II SA/Bk 87/09
WyrokWSA w Białymstoku2009-06-18
Skład orzekający: Danuta Tryniszewska-Bytys, Stanisław Prutis, Anna Sobolewska-Nazarczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu i wznawiająca to postępowanie, może być uznana za legalną, mimo zarzutów skarżącej Spółki o naruszeniu przepisów proceduralnych i braku jej statusu strony w postępowaniu?Ratio decidendi
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą wznowienia postępowania i wznawiająca to postępowanie jest legalna, ponieważ stanowi jedynie postanowienie o wszczęciu postępowania wznowieniowego (pierwsza faza), a nie rozstrzyga o istocie sprawy. Zarzuty dotyczące braku statusu strony skarżącej spółki i naruszenia przepisów proceduralnych w kontekście pierwszej fazy postępowania są bezzasadne, gdyż spółka posiada interes prawny w kwestionowaniu decyzji wszczynającej postępowanie, które może wpłynąć na jej sytuację prawną.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku, która uchyliła decyzję Burmistrza odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie warunków zabudowy z 1996 r. i wznowiła to postępowanie. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych, w tym brak zapewnienia jej czynnego udziału w postępowaniu jako następcy prawnego pierwotnego inwestora. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że osoby domagające się wznowienia postępowania mają interes prawny, a termin do złożenia wniosku nie został przekroczony. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę, oddalając skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.),, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi B. S.A. w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku, na podstawie art. 6, art. 7, art. art. 12, art. 15, art. 17 pkt 1, art. 105 § 1, art. 125, art. 126, art. 127 § 2, art. 144, art. art. 145 § 1, 2, 3, art. 146 § 1, art. 148, art. 149, art. 150 § 2 i art. 151 § 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania T. P., K. R., M. J., S. Sz., J. P., J. M., D. W., Z. G., B. H., K. C., R. K., K. Sz., J. K., M. R., od decyzji z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...], wydanej przez Burmistrza S., o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją tego organu z dnia [...] października 1996 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu inwestycji polegającej na budowie punktu przeładunkowego gazu płynnego oraz rozlewni gazu, przewidzianej do realizacji na działce o nr. geod. 1930 w S. przy ulicy [...]:
1. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości,
2. wznowiło postępowanie w przedmiotowej sprawie i wyznaczyło do jej załatwienia Burmistrza Cz. B.,
3. odmówiło stwierdzenia w toku rozpoznawania przedmiotowego odwołania, że w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla w/w inwestycji doszło do wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa,
4. umorzyło postępowanie w zakresie przyznania każdej osobie podpisującej się pod poprzednim i obecnym odwołaniem kwoty 50 złotych tytułem zwrotu kosztów sporządzenia odwołania - jako bezprzedmiotowe.
U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Burmistrz S. uznał za niedopuszczalne wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] października 1996 r. z uwagi na to, że:
- wznowienia postępowania domagają się osoby nie będące stronami, gdyż są właścicielami nieruchomości, które nie graniczą bezpośrednio z działką na której zlokalizowany jest obiekt. Z oceny oddziaływania na środowisko projektowanej inwestycji w zakresie jakości powietrza i klimatu akustycznego wynika, że jej uciążliwość zamyka się w granicy działki inwestora,
- złożenie żądania wznowienia postępowania po upływie ustawowego terminu. Organ przyjął, że wnioskujący o wznowienie postępowania, o decyzji z dnia [...] października 1996 r. dowiedzieli się w dniu 18 stycznia 2008 r. (data złożenia przez nich wniosku o udzielenie informacji publicznej dotyczącej tej decyzji) a zatem termin do wniesienia wniosku upływał 18 lutego 2008 r. Wniosek został złożony w dniu 3 marca 2008 r.,
- nie przedłożono dowodu wydania decyzji o warunkach zabudowy na podstawie sfałszowanego dowodu lub w wyniku przestępstwa. Organ podniósł, że tylko wyrok sądowy lub postanowienie prokuratora daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o art. 145 § 2 kpa. Organ administracji publicznej nie ma kompetencji do rozstrzygania kwestii związanych z popełnieniem czynu zabronionego.
Odwołujący się od powyższej decyzji zarzucili organowi naruszenie:
1. art. 73 § 1 i art. 74 § 2 kpa - poprzez nieudostępnienie akt przedmiotowej sprawy i zaniechanie wydania postanowienia, o jakim mowa w drugim z wymienionych przepisów,
2. art. 75 § 1 kpa - poprzez zaniechanie wydania postanowienia o dopuszczeniu wnioskowanego dowodu,
3. art. 67 § 1 i art. 72 kpa - poprzez niesporządzenie protokołu (lub innego dokumentu) z czynności zapoznawania się z aktami, w trakcie których zgłaszano zastrzeżenia, uwagi i wnioski a prowadzący sprawę pracownik rozpatrywał je podejmując ustne postanowienia,
4. art. 76 § 3 kpa - poprzez zaniechanie rozpoznania wniosku dowodowego przeciwko "wiarygodności dokumentu", zgłoszonego w piśmie z dnia 23 czerwca 2008 r. w celu udowodnienia zaistnienia przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 kpa,
5. art. 145 § 2 kpa - poprzez jego niezastosowanie,
6. art. 145 § 1 pkt 5 Kpa - poprzez nieuznanie za okoliczność dającą podstawę do wznowienia postępowania udowodnionego faktu istnienia budynków mieszkalnych w "bezpośredniej strefie projektowanego zakładu", pominiętych na mapie projektowej,
7. art. 148 kpa - poprzez niezasadne uznanie, że nie zachowano terminu ustawowego do złożenia żądania wznowienia postępowania i przyjęcie za początek biegu terminu dnia, w którym strony dowiedziały się o oznaczeniu decyzji, a nie o jej treści i podstawach wznowienia.
Zdaniem odwołujących postępowanie organu I instancji należy uznać za rażąco naruszające prawo, czyniące decyzję wydaną w wyniku jego przeprowadzenia decyzją nieważną - stosownie do art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Nie zawarto jednak żądania stwierdzenia jej nieważności, lecz tylko stwierdzenia, że doszło do wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa, stanowiącym "bezwzględną przesłankę odwoławczą". Wskazując na powyższe naruszenia wniesiono o:
1. zmianę decyzji podjętej przez Burmistrza S. i "przejęcie sprawy do bezpośredniego rozpoznania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze na zasadzie art. 150 § 2 kpa,
2. stwierdzenia bezczynności Burmistrza S. w rozpoznaniu wniosków dowodowych i formalnych zgłoszonych w piśmie z dnia 23 czerwca 2008 r.,
3. rozpoznanie przez Kolegium wniosku o wstrzymanie wykonania przedmiotowej decyzji,
4. przyznanie każdej osobie podpisującej się pod poprzednim i obecnym odwołaniem kwoty 50 złotych tytułem zwrotu kosztów sporządzenia odwołania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchylając decyzję odmawiającą wznowienia i wznawiając postępowanie zważyło, co następuje:
1. Z uwagi na niebezpieczeństwa grożące dla życia i zdrowia, z jakimi należy liczyć się w czasie eksploatacji takich obiektów jak zbiorniki na gaz płynny o pojemności 200 m3 i urządzenia do rozlewania takiego gazu, żądania wznowienia postępowania należy uznać za uzasadnione prawnym interesem (vide: rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 3 listopada 1992 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów Dz. U. nr 92, póz. 460 ze zm. oraz Rozporządzenie Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 30 sierpnia 1996 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi dalekosiężne do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie Dz.U. nr 122, póz. 576 - oba dziś nie obowiązujące, ale w czasie podejmowania przedmiotowej decyzji o warunkach zabudowy organ ją wydający powinien kierować się przepisami pierwszego z nich, a drugie było już powszechnie znane, chociaż wchodziło w życie dopiero w styczniu 1997 r.). Argument, jakim posłużył się organ I instancji iż w ocenie oddziaływania na środowisko stwierdzono, że obszar szkodliwego oddziaływania zamyka się w granicach terenu inwestycji, nie może być podstawą do wydania decyzji o odmowie wznowienia. Podstawą tą jest bowiem nie to, że strony postępowania nie brały udziału w sprawie bez własnej winy, lecz to, czy osoby żądające wznowienia czynią to w swoim interesie prawnym. O tym, czy w sprawie zakończonej decyzją ostateczną zostały pominięte, zbadać będzie musiał i wydać rozstrzygnięcie organ administracji w toku wznowionego postępowania.
2. Żądanie wznowienia postępowania nie zostało złożone z uchybieniem terminu określonego w art. 148 kpa. W przedmiotowej sprawie termin powinien być liczony od dnia doręczenia T. P. odpisu decyzji o warunkach zabudowy z 1996 r.,
3. W ocenie Kolegium niewłaściwie oceniono również znaczenie uzasadnienia poprzedniej decyzji tut. Kolegium podjętej w niniejszej sprawie. Zdaniem organu nie było i nie jest niemożliwe ocenianie przez organ administracji publicznej, czy w danej sprawie wystąpiły przesłanki, o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 1 i 2. Twierdząc, że w przedmiotowej sprawie nie ma podstaw do zastosowania przepisu art. 145 § 2 kpa, Kolegium miało na uwadze nieudowodnienie zaistnienia jednego z warunków, jaki musi być spełniony, aby wznowienie postępowania administracyjnego mogło mieć miejsce przed wydaniem przez sąd lub inny właściwy organ prawomocnego orzeczenia o popełnieniu przestępstwa. Z brzmienia art. 145 § 3 kpa faktycznie wynika, że organ administracji publicznej może wznowić postępowanie bez takiego orzeczenia, jeśli jego wydaniu stoi na przeszkodzie upływ czasu lub inna przesłanka procesowa uniemożliwiająca jego wydanie. Aby to mogło nastąpić fakt sfałszowania dowodu lub popełnienia innego przestępstwa musi być oczywisty. Sama rozbieżność między stanem faktycznym, a zapisami na mapie uzyskanej od organu administracji geodezyjnej to - w ocenie Kolegium - jeszcze nie dowód popełnienia przestępstwa. Aby mówić o sfałszowaniu dowodu należy uprzednio udowodnić, że nadanie dokumentowi urzędowemu innej treści, niż odpowiadająca faktom, jest wynikiem zamierzonego i świadomego (a zatem umyślnego) działania osoby, która taki dokument sporządza. Podobnie należy traktować działania polegające na posłużeniu się nie odpowiadającym prawdzie dokumentem w postępowaniu administracyjnym. Dopiero bezsporne dla wszystkich stron wykazanie, że uczyniono to w celu wprowadzenia w błąd innych osób i uzyskania określonej korzyści, uzasadniałoby uznanie takich działań za oczywiste popełnienie przestępstwa. W niniejszej sprawie nie wystąpił taki stan (nikt nie zwracał się w tej kwestii do inwestora) i z tego względu Kolegium przyjęło, że przepis art. 145 § 2 kpa nie mógł być w niej zastosowany. Dlatego też podjęcie się przez Burmistrza samodzielnej oceny, czy decyzja została wydana na podstawie fałszywego dowodu, Kolegium uznało za niedopuszczalne przekroczenie właściwości organu administracji publicznej.
Wskazane wady zdaniem Kolegium uzasadniały uchylenie kwestionowanej decyzji w całości. Organ podniósł przy ty, że decydując się na podjęcie w drugiej instancji postanowienia o wznowieniu postępowania kierowano się głównie tym, że kwestia podstaw do wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie jest już wyjaśniona w sposób wystarczający do merytorycznego rozstrzygnięcia. W takich okolicznościach organ odwoławczy nie powinien stosować przepisu art. 138 § 2 kpa i przekazywać sprawy do ponownego rozpatrzenia, bo wystąpienie okoliczności obligujących do wznowienia postępowania nie wymaga już przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części.
Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. skargę do sądu administracyjnego wywiodła Spółka Akcyjna B. w siedzibą w B. i zarzuciła:
1) rażące naruszenie art. 10 § 1 kpa oraz wynikającej z niego zasady umożliwienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, co stanowi przesłankę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt. 4 kpa,
2) rażące naruszenie art. 156 § 1 pkt. 4 kpa poprzez usiłowanie doręczenia decyzji w toku postępowania stronie, która nie istnieje,
3) rażące naruszenie art. 7 kpa oraz wynikającej z niego zasady prawdy obiektywnej poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego,
4) naruszenie art. 150 § 2 w zw. z art. 149 kpa poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, bowiem w przedmiotowym stanie faktycznym działalność organu administracji publicznej właściwego do wznowienia przedmiotowego postępowania nie stanowi przyczyny wznowienia postępowania; Dlatego też SKO w B. jest organem niewłaściwym do wznowienia postępowania, co powoduje nieważność wydanej decyzji.
5) rażące naruszenie art. 148 § 2 kpa poprzez błędne przyjęcie, iż osoby składające wnioski o wznowienie postępowanie dowiedziały się o decyzji z 1996 r. dopiero od doręczenia jej odpisu,
6) naruszenie art. 138 § 1 pkt. 2 kpa poprzez jego zastosowanie w sytuacji faktycznej, która nie pozwalał na merytoryczne orzekanie przez organ odwoławczy,
7) naruszenie art. 151 § 1 kpa poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tego przepisu przez organ odwoławczy do stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie.
Z uwagi na powyższe naruszenia skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania ewentualnie o uchylenie przedmiotowej decyzji i przekazanie sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego celem ponownego rozstrzygnięcia sprawy oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że w ciągu całego toku postępowania żaden z organów ani razu nie wręczył decyzji prawidłowej stronie tego postępowania, czyli B. S.A., czym dopuścił się rażącego naruszenia art. 10 § 1 kpa. Wywiedziono, że fakt posiadania przez tę spółkę statusu strony w niniejszym postępowaniu uzasadniony jest tym, że jest ona następcą prawnym B. Sp. z o.o. Na dowód powyższego dołączono następujące akty notarialne:
- z dnia [...] czerwca 2001 r., Repertorium [...], zmieniony umową uzupełniającą z dnia [...] października 2001r., Repertorium [...], na podstawie którego małżonkowie W. i A. G. nabyli od syndyka masy upadłości spółki S. Sp. z o.o. w B. owe przedsiębiorstwo,
- z dnia [...] lipca 2001 r., Repertorium [...], na podstawie którego W. G. zawiązał spółkę "S. P." Sp. z o. o. z siedzibą w S. Cześć udziałów w spółce zostało pokryte aportem wniesionym przez W. i A. G. w postaci przedsiębiorstwa, nabytego przez nich od "S" Sp. z o. w B. w upadłości,
- z dnia [...] grudnia 2003 r., Repertorium [...], na podstawie którego "B" Sp. z o. o. z siedzibą w B. nabyła przedsiębiorstwo "S. P." Sp. o. w S.,
- z dnia [...] maja 2007 r., Repertorium [...], na podstawie którego"B" Sp. z o. o. uległa przekształceniu w B. S.A.
Podnosząc, że Kolegium nie podjęło w sprawie kroków niezbędnych do jej dokładnego wyjaśnienia, Spółka wskazuje na konieczność wyjaśniania czy osoby domagające się wznowienia powinny być w dacie wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy uznane za strony. Wskazano, że przesądzającym dowodem o braku statusu strony jest ekspertyza z której wynika brak przekroczenia dopuszczalnych norm poza granicami działki, na której inwestycja była planowana. Ponadto dodaje, że żaden z żądających wznowienia nie był i nie jest właścicielem nieruchomości przylegającej do nieruchomości skarżącej. Kwestionując błędną ocenę zachowania terminu do wniesienia żądania wznowienia postępowania Spółka podniosła, że Kolegium mylnie przyjęło iż o rozpoczęciu jego biegu decyduje w niniejszej sprawie doręczenie odpisu decyzji. Podniesiono, że osoby żądające wznowienia wiedziały o jej wydaniu wcześniej. Ma o tym świadczyć zgłaszanie do urzędów i posła podań z protestami przeciwko inwestycji.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do poszczególnych zarzutów organ podtrzymał swoją argumentację z uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Zarzuty i argumenty skargi nie podważają legalności zaskarżonej decyzji, dlatego też skarga podlega oddaleniu.
Rozważania prawne rozpocząć należy od przypomnienia, iż instytucja wznowienia postępowania (art.145-153 k.p.a.), jako postępowanie nadzwyczajne służące weryfikacji ostatecznych decyzji administracyjnych, posiada dwie wyodrębnione fazy postępowania. Zgodnie z przepisem art.149 k.p.a. wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia (I faza) następuje w drodze postanowienia (§1); postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania (II faza) co do przyczyny wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Postanowienie o wszczęciu postępowania jest tylko aktem procesowym i wywiera jedynie skutki procesowe; nie rozstrzyga sprawy wznowienia postępowania, a jedynie otwiera postępowanie w sprawie (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks Postępowania Administracyjnego, Komentarz, Wydanie 8 – Warszawa 2006, s.674). W wyroku z 13 listopada 1987 r. (I SA 1326/86) NSA przyjął:
"1. Postanowienie o wznowieniu postępowania (art.149 § 1 k.p.a.) jest jedynie postanowieniem wszczynającym postępowanie i nie może zawierać innych treści poza wskazaniem przesłanek uzasadniających wznowienie.
2. Stwierdzenie, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.), mogą być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia z art. 149 § 1 i muszą być zawarte w decyzji określonej w art. 151 k.p.a." (ONSA 1987, nr 2, poz. 80)
Powyższe przypomnienie jest istotne dla oceny zarzutów skargi z tego względu, iż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., uchylająca decyzję organu I instancji o odmowie wznowienia postępowania i postanawiająca wznowić postępowanie w przedmiotowej sprawie, jest równoznaczna z postanowieniem o wszczęciu postępowania wznowieniowego. Rozstrzyga jedynie o samym wszczęciu (I faza) postępowania. Natomiast badanie przyczyn wznowienia oraz rozstrzygnięcia co do istoty sprawy nastąpi dopiero w toku postępowania prowadzonego przez, wyznaczonego do jej załatwienia, Burmistrza Cz. B.. Okoliczność ta powoduje, że część zarzutów skargi dotycząca zagadnień, które będą rozpoznawane dopiero w II fazie postępowania nie może podważać legalności decyzji wszczynającej postępowanie wznowieniowe.
Ustosunkowując się do poszczególnych zarzutów skargi stwierdzić należy, iż bezzasadny jest przed wszystkim zarzut braku kompetencji Samorządowego Kolegium Odwoławczego do wznowienia postępowania oraz wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o niewłaściwe przepisy k.p.a. (zarzuty 4 i 6 podnoszone w skardze). Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało swoje rozstrzygnięcie na skutek rozpoznania odwołania od decyzji Burmistrza S. odmawiającej wznowienia postępowania. Rozpatrując odwołanie organ odwoławczy nie może się ograniczyć tylko do kontroli decyzji organu I instancji, a obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Rodzaje decyzji podejmowanych przez organ odwoławczy określa wyczerpująco art. 138 § 1 i § 3 k.p.a. Z konstrukcji przepisów zawartych w art. 138 k.p.a. wynika, że przy rozpoznawaniu sprawy w II instancji zasadą jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy , a wyjątkowo jedynie organ wydaje decyzje czysto kasacyjne. W sytuacji, kiedy okoliczności decydujące o wszczęciu postępowania wznowieniowego były wyjaśniane i ustalane, organ odwoławczy miał wręcz obowiązek wydania rozstrzygnięcia merytorycznego na podstawie art. 138 §1 pkt.2 k.p.a., stąd zarzut naruszenia prawa przez zastosowanie tego przepisu uznać należy za bezzasadny.
Bezzasadne są również zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze przepisów art. 150 § 2 w zw. z art. 149 k.p.a. oraz art. 151 § 1 k.p.a. poprzez błędną ich wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie (zarzuty 4 i 7 skargi). Przepisy te bowiem nie znalazły zastosowania jako podstawa rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, zostały jedynie przywołane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzji jako pozostające "w związku" z art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. stanowiącym podstawę rozstrzygnięcia. Jak wyjaśniło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w odpowiedzi na skargę, "ponieważ odwołujący się od decyzji odmawiającej wznowienia domagali się od organu odwoławczego rozstrzygnięć, które zapaść mogą dopiero po przeprowadzeniu wznowionego postępowania, a Kolegium wykazywało w decyzji, że nie jest do tego uprawnione na tym etapie w zw. z brzmieniem art. 149 § 2 i 151 § 1 k.p.a., w podstawie prawnej decyzji umieszczono także te przepisy". Jeżeli nawet uznać umieszczenie takie za zbędne, to mamy co najwyżej do czynienia z naruszeniem przepisów postępowania, które nie miało wpływu na wynik sprawy.
Kolejny zarzut skargi (pkt.3) dotyczy rażącego naruszenia art. 7 k.p.a., poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego. Z uzasadnienia skargi wynika, iż dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego dotyczyć ma okoliczności określających status strony u osób występujących z żądaniem wznowienia postępowania. Skarżąca Spółka domaga się wyjaśnienia stanu faktycznego, jaki istniał w dniu podejmowania decyzji Burmistrza S. w 1996 r. i ocenienia, czy osoby domagające się wznowienia powinny być wówczas uznane za strony. Zarzut niewyjaśnienia stanu faktycznego jest bezzasadny. Jak trafnie stwierdza organ odwoławczy, " o dopuszczeniu złożenia żądania wznowienia postępowania opartego na podstawie niezawinionego braku udziału strony w postępowaniu nie decyduje to, czy osoba zgłaszająca je była stroną uczestniczącą w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną. Wystarczy, że składa w terminie ustawowym żądanie oparte na takim zarzucie i czyni to mając w tym interes prawny". Jak wyjaśnił WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 4 czerwca 2008 r. (sygn. akt SA/Gd 79/08, LEX nr 424799) " odmowa wznowienia postępowania wydana na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. w przypadku, gdy wskazywaną podstawą wznowienia jest art. 145 §1 pkt.4 k.p.a. nie może się opierać na ocenie, że wnoszący podanie nie jest stroną postępowania zakończonego decyzją ostateczną. W takim, jedynym zresztą przypadku, ustalenie istnienia podmiotowej przesłanki dopuszczalności wznowienia łączy się z ustaleniem istnienia podstawy wznowienia, a ta kwestia podlega badaniu po wznowieniu postępowania, w drugiej fazie postępowania wznowieniowego". A zatem stan faktyczny, którego wyjaśnienia domaga się skarżąca Spółka będzie dopiero wyjaśniony przez organ prowadzący wznowione postępowanie, czyli przez Burmistrza Cz. B.
Kolejny zarzut skargi (pkt.5) dotyczy niezachowania terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania przez osoby wnoszące to podanie. Zgodnie art. 148 §2 k.p.a., termin do złożenia podania, z przyczyny wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a., biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Prawdą jest, iż okoliczność "dowiedzenia się o decyzji" może być różnie rozumiana. Stanowisko organu odwoławczego, iż osoby żądające wznowienia uzyskały pełną wiedzę o swojej sytuacji prawnej z dniem doręczenia odpisu decyzji i od tej daty należało rozpocząć obliczanie terminu do wniesienia podania, uznać należy za prawidłowe. Słuszna jest również ocena organu, iż twierdzenie Spółki, że osoby te zapoznały się wcześniej z decyzją, bowiem przeciwstawiały się realizacji inwestycji, nie mogą być potraktowane jako dowody w sprawie.
Organ odwoławczy trafnie ocenił, iż o dopuszczalności złożenia żądania wznowienia postępowania, opartego na zarzucie niezawinionego braku udziału strony w postępowaniu nie decyduje to, czy osoba zgłaszająca je była stroną uczestnicząca w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną. Wystarczy, że składa w terminie ustawowym żądanie oparte na takim zarzucie i czyni to mając interes prawny. Interes prawny w żądaniu wznowienia organ odwoławczy trafnie wywiódł z potrzeby ochrony życia i zdrowia osób żądających wznowienia. Na rozprawie sądowej uczestnicy postępowania podtrzymali twierdzenia o zagrożeniu życia i zdrowia funkcjonowaniem bazy przeładunkowej i rozlewni gazu.
Ostatnie zarzuty skargi, choć wymienione w pierwszej kolejności (pkt.1 i 2), dotyczą naruszenia zasady umożliwienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania (art. 10 § 1 k.p.a.). Skarżąca Spółka "B" podnosi zarzut, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie zapewniło Spółce udziału w sprawie, natomiast wydana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzja ostateczna skierowana została do podmiotu nie będącego stroną i nieistniejącego – Spółki S., będącej wnioskodawcą w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] października 1996 r. ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie punktu przeładunkowego gazu płynnego oraz rozlewu gazu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyznaje fakt, że organy obu instancji nie ustaliły, kto jest następcą prawnym Spółki S. i prowadziły postępowania bez zapewnienia mu możliwości czynnego w nim uczestniczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podnośni wszakże, że prowadzone postępowanie w sprawie żądania wszczęcia postępowania o wznowienie nie dotyczyło interesów prawnych żadnej z w/w Spółek, a ponadto skarżąca Spółka "B" nie wykazała w sposób jednoznaczny, że należy ją traktować jako następcę prawnego Spółki S. w zakresie praw i obowiązków wynikających z ostatecznej decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Z faktu nabycia przedsiębiorstwa należącego do strony postępowania o ustalenie warunków zabudowy - Spółki S. (będącej w stanie upadłości) nie wynika jeszcze, że nabywca przedsiębiorstwa – B. S.A. winna być traktowana jako podmiot, który przejął także prawa i obowiązki wynikające z decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu; zwłaszcza że 30 grudnia 1997 r. upłynął termin ważności tej decyzji.
