II SA/Bk 87/15

PostanowienieWSA w Białymstoku2015-06-17

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony bez dostarczenia przez wnioskodawcę dokumentów potwierdzających jego sytuację majątkową i dochodową?
Ratio decidendi
Przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wymaga wykazania przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Brak dostarczenia na wezwanie sądu dodatkowych oświadczeń lub dokumentów potwierdzających sytuację majątkową i dochodową uniemożliwia ocenę podstaw do przyznania prawa pomocy i skutkuje odmową jego przyznania.
Stan faktyczny
S. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującej rozbiórkę budynku. Wnioskodawca wskazał na trudną sytuację materialną, chorobę własną i żony oraz brak dochodów, ale nie przedłożył dokumentów potwierdzających te okoliczności pomimo wezwania sądu.
Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. B. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] grudnia 2014 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku p o s t a n a w i a odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. S. B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż jego sytuacja materialna nie pozwala na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Majątek skarżącego stanowi domek o powierzchni [...] m2 (w budowie) oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha. Poza tym skarżący nie posiada żadnych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. W uzasadnieniu swego wniosku skarżący podniósł, iż jest inwalidą drugiej grupy i leczy się onkologicznie, a koszty tego leczenia są duże. Ponadto łączą się z częstymi wyjazdami do B. Żona również jest osobą schorowaną. Wnioskodawca podkreślił także, iż zamieszkuje w wynajętym mieszkaniu i jest jedynym żywicielem rodziny. Same wynajęcie mieszkania pochłania miesięcznie kwotę 1.300 zł. W rubryce "dochody" skarżący podał, iż nie ma dochodów (k. 92-93). Pismem z dnia 19 maja 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wezwał skarżącego do złożenia w terminie 7 dni dodatkowego oświadczenia m.in. wskazania: z jakich środków pokrywane jest bieżące utrzymanie rodziny wnioskodawcy, a także przedłożenia dokumentów potwierdzających podnoszone okoliczności, w szczególności w zakresie ponoszonych wydatków, uzyskiwanych dochodów, w tym także posiadanego rachunku bankowego (k. 96). W zakreślonym terminie skarżący nie udzielił żadnej odpowiedzi (k. 97). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie natomiast z art. 252 § 1 powołanej ustawy, wniosek o przyznanie prawa pomocy winien zawierać oświadczenie strony obejmujące, między innymi, dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Wykładnia przytoczonych przepisów prawa wskazuje, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Wniosek ten powinien również obejmować dane, umożliwiające rzetelną ocenę sytuacji materialnej wnioskodawcy. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i dochodów, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów (art. 255 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wnioskodawca jednakże nie zadośćuczynił powyższemu wezwaniu i nie przedłożył żądanych dokumentów i informacji, w szczególności w przedmiocie tego, z jakich środków pokrywa bieżące utrzymanie. Ponadto nie przedłożono dokumentów potwierdzających ponoszone wydatki oraz uzyskiwane dochody. Fakt ten uniemożliwia dokonanie pełnej i wszechstronnej oceny sytuacji majątkowej strony, w kontekście podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W złożonym oświadczeniu S. B. wykazał, iż prowadzi gospodarstwo domowe z żoną i jest jedynym żywicielem rodziny. Skarżący wskazał, iż mieszka w wynajętym mieszkaniu, a koszty jego wynajęcia wynoszą 1.300 zł miesięcznie oraz leczy się onkologicznie, co wiąże się z dużymi kosztami. Majątek rodziny skarżącego stanowi niewielki dom w budowie oraz niewielka nieruchomość. Przedstawione powyżej dane w zestawieniu z nienadesłaniem żądanych dokumentów i informacji skutkują brakiem możliwości potwierdzenia oświadczenia strony w zakresie osiąganych dochodów i ponoszonych wydatków, które nie zostały przedstawione, a w konsekwencji uniemożliwiają pełną ocenę sytuacji majątkowej strony skarżącej i pozytywne rozpatrzenie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Nadto należy zaakcentować, iż skoro skarżący nie wskazał, jakimi dochodami miesięcznymi (np. z tytułu renty) dysponuje jego rodzina, nie jest możliwe ustalenie czy nie jest on w stanie pokryć kosztów sądowych w sprawie niniejszej. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło