II SA/Bk 871/05
WyrokWSA w Białymstoku2006-03-09
Skład orzekający: sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia NSA Stanisław Prutis, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo wydał decyzję nakazującą rozbiórkę garażu, w sytuacji gdy inwestor nie przedłożył wymaganych dokumentów do legalizacji samowoli budowlanej w wyznaczonym terminie, pomimo ustania przeszkód uniemożliwiających ich uzyskanie?Ratio decidendi
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ organ nadzoru budowlanego prawidłowo zastosował procedurę legalizacji samowoli budowlanej określoną w art. 48 Prawa budowlanego. Inwestor, mimo ustania przeszkód uniemożliwiających uzyskanie wymaganych dokumentów (postępowanie rozgraniczeniowe), nie przedłożył ich w zakreślonym terminie, co zgodnie z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego obligowało organ do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej K. M. rozbiórkę garażu pobudowanego przy istniejącym budynku gospodarczym, który został wzniesiony bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ I instancji nakazał rozbiórkę, decyzja została uchylona przez organ II instancji z powodu nieaktualnego wypisu z rejestrów gruntów i toczącego się postępowania rozgraniczeniowego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ I instancji ponownie nakazał rozbiórkę, ponieważ inwestor nie przedłożył wymaganych dokumentów do legalizacji. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ II instancji. K. M. zaskarżył decyzję do WSA, zarzucając niezgodność ze stanem faktycznym i krzywdę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.), sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Elżbieta Stasiewicz, po rozpoznaniu w dniu 09 marca 2006 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lipca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki garażu pobudowanego przy istniejącym budynku gospodarczym oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2005r. nr [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2005r. nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. nakazującą K. M. rozbiórkę budynku garażu o wymiarach (12,0x 3,0m) + (3,8 m x 10,0 m) pobudowanego przy istniejącym budynku gospodarczym znajdującym się na działce o nr geodezyjnym [...]
w miejscowości P. [...].
U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia:
Na skutek wniosku L. M. P. z dnia 16 września 2004r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej dobudowy przez K. M. garażu do budynku gospodarczego na działce nr [...] w P.
Decyzją z dnia [...] lutego 2005r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. nakazał K. M. rozbiórkę w/w budynku.
Na skutek odwołania wniesionego przez K. M. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] kwietnia 2005r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Jednym z powodów uchylenia w/w decyzji był fakt, że wypis z rejestrów gruntów obejmujący właścicieli poszczególnych działek był nieaktualny na dzień rozpatrywania sprawy przez organ I instancji, co spowodowało, że w postępowaniu nie mogły uczestniczyć wszystkie osoby posiadające przymiot strony. Ponadto nie było możliwe dokładne określenie granic działki a zarazem lokalizacji budynku garażowego na działce nr [...], gdyż wójt Gminy P. postanowieniem z dnia [...] listopada 2004r. nr [...] wszczął postępowanie rozgraniczające w stosunku do działek nr [...],[...], [...] ,[...], [...].
Rozpoznając ponownie sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. zwrócił się do Urządu Gminy w P. o przekazanie mapy rozgraniczenia działek oraz mapy przebiegu granic działek nr [...] i [...] w miejscowości P. W związku z tym, iż według w/w map i decyzji z dnia [...] lipca 2005r. nr [...] Wójta Gminy P. zatwierdzającego ustalony przebieg granic, zostały wykluczone wątpliwości co do przebiegu granicy działki nr geod. [...] jak też lokalizacji na działce istniejącego samowolnie wybudowanego budynku w stosunku do działek sąsiednich, organ I instancji przypomniał pismem z dnia 10 czerwca 2005r. K. M. o możliwości zalegalizowania przedmiotowej dobudowy garażu do istniejącego budynku gospodarczego na działce [...] oraz udzielił informacji, że istniejąca możliwość legalizacji przedmiotowej dobudówki będzie wiązała się z wniesieniem opłaty legalizacyjnej na rzecz Skarbu Państwa.