Rozważywszy stanowiska obu stron stwierdzić należy, że zarzuty skarżącej Spółki są bezzasadne. Nieporozumieniem jest twierdzenie Spółki o rażącym naruszeniu art. 156 § 1 pkt. 4 k.p.a. poprzez usiłowanie doręczenia decyzji w toku postępowania stronie, która nie istnieje – Spółce S. Umieszczenie Spółki S. w wykazie podmiotów, które "otrzymują" decyzję ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2008 r. nie oznacza, że decyzja "została skierowana" do osoby nie będącej stroną w sprawie (art. 156 § 1 pkt. 4 k.p.a.) albowiem decyzja ta nie przyznaje tej (upadłej już) Spółce żadnych uprawnień ani nie nakłada żądnych obowiązków.
Co się tyczy udziału skarżącej Spółki "B" w postępowaniu przed organami I i II instancji, podkreślić należy, iż postępowanie to obejmowało pierwszą fazę – wszczęcie postępowania wznowieniowego. Jak wyjaśnił NSA w wyroku z dnia 5 października 2007 r. (sygn. akt I OSK 1390/06, LEX nr 366765) czynności proceduralne organu po złożeniu podania o wznowienie postępowania administracyjnego, nie są podejmowane w ramach postępowania w sprawie wznowienia postępowania, aż do wydania postanowienia o wszczęciu postępowania wznowieniowego. Zakończenie tych czynności wstępnych decyzją o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.) dotyczy jedynie interesu prawnego wnoszącego podanie o wznowienie. Nie ma zatem wątpliwości, że Spółce "B" nie przysługiwał status strony w postępowaniu prowadzonym przez Burmistrza S. zakończonym decyzją z dnia [...] sierpnia 2008r. Ponieważ postępowanie odwoławcze zakończone decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2008 r. o wznowieniu postępowania funkcjonalnie jest postępowaniem w sprawie wszczęcia postępowania wznowieniowego (I faza wznowienia) i jako takie nie rozstrzygało o prawach lub obowiązkach Spółki "B", trudno jest zatem przypisać Spółce status strony postępowania prowadzonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze.
Ostatnią kwestią wymagającą rozważenia jest legitymacja Spółki do wniesienia skargi na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyraża myśl, że skoro skarżąca Spółka nie wykazała, iż jest następcą prawnym Spółki S., to legitymacja B.-u do wnoszenia skargi jest co najmniej wątpliwa. Stanowisko takie – zdaniem Sądu – jest bezpodstawne. Skoro wszczęcie postępowania wznowieniowego (I faza), ze względów proceduralnych, nastąpiło w formie ostatecznej decyzji administracyjnej, to zgodnie z ogólną regułą – na decyzję tę służy skarga do sądu administracyjnego. Uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Zaskarżona decyzja otwiera postępowanie, w ramach którego rozpoznawany będzie zarzut, czy działalność prowadzonego przez Spółkę B. przedsiębiorstwa na terenie określonym w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia 11 października 1996 r. zagraża życiu i zdrowiu okolicznych mieszkańców. Skarżąca Spółka ma zatem "własny" interes prawny w kwestionowaniu decyzji wszczynającej postępowanie mogące doprowadzić do zmiany jej sytuacji prawnej. Nie musi legitymować się interesem prawnym wywiedzionym od swego poprzednika prawnego – Spółki S. Z tych względów Sąd uznał skargę za dopuszczalną i rozpoznał sprawę merytorycznie. Ponieważ zarzuty skargi nie podważyły legalności zaskarżonej decyzji, Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zmianami).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło