II SA/Bk 869/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.),, sędzia NSA Stanisław Prutis, Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 marca 2012 r. sprawy ze skargi R. A. B. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę. U podstaw rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne. Na skutek pisma W. Z. z dnia [...].04.2011 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. (zwany w skrócie: PINB), wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych, wykonanych w budynku gospodarczo-garażowym, zlokalizowanym na terenie działki nr [...] w miejscowości N., gm. S. przez inwestora R. B. Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...].05.2011 r. PINB ustalił, że w marcu 2011 r. na budynku gospodarczo-garażowym znajdującym się na działce o przedmiotowej działce zostały wykonane roboty budowlane bez pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, polegające na wymianie konstrukcji dachu wraz z pokryciem. Postanowieniem z dnia [...].06.2011 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7.07.1994 r. (Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), zobowiązał inwestora do przedłożenia trzech egzemplarzy oceny technicznej wykonanych robót budowlanych w budynku gospodarczo-garażowym, zlokalizowanym na terenie działki nr [...], w terminie do [...].07.2011 r. W dniu [...].07.2011 r. R. B. przedłożył ocenę techniczną, z której wynikało, że przedmiotowe roboty budowlane zostały wykonane prawidłowo, zgodnie z obowiązującymi warunkami technicznymi, wiedzą i sztuką budowlaną, a budynek w istniejącym kształcie nadaje się do użytkowania. W związku z powyższym decyzją z dnia [...].08.2011 r. nr [...] PINB w G. odmówił nakazania R. B. wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem samowolnie wykonanych robót budowlanych. W odwołaniu od powyższej decyzji W. Z. podniósł między innymi, że wody opadowe z dachu przedmiotowego budynku spływają na jego posesję i powodują szkody. W dniu [...].09.2011 r. W. Z. przedłożył organowi kopię mapy zasadniczej, z której wynikało, że przedmiotowy budynek gospodarczo-garażowy usytuowany jest jedną ścianą po granicy działki o nr ewid. [...]. Pismem z dnia [...].09.2011 r. PINB zwrócił się do Starosty G. o jednoznaczne określenie przebiegu granicy pomiędzy działkami o nr [...] i [...] w miejscowości N., gm. S. W odpowiedzi Starosta potwierdził rozbieżności między przebiegiem granicy ujawnionym na mapie ewidencyjnej, a wynikającym z mapy zasadniczej oraz stwierdził, że nie jest możliwe jednoznaczne określenie rzeczywistego jej przebiegu bez przeprowadzenia stosownego postępowania rozgraniczeniowego. Decyzją z dnia [...].10.2011 r. nr [...]P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (zwany w skrócie: [...]WINB) uchylił w całości zaskarżoną decyzję i nakazał R. B. zainstalowanie na dachu ww. budynku gospodarczo-garażowego rynny od strony działki o nr geod. [...] i rur spustowych odprowadzających wody opadowe na jego działkę. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w sprawach z zakresu prawa budowlanego organ prowadzący postępowanie administracyjne powinien opierać się przede wszystkim na kopii aktualnej mapy zasadniczej, natomiast mapy z ewidencji gruntów i budynków mogą mieć jedynie znaczenie pomocnicze. [...]WINB podniósł, że z kopii aktualnej mapy zasadniczej wynika, że przedmiotowy budynek znajdujący się na działce nr [...] w miejscowości N. usytuowany jest jedną ścianą po granicy działki o nr geod. [...]. Brak rynny na okapie dachu od tej strony, wskazuje zdaniem organu, że wody opadowe z budynku odprowadzane są na sąsiednią działkę. Zdaniem organu roboty budowlane zostały wykonane niezgodnie z § 28 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem R. B. (zwany dalej Skarżącym) złożył skargę do tutejszego Sądu, wnosząc jednocześnie o jego uchylenie w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił: I. naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj: - art. 6 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia o kopię aktualnej mapy zasadniczej i powoływanie się na taką aktualną kopię mapy zasadniczej w uzasadnieniu rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy Wydział Geodezji i Kartografii Starostwa Powiatowego w Grajewie nie posiada kopii aktualnej wobec czego nie została ona dołączona do akt postępowania administracyjnego. - art. 7, 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, brak rozważania wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia oraz błędne uzasadnienie wydanej decyzji ograniczające się do przytoczenia przepisów prawa i stwierdzenia, iż z analizy materiału dowodowego wynika, iż przy lokalizacji remontu dachu winno przyjąć się stan istniejący na gruncie (niezaktualizowany) zamiast stan wynikający z aktualnej mapy ewidencji gruntów. II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj: - przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa 21.02.1995 r. w sprawie rodzaju i zakresu opracowań geodezyjno-kartograficznych oraz czynności geodezyjnych obowiązujących w budownictwie, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez przyjęcie, iż do czynności związanych z legalizacją remontu dachu, do której potrzebne jest zgłoszenie należy zastosować wymóg pozwolenia na budowę a tym samym sporządzenie projektu w oparciu o wskazane rozporządzenie mimo, iż przepisy rozporządzenia określają rodzaje i zakres opracowań geodezyjno-kartograficznych i czynności geodezyjnych obowiązujących podczas projektowania, budowy, remontu i utrzymywania obiektów budowlanych, dla których jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę, a w niniejszej sprawie remont dachu w przedmiotowym zakresie podlegał zgłoszeniu, - art. 84 a ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane poprzez stwierdzenie, iż decyzja organu pierwszej instancji winna być wydana na podstawie kopii aktualnej mapy zasadniczej a nie aktualnej kopii mapy ewidencyjnej, co spowodowało nakazanie zainstalowania Skarżącemu na dachu ww. budynku gospodarczo- garażowego rynny od strony działki nr geod. 49 i rur spustowych odprowadzających wody opadowe na jego działkę, gdyż z kopii mapy zasadniczej wody opadowe spływają na grunt sąsiada, - przepisów cyt. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. poprzez niewłaściwe zastosowanie § 28 ww. rozporządzenia w sytuacji, gdy wody opadowe spływające z dachu należącego do Skarżącego w całości opadają na jego teren nieutwardzony a nie grunt sąsiada. W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła, że na etapie sporządzania oceny technicznej wykonanych robót budowlanych przez osobę mająca odpowiednie uprawnienia budowlane, Starosta G. odmówił wydania aktualnej kopii mapy zasadniczej w związku z nieposiadanienim aktualnej mapy. Wydał natomiast kopię aktualnej mapy ewidencyjnej na podstawie, której została wykonana przedmiotowa ocena techniczna. Skarżący podniósł również, że w jego ocenie ww. roboty budowlane zgodnie z art. 29 ust. 2 ustawy Prawo budowlane nie wymagają pozwolenia na budowę, a zatem w niniejszej sprawie nie mają zastosowania przepisy Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 21.02.1995 r. i wynikający z nich obowiązek przedłożenia aktualnej kopii mapy zasadniczej. Strona skarżąca wskazała, że aktualna mapa zasadnicza powinna mieć w metryce opis, że nadaje się do celów projektowych. Podniosła także, że organ wydając zaskarżoną decyzję oparł się na nieaktualnej mapie zasadniczej sporządzonej w 1996 r. podczas, gdy aktualna mapa ewidencyjna powstała w 1964 r. Skarżący zaznaczył, ze jest zaskoczony faktem uwidocznionych na obu mapach różnic i wskazał, że jego stan posiadania jest zgodny z tym, który wynika z mapy ewidencyjnej oraz, że nigdy nie doszło do przeniesienia na sąsiada własności nieruchomości terenów, które opisał jako swoje. W odpowiedzi na skargę P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o jej oddalenie. Pismem procesowym z dnia 17.01.2012 r. uczestnik postępowania – W. Z. wniósł o oddalenie skargi i uznanie wszystkich zarzutów za bezzasadne. Podczas rozprawy w dniu 22.03.2012 r. Skarżący oświadczył, że pomiędzy budynkiem spornym a budynkami gospodarczymi, które używa W. Z. jest około dwóch metrów odległości oraz, że nie było sprawy o rozgraniczenie i formalnie granica nie jest ustalona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Kontrolując zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem Sąd nie stwierdził by doszło do naruszenia przez [...]WINB przepisów prawa materialnego oraz prawa procesowego (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.). Nie było spornym w sprawie niniejszej, że R. B. wykonał remont więźby dachowej i wymiany poszycia dachowego z eternitu na blachę na budynku gospodarczo-garażowym, posadowionym na działce o nr geodezyjnym [...] we wsi N., bez uprzedniego dokonania zgłoszenia robót w Starostwie Powiatowym w G. Aby doprowadzić wykonane roboty budowlane do stanu zgodności z prawem przeprowadzono postępowanie legalizacyjne w oparciu o art. 51 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623). Inwestor przedstawił ocenę techniczną wykonanych robót remontowych (zgodnie ze zobowiązaniem PINB nałożonym postanowieniem z dnia [...].06.2011 r.), z których wynikało, że roboty wykonano w zgodzie ze sztuką budowlaną. Jednakże, jak słusznie zauważył organ odwoławczy w decyzji I instancji, nie nałożono na inwestora obowiązku zamontowania rynien na dachu budynku gospodarczo-garażowego do odprowadzania