Z uwagi na to, iż K. M. nie wykonał obowiązku przedłożenia dokumentów niezbędnych do rozpoczęcia procedury legalizacji - nałożonego postanowieniem z dnia [...] października 2004r. nr [...], jak i też w zakreślonym terminie nie udzielił odpowiedzi na pismo z dnia 10 czerwca 2005r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. decyzją z dnia [...] czerwca 2005r. nr [...] nakazał mu rozbiórkę budynku garażowego.
Z powyższą decyzja nie zgodził się K. M.i wniósł odwołanie do organu II instancji.
Organ II instancji po rozpatrzeniu odwołania zważył co następuje:
Do obiektów budowlanych wybudowanych po 1 stycznia 1995r., co ma miejsce w przedmiotowej sprawie - mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994. Prawo budowlane (jedn. tekst Dz. U. nr 207 z 5 grudnia 2003r., póz. 2016 z późn. zm.). Z przepisu art. 28 ust 1 cyt. ustawy Prawo budowlane wynika, iż roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art 29-31 tej ustawy. Przedmiotowego obiektu nie można zakwalifikować do żadnej z grupy zawartej w art. 29 lub 30 w/w ustawy Prawo budowlane, zwalniającej z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, stąd na omawianą budowę garażu wymagane jest pozwolenie na budowę. Inwestor oświadczył, że nie posiada pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku, ani nie zgłaszał faktu jego wykonania stosownym organom, a więc przedmiotowy obiekt powstał w warunkach samowoli budowlanej. Postępowanie administracyjne wszczęte przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego
w S. prowadzone było w oparciu o art. 48 ust 2 i ust 3 w/w ustawy. Z treści tego przepisu wynika, że w przypadku budowy bez wymaganego pozwolenia obiektu lub jego części - o ile budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie narusza wymaganych warunków technicznych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie powstałej samowoli do stanu zgodnego z prawem- organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie określonych dokumentów. Taka procedura została przeprowadzona przez organ I instancji, czego dowodem jest wydane postanowienie z dnia [...].10.2004r nr [...] . Inwestor był pouczony w w/w postanowieniu, iż niewykonanie obowiązków w określonym terminie (art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane) zobliguje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji o rozbiórce omawianego obiektu na podstawie przepisu art. 48 ust. 1 tej ustawy. Z uwagi na fakt że do dnia wydania decyzji inwestor nie przedłożył wymaganych dokumentów, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa nakazał K. M. rozbiórkę przedmiotowego budynku garażowego.
Powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. zaskarżył K. M. i podniósł, że jest ona niezgodna ze stanem faktycznym oraz, że jest krzywdząca. W uzasadnieniu wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. pismem z dnia 10 czerwca 2005r. nie wspomniał o ponownej możliwości przedłożenia dokumentów do legalizacji budynku, a poinformował jedynie o możliwości zalegalizowania pod warunkiem wniesienia opłaty na rzecz Skarbu Państwa. Nadto skarżący podniósł, że błędnie ustalono, iż wymieniony budynek gospodarczy nie może być zakwalifikowany do kategorii obiektów nie wymagających pozwolenia na budowę oraz nie ustalono dostatecznie czy wybudowanie spornych budynków gospodarczych nie pozostawało w sprzeczności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W odpowiedzi na skargę P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych -Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270). W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a zarzuty i argumenty skargi nie podważają jej legalności, dlatego też skarga podlega oddaleniu.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że w niniejszej sprawie bezspornym pozostaje fakt wybudowania przez skarżącego obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Nie można bowiem zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, iż wzniesione przez niego budynki, powinny być zakwalifikowane do kategorii obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach działki siedliskowej, dla których nie jest wymagane pozwolenie na budowę- art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Skarżący w skardze podał, że budynki te są wykorzystywane jako magazyn na paszę i kiszonkę oraz garaż, w którym przetrzymywane są maszyny rolnicze. Powyższe nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy. Zarówno z treści protokołów oględzin przeprowadzonych zarówno przez organ I jak i II instancji oraz z wyjaśnień stron, w tym samego skarżącego wynika, że obiekt budowlany został wzniesiony z przeznaczeniem na garaż a konkretnie do przetrzymywania tylko i wyłącznie maszyn rolniczych.
Stwierdzenie, że w sprawie miała miejsce samowola budowlana skutkowało koniecznością zastosowania przez organ nadzoru budowlanego procedury określonej w art. 48 i 49 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 roku, nr 207, poz. 2016 z późn. zm.).
W artykule 48 wprowadzono możliwość zalegalizowania samowoli budowlanej. Regulacja przewidziana w tym przepisie została wprowadzona ustawą z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy- Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. nr 80, poz. 718), która weszła w życie w dniu 11 lipca 2003r. Na mocy art. 7 ust. 2 tej ustawy - art. 48 w brzmieniu obowiązującym od dnia 11 maja 2003r. jest stosowany także, do tych obiektów budowlanych, które zostały wybudowane bez wymaganego pozwolenia na budowę, co do których postępowanie administracyjne wszczęto przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 27 marca 2003r. i przed tym dniem nie zakończono go poprzez wydanie ostatecznej decyzji. Organy administracyjne w przedmiotowej sprawie zasadnie zatem wdrożyły procedurę legalizacji samowoli budowlanej i postanowieniem z dnia [...] października 2004r. nałożyły na skarżącego stosowne obowiązki niezbędne do legalizacji inwestycji.
Wobec faktu, iż inwestor nie przedłożył wymaganych dokumentów organ administracyjny zobowiązany były do nakazania rozbiórki obiektu. Obowiązek taki wynika z przepisu art. 48 ust. 4 prawa budowlanego, który stanowi, że w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis
ust. 1 art. 48 prawa budowlanego, czyli nakaz rozbiórki.
Skarżący podniósł w skardze, że wymaganych dokumentów nie mógł przedłożyć
w zakreślonym terminie tj. do dnia 30 stycznia 2005r. z przyczyn niezależnych od siebie, albowiem granica jego działki nie zgadzała się z planami geodezyjnymi i w związku z tym konieczne stało się przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego, które zostało zakończone ostateczną decyzją Wójta Gminy P. dopiero w dniu [...] lipca 2005r. Nadmienił przy tym, że organy administracyjne nie poinformowały go o innym terminie przedłożenia wymaganych dokumentów i podniósł, że w piśmie z dnia 10 czerwca 2005r. został poinformowany jedynie o możliwości legalizacji samowoli budowlanej pod warunkiem wniesienia opłaty na rzecz Skarbu Państwa.
W tym miejscu wskazać należy, że istotnie skarżący wymaganych dokumentów
z przyczyn niezależnych od siebie nie mógł przedłożyć w terminie wyznaczonym
w postanowieniu z dnia [...] października 2004r. tj. do dnia 30 stycznia 2005r. z uwagi na toczące się postępowanie rozgraniczeniowe. Jednak już po wykluczeniu wątpliwości co do przebiegu granicy działki nr geod. [...], jak też lokalizacji na działce istniejącego samowolnie wybudowanego budynku w stosunku do działek sąsiednich, nic nie stało na przeszkodzie aby skarżący dostarczył do organu administracyjnego wymagane dokumenty. Tym bardziej, że organ administracyjny pismem z dnia 10 czerwca 2005r. poinformował skarżącego, że granice działki [...] zostały ustalone i przypomniał o możliwości zalegalizowania przedmiotowej dobudowy garażu oraz udzielił informacji, że istniejąca możliwość legalizacji przedmiotowej dobudówki będzie wiązała się z wniesieniem opłaty legalizacyjnej na rzecz Skarbu Państwa. Organ administracyjny nie miał obowiązku informowania skarżącego o innym terminie ewentualnego przełożenia przez niego wymaganych dokumentów. Skarżący wiedział bowiem, że w sprawie zostało wszczęte postępowanie legalizacyjne, został również pouczony o skutkach niewykonania obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia [...] października 2004r. Skarżący pomimo ustania przeszkody uniemożliwiającej uzyskanie wymaganych dokumentów nie wykonał obowiązku ich przedłożenia, jak i też w zakreślonym terminie nie udzielił nawet odpowiedzi na pismo organu z dnia 10 czerwca 2004r.
Reasumując uznać należy, że niezłożenie wymaganych dokumentów było konsekwencją braku należytej staranności skarżącego o własne interesy a nie skutkiem jakichkolwiek zaniedbań organu administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr. 153, poz. 1270
ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło