II SA/Bk 863/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie: sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia NSA Danuta Tryniszewska - Bytys, po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o wyłączenie od orzekania sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku: Marka Leszczyńskiego, Mieczysława Markowskiego i Małgorzaty Roleder w sprawie ze skargi J. B. na postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej p o s t a n a w i a: oddalić wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku: Marka Leszczyńskiego, Mieczysława Markowskiego i Małgorzaty Roleder od orzekania w niniejszej sprawie; Na rozprawie w dniu 27 lutego 2018 r. skarżący J. B. zawnioskował o wyłączenie całego składu sędziów wyznaczonych do orzekania w jego sprawie. Wniosek o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędziów: Marka Leszczyńskiego, Mieczysława Markowskiego i Małgorzaty Roleder został ponowiony w piśmie Skarżącego z dnia 13 marca 2018 r., z argumentacją, że wnioskowani sędziowie w ogóle nie mają zamiaru wydać wyroku merytorycznie rozstrzygającego kwestie sporne, tylko mają zamiar wydać wyrok całkowicie nie dotyczący tematu sporu i w dodatku nie mają zamiaru podporządkować się jego skutkom prawnym. W uzasadnieniu Wnioskodawca stwierdził, że przy założeniu, że zostanie wydany wyrok oddalający skargę z powodu, iż żądana informacja publiczna stanowi tajemnicę komorniczą, Sąd powinien z urzędu zawiadomić prokuratora o przestępstwie ujawnienia tajemnicy komorniczej, a jednocześnie w ramach art. 136 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i w związku z art. 7 ust.2 ustawy z dnia 06.09.2001 o dostępie do informacji publicznej, ocenić zgodność czynności pobrania opłaty za dostęp do informacji publicznej. Z kolei przy oddaleniu skargi z powodu wskazywanej przez Komornika kolizji art. 953 pkt 5 Kodeksu postępowania cywilnego z art. 20 ust.1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o komornikach sądowych i egzekucji - przez rozstrzygnięcie tej kolizji na korzyść Komornika, Sąd powinien wraz z prawomocnym wyrokiem zwrócić się do ustawodawcy o wykreślenie z ustawy wprowadzającego w błąd art. 953 pkt 5 k.p.c. Takich działań – zdaniem Wnioskodawcy – wnioskowani "stronniczy sędziowie nie zamierzają podjąć o czym świadczy ich zachowanie w niniejszej sprawie oraz na rozprawie w dniu 27.02.2018r. Usilnie nie dopuszczali do doprowadzenia sprowadzenia akt administracyjnych, odmawiali nagrywania rozprawy, a ustne wypowiedzi - w tym wniosek o wyłączenie sędziów był przeredagowywany przez Przewodniczącego, aby ostatecznie zmusić Skarżącego do poddania się i złożenia wniosku na piśmie, którego oczywiście zapewne nikt nie przeczyta, a sprawa zostanie zamieciona pod dywan". Wszyscy wymienieni we wniosku sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyli oświadczenia, że nie zachodzą żadne okoliczności wskazane w art. 18 i art. 19 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, powodujące konieczność wyłączenia ich od rozpoznawania przedmiotowej sprawy (k.43, 44 i 46). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Wniosek podlegał oddaleniu. Zgodnie z art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej zwanej: "p.p.s.a.") sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (pkt 1); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (pkt 2); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (pkt 3); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (pkt 4); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (pkt 5); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (pkt 6); dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (pkt 7). Stosownie zaś do treści art. 19 p.p.s.a. niezależnie od przyczyn wyłączenia sędziego z mocy ustawy (art. 18), sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a. postanowienie w przedmiocie wyłączenia jest wydawane po złożeniu wyjaśnienia przez sędziego, którego wniosek o wyłączenie dotyczy. W orzecznictwie jednolicie wskazuje się, że wyłączenie na podstawie art. 19 p.p.s.a. powinno odwoływać się do zobiektywizowanych przesłanek, tak aby wątpliwość co do bezstronności sędziego mogła zostać uznana za mającą realne podstawy. Nie wystarcza do zastosowania wskazanego przepisu występowanie u strony podejrzenia co do braku bezstronności sędziego, czy subiektywne przekonanie co do negatywnego nastawienia sędziego do strony. Zadaniem wnioskodawcy jest wskazanie okoliczności, które w danej sprawie wskazują na istnienie faktycznej podstawy do przyjęcia, że wyznaczony do załatwienia sprawy sędzia może pozostawać w takich relacjach do sprawy, stron, przedmiotu sprawy, które wywołują wątpliwość co do jego bezstronności. Muszą to być okoliczności rzeczywiście istniejące, a nie hipotetyczne i subiektywne przekonanie wnioskodawcy co do ich istnienia. Okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego lub sędziów w danej sprawie musi być realna, a zatem nie jest wystarczająca sama podejrzliwość strony bądź utrata wiary w bezstronność sędziego wynikająca z nadmiernej wrażliwości strony (postanowienie NSA z dnia 15 listopada 2011 r. sygn. akt I OZ 856/11 w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej" CBOSA). Nadto, okoliczność, że sędzia reprezentuje pogląd prawny, w ocenie skarżącego dla niego niekorzystny, oraz że wydaje odmienne od jego oczekiwań rozstrzygnięcie, nie stanowi podstawy wyłączenia sędziego. Taka sytuacja nie może być oceniana jako okoliczność mogąca wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Zarzuty dotyczące wydanego w sprawie orzeczenia bądź opierające się na naruszeniu przepisów procesowych w toku postępowania mogą uzasadniać wniesienie środka odwoławczego, a nie wniosku o wyłączenie sędziego (por. postanowienie NSA z dnia 18 stycznia 2013 r. sygn. akt I OZ 995/12 oraz z dnia 6 sierpnia 2009 r., II OZ 648/09. CBOSA). Wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. ma ponadto zapewnić obiektywizm sądu, nie może być zatem traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów. W konsekwencji, nie może służyć umożliwieniu stronie wybierania składów sędziowskich według jej subiektywnego odczucia (por. postanowienia NSA: z 8 maja 2009 r., II FZ 128/09 oraz z 5 kwietnia 2013r. II OZ 220/13, CBOSA). Brak podstaw do zastosowania art. 19 p.p.s.a. w powyżej opisanych sytuacjach występuje zwłaszcza, gdy sędzia złoży oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w powołanym przepisie, dające podstawę do wyłączenia go i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi wątpliwości (tak NSA w postanowienia z dnia: 11 września 2012 r., II OZ 704/12, z dnia 13 kwietnia 2012 r., II OZ 259/12, z dnia 4 kwietnia 2012 r., I OZ 21/12, CBOSA). W rozpoznawanym wniosku jako główny powód uzasadniający wyłączenie w/w sędziów Skarżący podał ich stronniczość w prowadzonym postępowaniu oraz brak zamiaru merytorycznego rozstrzygnięcia zaistniałych w sprawie kwestii spornych. W ocenie Sądu tak uzasadniony wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazane argumenty – z uwagi na brak ich uprawdopodobnienia - nie wskazują na istnienie po stronie wnioskowanych do wyłączenia sędziów - okoliczności mogących budzić uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności w tej konkretnej sprawie. Subiektywny zaś pogląd Skarżącego co do zachowania danego sędziego i podejmowanych przez niego - czynności, nie stanowi przesłanki wyłączenia od rozpoznania danej sprawy. Okoliczność, iż sędzia reprezentuje pogląd prawny, w ocenie Skarżącego dla niego niekorzystny, oraz, że wydaje odmienne od jego oczekiwań rozstrzygnięcia, nie stanowi podstawy wyłączenia sędziego, tym bardziej, że w przedmiotowej sprawie żadne orzeczenie jeszcze nie zapadło. Stąd też hipoteza Skarżącego, że wnioskowani do wyłączenia sędziowie "...mają zamiar wydać wyrok całkowicie nie dotyczący tematu sporu...", jest wyłącznie teoretyczna i brak w niej nawet namiastki uprawdopodobnienia. Taka sytuacja nie może być oceniana też jako okoliczność mogąca wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Zarzuty dotyczące wydanego w sprawie orzeczenia bądź opierające się na naruszeniu przepisów procesowych w toku postępowania mogą uzasadniać, co zostało już podkreślone wyżej, wniesienie wyłącznie środka odwoławczego, a nie wniosku o wyłączenie sędziego. Niewłaściwe zatem, w subiektywnej ocenie wnioskodawcy, stosowanie przepisów i orzekanie sędziów w żaden sposób nie dowodzi istnienia jakiegokolwiek negatywnego stosunku każdego z objętego wnioskiem sędziów do strony skarżącej, dającego podstawę do zastosowania instytucji z art. 19 p.p.s.a.. Wskazania wymaga, że w aktach niniejszej sprawy znajdują się oświadczenia sędziów, których wyłączenia domagał się Skarżący. W oświadczeniach tych wnioskowani do wyłączenia sędziowie wykluczyli istnienie jakichkolwiek okoliczności mogących wywoływać wątpliwość co do ich bezstronności w tej konkretnej sprawie. Przedmiotowe oświadczenia sędziów korzystają z domniemania wiarygodności ze względu na autorytet sprawowanego urzędu, którego to domniemania wnioskodawca w żaden sposób nie obalił. Nie przedstawił bowiem jakichkolwiek faktów czy okoliczności mogących ich prawdziwość podważać. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w sprawie niniejszej brak jest podstaw faktycznych i prawnych do wyłączenia od orzekania w sprawie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku: Marka Leszczyńskiego, Mieczysława Markowskiego i Małgorzaty Roleder. Sąd nie stwierdza również, aby w sprawie wystąpiły przesłanki stanowiące podstawę do wyłączenia sędziego z mocy ustawy (art. 18 § 1 pkt 1 - 7 p.p.s.a.). Ze wskazanych powyżej względów, na mocy art. 22 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.