II SA/Bk 866/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ireneusz Henryk Darmochwał (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu M. i R. T. wobec postanowienia referendarza sądowego z dnia [...] stycznia 2008 r. przyznającego H.S. i M.S. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi H.S. i M.S. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie udzielenia pozwolenia na przebudowę budynku p o s t a n a w i a przyznać H.S. i M.S. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata 1 U Z A S A D N I E N I E Wnioskodawcy H.S. i M.S. wnieśli o przyznanie im prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata (k. 19-20). W uzasadnieniu wniosku podali, iż jedynym źródłem ich utrzymania jest emerytura uzyskiwana przez M.S. w wysokości 892,84 zł netto miesięcznie. Ponadto w roku 2007 r. wnioskodawca pracując jako muzyk uzyskał dodatkowy dochód z umowy o dzieło w wysokości ok. 400 zł. Wnioskodawczyni H.S. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, nieosiągajacą żadnego dochodu (k. 20). Majątek wnioskodawców stanowi dom o powierzchni użytkowej 217 m², wraz z działką o powierzchni 655 m2 i działka leśna o powierzchni 598 m2. Państwo S. są także właścicielami 15 – letniego samochodu osobowego marki Ford Fiesta o wartości ok. 1.000 zł. W uzasadnieniu wniosku podkreślili, iż jedyne oszczędności przeznaczyli na wybudowanie i wykończenie domu w S. Wskutek bankructwa głównego wykonawcy ich domu mieszkalnego zmuszeni byli sprzedać synowi mieszkanie, znajdujące się w B. przy ul. S., gdzie jednak do dziś są zameldowani. Po rozpatrzeniu wniosku przez referendarza sądowego, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r. H. i M. S. zostało przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zarówno zwolnienie od kosztów sądowych jak i ustanowienie adwokata. Od powyższego postanowienia uczestnicy postępowania M. i R. T. wywiedli sprzeciw (k. 31). W uzasadnieniu podnieśli, że wnioskodawcy we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie napisali prawdy albowiem: - M.S. od ponad 20 lat przebywał i pracował jako muzyk za granicą i wielokrotnie informował, że posiada z tego tytułu zagraniczną emeryturę i świadczenia socjalne, - nieruchomość zabudowana domem mieszkalnym należąca do wnioskodawców znajduje się na elitarnym osiedlu, gdzie wartość podobnych działek przewyższa kwotę 600.000 zł, - bankructwo wykonawcy miało miejsce w roku 1992 r., zaś wnioskodawcy otrzymali dom w zaawansowanym stanie budowy, przez co ich strata finansowa nie była aż tak znaczna, - sytuacja finansowa wnioskodawców nie odzwierciedla nakładów jakie ponosili oni w ostatnich latach przy wykończeniu domu. Wnoszący sprzeciw stwierdzili, iż ich zdaniem niewiarygodnym jest podana przez wnioskodawców sytuacja finansowa, albowiem jako sąsiedzi znają oni z własnego doświadczenia wartość kosztów utrzymania podobnego domu. Zdaniem odwołujących się niemożliwym jest utrzymanie rodziny w okolicznościach i warunkach podanych przez S. tylko z emerytury w wysokości 892,84 zł miesięcznie. H.S. i M.S. ustosunkowując się do treści sprzeciwu podali, iż nie ukrywają przed sądem żadnych innych dochodów i wbrew twierdzeniom Państwa T. nie otrzymują żadnych świadczeń socjalnych czy emerytury z zagranicy (k. 50). Dom wnioskodawcy budowali własnymi siłami, sposobem gospodarczym, a oprócz firmy K. nie zatrudniali żadnych innych wykonawców do prac wykończeniowych ich domu. W wykonaniu zarządzenia Sądu z dnia [...].02.2008 r. małżeństwo S. pismem z dnia [...].02.2008 r. sprecyzowali wysokość swoich comiesięcznych dochodów jak i wydatków ponoszonych w związku z utrzymaniem (k. 69-70), co też udokumentowali stosownymi rachunkami i innymi dokumentami (k. 71-83). Wnioskodawcy powtórzyli, iż jedyny dochód stanowi emerytura M.S. w wysokości 892,84 zł miesięcznie, a oprócz tego uzyskał on dodatkowy dochód z umowy o dzieło: w październiku 2007 r. - w wysokości 281 zł, zaś w styczniu 2008 r. – w wysokości 507 zł. Wnioskodawcy wskazali, że ponoszą comiesięczne wydatki w wysokości ok. 1.000 zł, z czego 545,66 zł wydają na: energię elektryczną (165 zł), telefon stacjonarny (158 zł), wodę (33,33 zł) i spłatę kredytów (139,82 zł i 49,51 zł). Reszta z otrzymywanej emerytury (454,34 zł) pozostaje "na przeżycie". Dodatkowe źródło dochodu stanowiły zaciągnięte poprzednio kredyty, które obecnie są spłacane. Państwo S. podtrzymali, iż budowę domu kończyli własnymi siłami, sposobem gospodarczym, z bieżących dochodów M.S. i pieniędzy uzyskanych ze sprzedaży mieszkania przy ul. S. w B. Mieszkanie to, jak wykazali, zostało w dniu 13.11.2002 r. sprzedane synowi I.D.S. i jego żonie R.S. za kwotę 77.000 zł (akt notarialny – k. 82-83). Z rzeczy ruchomych wnioskodawcy posiadają także samochód Ford Scorpio, rocznik 1985 r., który jest zepsuty i przedstawia wartość złomową ok. 300 zł. Innych wartościowych rzeczy ani lokat bankowych – nie posiadają. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniesienie sprzeciwu zgodnie z przepisem art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) spowodowało utratę mocy postanowienia referendarza i konieczność rozpoznania sprawy będącej przedmiotem wniosku przez Sąd. Zgodnie z przepisem art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stronie może być na jej wniosek przyznane prawo pomocy. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym przysługuje takiej osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania – art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy. Sąd dał wiarę wnioskodawcom, że ich sytuacja materialna uniemożliwia im poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Jak bowiem wynika ze złożonego przez nich oświadczenia jedynym źródłem ich utrzymania jest dochód w wysokości 892,84 zł uzyskiwany z tytułu emerytury M.S. Dodatkowy dochód z umów o dzieło (281 zł - w październiku 2007 r. i 507 zł w styczniu 2008 r.) nie stanowi w stosunku rocznym znacznego zasilenia finansów domowych. Wnioskodawcy ponoszą miesięczne wydatki na opłaty i spłatę zobowiązań w wysokości 545,66 zł, a zatem z ich stałych dochodów, na swoje utrzymanie (odzież, pożywienie, ew. lekarstwa) pozostaje zaledwie kwota 454,34 zł, co po przeliczeniu stanowi 227,17 zł na osobę. Jak wykazano to stosownymi dokumentami, uiszczanie opłat (za energię elektryczną, wodę, czy telefon) i spłata zobowiązań znacznie obciążają budżet małżeństwa S. Posiadany zaś przez nich majątek w postaci samochodu Ford Scorpio przestawia wyłącznie wartość złomową. Trudno też wymagać, by w tych okolicznościach dokonali oni sprzedaży nieruchomości, czy jedynego środka transportu, jakim jest 15- letni samochód Ford Fiesta (także niewielkiej wartości). Wnioskodawcy nie posiadają przy tym żadnych oszczędności, gdyż jak oświadczyli wszystkie zgromadzone wcześniej pieniądze, w tym kwotę 77.000 zł, uzyskaną ze sprzedaży mieszkania w B. przeznaczyli na budowę domu w S. Na marginesie należy zaznaczyć, iż wnioskodawcy w złożonym oświadczeniu o stanie majątkowym podali informacje, będąc pouczonymi o odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 kk, co poświadczyli własnoręcznymi podpisami. Sąd nie ma więc podstaw, by kwestionować prawdziwość tych oświadczeń. Reasumując, wysokość osiąganego przez wnioskodawców miesięcznego dochodu w połączeniu z ponoszonymi podstawowymi wydatkami i brakiem oszczędności, uzasadniają przyznanie im prawa pomocy w zakresie całkowitym. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.