II SA/Bk 86/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu J. B. wobec postanowienia referendarza sądowego z dnia [...] marca 2011 r. odmawiającego przyznania J. B. prawo pomocy w zakresie zwolnienia obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie powyżej 100 zł w sprawie ze skargi J. B. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania legalizacyjnego p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w części w kwocie powyżej 100 zł (stu złotych) J. B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie powyżej 100 zł. Postanowieniem z dnia [...] marca 2001 r. referendarz tutejszego sądu odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Sąd rozpoznając ten wniosek na skutek wniesionego sprzeciwu, postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r. również odmówił przyznania wnioskowanego prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił powyższe postanowienie i przekazał sprawę tutejszemu Sądowi do ponownego rozpoznania z tego powodu, że akta przedmiotowej sprawy nie zawierały żadnych dokumentów opisujących sytuację rodzinną i majątkową skarżącego – postanowienie z dnia [...] maja 2011 r. W związku z powyższym zarządzeniem z dnia 1 lipca 2011 r. wnioskodawca został wezwany do złożenia pełnego aktualnego oświadczenia majątkowego. W przedłożonym w dniu 12 lipca 2011 r. oświadczeniu wnioskodawca wskazał, że nie odrobił jeszcze strat w prowadzonym gospodarstwie rolnym powstałych w związku z internacją odbytą w okresie od 23 lutego 2006 r. do 30 marca 2007 r., w tym nie wywiózł w pełni obornika, nie wykonał planowanych kapitalnych napraw maszyn i remontów budynków, co prowadzi do większych wydatków bieżących na zakup plandek do przykrycia plonów zbóż, trzymanych tymczasowo na przyczepach na podwórku, czy na wypożyczenie kopaczki do ziemniaków. Jak wskazał, organy władzy publicznej przenoszą na niego obowiązki ustawowe, które wiążą się z koniecznością ponoszenia kosztów, dlatego zmuszony jest do zamrażania kapitału przeznaczonego np. na odrobienie powyżej wskazanych strat. Powstałych w ten sposób uszczerbków nie rekompensuje zwrot kosztów sądowych. Wskazał, że uzyskał niskie plony zbóż, na skutek internacji nie zacielił krów, zwierzęta te dają mało mleka. Ponadto wskazał na utratę klientów na mleko. Nie może również pozyskać żadnych środków z nieruchomości bowiem Gmina Sokółka zablokowała obrót nimi. Podkreślił, że jest osobą cierpiącą na nieuleczalną chorobę psychiczną, a niezdolność do pracy o charakterze trwałym w połączeniu z koniecznością zażywania lekarstw obniżających zdolność psychoruchową umożliwia pracę jedynie we własnym gospodarstwie rolnym i to na własne ryzyko oraz skutkuje koniecznością korzystania z pomocy osób trzecich. Skarżący utrzymuje się z renty inwalidzkiej w wysokości 145,64 zł oraz z dochodu uzyskiwanego ze sprzedaży mleka w kwocie 117,50 zł. Wnioskodawca posiada grunty rolne o powierzchni 21,1142 ha (w tym 2,06 ha dzierżawione od gminy), las o powierzchni 3,68 ha, dom o powierzchni 70 m² (powierzchnia mieszkalna 70 m²) oraz 13 maszyn rolniczych mających średnio 20 lat (wartość szacunkowa około 74.500 zł). Razem ze skarżącym mieszka jego matka I. B. (78 lat), która prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe. Wnioskodawca nie posiada zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Przedstawiając stan własnych finansów J. B. wyszczególnił następujące długi: brakujące koszty pełnomocnictwa przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka w Strasburgu – 2.000 zł, opłata legalizacyjna od samowoli budowlanej 25.000 zł (złożył skargę do sądu administracyjnego na odmowę przedłużenia terminu do sporządzenia projektu budowlanego) oraz częściowo podatek rolny za lata 2007 – 2010. Nadto wnioskodawca podał, że na utrzymanie gospodarstwa oprócz paliwa i środków finansowych na naprawy, w miesiącu maju potrzebuje około 1.000 zł na nawozy sztuczne do zasilenia łąk na drugi pokos siana. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie Sądu przywołane okoliczności stanowią dostateczne uzasadnienie do przyznania wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 100 zł. Ze złożonego oświadczenia wynika, że skarżący utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z prowadzonego gospodarstwa rolnego (sprzedaż mleka) oraz otrzymywanej renty w łącznej wysokości 263,17 zł. Wnioskodawca posiada grunty rolne o pow. 21,1142 ha, las o pow. 3,68 ha, dom o pow. 70 m² i stare maszyny rolnicze - 13 sztuk. J. B. jest osobą schorowaną, cierpiącą na nieuleczalną chorobę psychiczną, niezdolną do podjęcia dodatkowej pracy zarobkowej. Powyższe okoliczności, a przede wszystkim wysokość osiąganego dochodu, zły stan zdrowia oraz brak zgromadzonych oszczędności, pozwalają na stwierdzenie, że J. B. nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w pełnym zakresie bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.