wód opadowych na własną działkę, w sytuacji posadowienia budynku po granicy z działką o nr geodezyjnym [...] W. Z. Zgodnie z § 28 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, wody opadowe należy odprowadzać na własny teren. Zatem przy uznaniu, że budynek stoi po granicy z działką sąsiednią, nałożony obowiązek przez organ II instancji był uzasadniony. Kwestię sporną stanowiła okoliczność, czy budynek inwestora rzeczywiście jest usytuowany na granicy działek o nr [...] i [...], bowiem właściciele tych działek nie dokonali prawnego ich rozgraniczenia (co stanowi przedmiot ich sporów w różnych sytuacjach). Stąd też granica między działkami, uwidoczniona na mapie z ewidencji gruntów i na mapie zasadniczej, różni się w sposób istotny (różnica wynosi około 11 metrów). Organ odwoławczy, wydając decyzję w trybie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, posłużył się właściwą mapą tj. mapą zasadniczą, na której budynek gospodarczo-garażowy widnieje przy granicy z działką o nr [...]. Zgodnie z delegacją ustawową zawartą w art. 43 ust. 4 Prawa budowlanego zostało wydane Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 21.02.1995 r. w sprawie rodzaju, zakresu opracowań geodezyjno-kartograficznych oraz czynności geodezyjnych obowiązujących w budownictwie (Dz. U. nr 25, poz. 133). Z § 1 rozporządzenia wynika wyraźnie, że ma ono zastosowanie do projektowania nie tylko budowy, ale też remontów. Do sporządzania projektów m.inn. remontów stosuje się kopie aktualnej mapy zasadniczej w myśl § 4 rozporządzenia. Do celów budowlanych, jak słusznie zauważa organ odwoławczy, nie stosuje się map ewidencyjnych. Jeśli chodzi o zarzuty skargi, to Sąd nie podziela stanowiska Skarżącego, że remont budynku, który wymagał zgłoszenia, a nie pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 2 Prawa budowlanego) nie wymagał przedłożenia mapy zasadniczej. Taki obowiązek wynikał bowiem z w/w § 4 rozporządzenia. Dla wyniku sprawy nie miała znaczenia okoliczność, że – jak twierdzi Skarżący – Starosta G. – nie chciał wydać mu kopii mapy zasadniczej, a wydał mapę ewidencyjną, skoro taką mapę (zasadniczą) PWINB uzyskał z urzędu od Starosty G. i włączył do materiału dowodowego. Należy zaznaczyć, że mapa zasadnicza została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego w 1996 roku i jest mapą aktualną, ponieważ innej nie sporządzono. Starosta G. w piśmie z dnia [...].10.2011 r. skierowanym do organu, opisał przebieg granicy uwidocznionej na mapie zasadniczej pomiędzy działkami [...] i [...] zastrzegając, że została ona wyznaczona w/g stanu posiadania, zaś prawną granicę można ustalić dopiero po przeprowadzeniu rozgraniczenia, czego strony nie uczyniły od 1996 roku. O tym, że opisana powyżej mapa zasadnicza z 1996 roku jest używana do celów projektowych (innej Starosta G. nie posiada) świadczy też fakt użycia jej w 2003 roku przez W. Z. (właściciela działki o nr 49) do projektowania obory (załączniki uczestnika do pisma z dnia 17.01.2012 r. – k. 41-42 akt sądowych). Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, który przyjmując przebieg granicy pomiędzy działkami o nr [...] i [...]] kierował się wiążącymi go przepisami prawa, a mianowicie przepisem art. 43 Prawa budowlanego oraz treścią rozporządzenia z dnia 21.02.1995 r., z którego wynika bezwzględnie, że mapa zasadnicza (a nie ewidencyjna) służy celom związanym z budownictwem i taką mapą winny posługiwać się organy w postępowaniu administracyjnym w sprawie budowlanej, którą jest też sprawa niniejsza. Zarzut naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7,77 § 1,80, 107§ 3 k.p.a. nie może się ostać. Organ II instancji prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego, właściwie ocenił materiał dowodowy zebrany w sprawie i uzupełniony dodatkowymi dokumentami tj. uzyskaną ze Starostwa w G. kopią mapy zasadniczej. Sąd zauważa, że w istocie źródłem konfliktu w sprawie niniejszej, jest przebieg granicy między działkami o nr [...] i [...]. Aby zaktualizować przebieg granicy na mapie zasadniczej (i każdej innej mapie geodezyjnej) strony muszą dokonać prawnego rozgraniczenia. Nieuporządkowany stan prawny powoduje, że właściciele w/w działek posługują się albo mapą zasadniczą albo ewidencyjną w zależności od tego, która jest korzystniejsza w danej sytuacji. Organy nadzoru budowlanego nie mogą odstąpić od swoich czynności, ani też "czekać" na prawne rozgraniczenie. Stąd też [...]WINB w B., wydając decyzję drugoinstancyjną, opierał się na prawnie przewidzianej dokumentacji geodezyjnej albowiem nie należy do jego kompetencji ustalanie stanu posiadania na gruncie ani dokonanie rozgraniczenia. Mając na względzie powyższe okoliczności i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.