drogowym, określił warunki i terminy wymiany praw jazdy i innych dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami oraz wysokość opłat za te czynności. Na tej podstawie podniósł, iż przepis § 7 tegoż rozporządzenia stanowi, że dokumenty podlegające wymianie tracą ważność po upływie ustalonych w § 6 terminach (w odniesieniu do dokumentu skarżącego jest to data 31 grudnia 2002 r., wynikająca z przepisu § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia). Nie godząc się z powyższą decyzją pan T. Ch. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. zarzucając jej naruszenie przepisów art. 150 ust. 1 w zw. z art. 150 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym jako wydanych niezgodnie z Konstytucją. Jeszcze raz podkreślił, iż prawo jazdy zostało wydane mu beztermino i nie było podstaw prawnych do jego zatrzymywania i zabierania jego własności. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. podtrzymało dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzuty skargi są nieuzasadnione. Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy. Sąd administracyjny nie ma uprawnień do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, ma wyłącznie uprawnienia kasatoryjne. Rozpoznając sprawę nie może, zatem zmienić zaskarżonej decyzji a jedynie, uwzględniając skargę, może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności stanowiące podstawę uwzględnienia skargi wskazane w art. 145 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - skarga podlega oddaleniu. Sąd nie posiada również kompetencji do oceny celowości oraz słuszności skarżonego rozstrzygnięcia. Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej decyzji zostały naruszone przepisy prawa obowiązujące w chwili jej wydawania. W szczególności uznać należy, iż organy obu instancji prawidłowo ustaliły zaistniały w sprawie stan faktyczny oraz właściwie zastosowały i zinterpretowały przepisy prawa będące podstawą kontrolowanej decyzji. Podkreślić bowiem należy, iż zgodnie z treścią art. 135 ust. 1 pkt 1 d ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. nr 108, poz. 908 z późn. zm.) policjant zatrzyma prawo jazdy za pokwitowaniem w razie gdy upłynął termin ważności prawa jazdy. Decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy w takim przypadku wydaje starosta (art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym). Taka też sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. W dniu bowiem [...] sierpnia 2007 roku Komenda Powiatowa Policji w M. podczas kontroli drogowej zatrzymała panu T. Ch. prawo jazdy kat. ABT (nr [...]) wydane w dniu [...] listopada 1978 roku przez Naczelnika Miasta i Gminy w M. uznając, że upłynął jego termin ważności. Następnie prawo jazdy to zostało przesłane do Starosty M., który w dniu [...] października 2007 roku z urzędu zatrzymał przedmiotowe prawo jazdy. Mając na uwadze powyższe podnieść należy, iż bezspornym w sprawie jest to, że wydane skarżącemu w dniu 23 listopada 1978 roku prawo jazdy zostało wydane na podstawie przepisów rozporządzenia Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 20 lipca 1968 w sprawie ruchu na drogach publicznych (Dz.U. nr 27, poz. 183, z 1972 r. z późn. zm.), a zatem należało je zaliczyć do grupy wyszczególnionej w § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002 roku w sprawie wymiany praw jazdy (Dz.U. z 2002 roku, nr 69, poz. 640 z późn. zm). Takie zaś prawa jazdy zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002 roku w sprawie wymiany praw jazdy podlegały wymianie do dnia 31 marca 2003 roku. Skarżący tego obowiązku nie wypełnił i nadal posługiwał się niewymienionym blankietem prawa jazdy, co ostatecznie skutkowało jego zatrzymaniem przez funkcjonariusza policji w czasie rutynowej kontroli drogowej. Skarżący natomiast w swojej skardze akcentuje, iż ani Policja ani też Starosta nie mieli prawa zatrzymywać jego prawa jazdy, które przecież zostało wydane bezterminowe. Niemniej jednak trzeba rozróżnić dwie kwestie, a mianowicie fakt posiadania dokumentu uprawniającego do kierowania pojazdem oraz posiadanie samego uprawnienia do kierowania pojazdem. W chwili obecnej skarżący bowiem nadal posiada uprawnienie do kierowania pojazdem, które nabył w momencie zdania egzaminu na prawo jazdy i to bezterminowo. Nie posiada natomiast dokumentu stwierdzającego takie uprawnienie, co de facto uniemożliwia mu kierowanie pojazdami. Przechodząc do kwestii wymiany prawa jazdy wskazać należy, iż obowiązek wymiany prawa jazdy przewiduje art. 150 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. nr 108, poz. 908 z późn. zm.), który wskazuje, iż prawa jazdy wydane na podstawie dotychczasowych przepisów zachowują ważność do czasu ich wymiany w zakresie na jaki zostały wydane. Jednocześnie ust. 2 tego przepisu zawiera delegację dla ministra właściwego do spraw transportu do wydania rozporządzenia wykonawczego określającego jedynie warunki i terminy wymiany praw jazdy i innych dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami oraz wysokość opłat za ich wymianę. Takie rozporządzenie zostało wydane przez Ministra Infrastruktury w dniu 29 kwietnia 2002 roku w sprawie wymiany praw jazdy (Dz.U. z 2002 roku, nr 69, poz. 640 z późn. zm). Jak już wyżej wskazano w § 6 ust. 1 tego rozporządzenia wskazuje, iż prawo jazdy skarżącego podlegało wymianie do dnia 31 marca 2003 roku. Skoro zatem zgodnie z art. 150 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym prawo jazdy było ważne do czasu jego wymiany, która to stosownie do § 6 ust. 1cytowanego rozporządzenia musiała nastąpić w przypadku skarżącego do dnia 31 marca 2003 roku, w dacie [...] sierpnia 2007 roku – kiedy to skarżący został zatrzymany do kontroli drogowej – straciło ono niewątpliwe ważność. Tym samym były podstawy prawne do zastosowania art. 135 ust. 1 pkt 1 d ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym i następnie art. 138 ust. 1 tej ustawy tj. zatrzymania prawa jazdy. Tym samym decyzja organu I instancji zasadnie została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. Podkreślić przy tym należy, iż nie można mówić w niniejszej sprawie o przekroczeniu uprawnień przy wydaniu rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002 roku w sprawie wymiany praw jazdy (Dz.U. z 2002 roku, nr 69, poz. 640 z późn. zm) w zakresie określenia terminów wymiany prawa jazdy – co ma zasadniczy wpływ na wydaną w tej sprawie decyzję, kiedy to art. 150 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym wprost wskazuje, iż minister ma uprawnienie do określenia w rozporządzeniu warunków i terminów wymiany prawa jazdy. Nie można zatem mówić o naruszeniu zasad określonych w Konstytucji RP. Mając na względzie treść przytoczonych przepisów stwierdzić należy, iż Starosta działając jako organ I instancji właściwy w sprawach wydawania i cofania uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi związany jest treścią przepisów zawartych w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. nr 108, poz. 908 z późn. zm.) oraz wydanym na podstawie art. 150 ust. 2 rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002 roku w sprawie wymiany praw jazdy (Dz.U. z 2002 roku, nr 69, poz. 640 z późn. zm). Jak słusznie zauważa organ odwoławczy cytowane przepis zawierają bezwzględny nakaz (imperatyw) zatrzymania prawa jazdy, w sytuacji kiedy straciło ono ważność, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie. Należy przy tym określić, iż sądy administracyjne posiadają kompetencje do badania zgodności podstawowych aktów normatywnych (np. rozporządzenia) z ustawą i Konstytucją. Stwierdziwszy taką niezgodność obowiązane są do odmowy zastosowania w sprawie takiego aktu bądź poszczególnych ich przepisów. Stanowisko to utrwalone jest zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie i można tu przypomnieć uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2006 roku sygn. akt I OSK 5/05. Tym samym nie ma potrzeby zawieszania postępowania i zadawania pytanie prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu, jak to wnioskował skarżący. Mając powyższe na względzie uznać należy, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu, dlatego też skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).