II SA/Bk 88/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Danuta Tryniszewska - Bytys (spr.), po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2016 r. w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na decyzję Rektora Uniwersytetu w B. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów p o s t a n a w i a umorzyć postępowanie sądowe w sprawie Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] Prorektor Uniwersytetu w B. ds. Dydaktycznych i Studenckich utrzymał w mocy decyzję Prodziekana Wydziału Historyczno – Socjologicznego ds. Dydaktycznych Uniwersytetu w B. o skreśleniu M. K. z listy studentów kierunku socjologia, studiów stacjonarnych pierwszego stopnia Wydziału Historyczno – Socjologicznego Uniwersytetu w B., z powodu niezaliczenia II roku studiów. M. K. złożył w dniu 28 grudnia 2015 r. skargę na decyzję Prorektora do sądu administracyjnego. Przy piśmie z dnia 28 stycznia 2015 r. organ przedłożył sądowi decyzję Rektora Uniwersytetu w B. z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...], w której uwzględniono w całości – na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej jako p.p.s.a. - skargę M. K. na decyzję z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] i na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej k.p.a.) uchylono tę decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję pierwszoinstancyjną z dnia [...] września 2015 r. oraz przekazano sprawę do ponownego rozpoznania. W punkcie 3 decyzji z dnia [...] stycznia 2016 r. orzeczono również, że działanie organu nie było obarczone brakiem podstawy prawnej ani też nie odbyło się z rażącym naruszeniem prawa. W piśmie z dnia 19 lutego 2016 r. skarżący podtrzymał skargę. Z informacji uzyskanych z urzędu przez sąd (na podstawie Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych, k. 43 oraz wypowiedzi pełnomocnika organu w piśmie z dnia 6 maja 2016 r., k. 52) wynika, że decyzja autokontrolna nie została zaskarżona do sądu administracyjnego. W piśmie procesowym z dnia 6 maja 2016 r. skarżący wskazał, że wnosi o uwzględnienie skargi. Wyjaśnił też, że w dniu [...] lutego 2016 r. została wydana, w jego ocenie błędna, decyzja utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] września 2015 r. o skreśleniu go z listy studentów (załączył kserokopię pisma z dnia [...] lutego 2016 r., k. 48). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Postępowanie sądowe podlega umorzeniu. Zgodnie z przepisem art. 161 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sąd zobligowany jest do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania w następujących przypadkach: 1). jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę; 2). w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania; 3). gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania, o której mowa w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., to między innymi sytuacja, w której po wniesieniu skargi przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna podlegająca merytorycznemu rozpoznaniu. Inaczej rzecz ujmując chodzi o sytuacje, w których zostaje wyeliminowany z obrotu prawnego przedmiot skargi (zaskarżona decyzja). Miało to miejsce w niniejszej sprawie. Zaskarżona decyzja z dnia [...] grudnia 2015 r. została wyeliminowana z obrotu prawnego w dniu [...] stycznia 2016 r. decyzją Rektora wydaną w tzw. trybie autokontroli. Organ uchylił własną zaskarżoną decyzję (oraz decyzję pierwszoinstancyjną) eliminując tym samym z obrotu prawnego przedmiot skargi. Dodać należy na marginesie, że organ uczynił to w zakreślonym w art. 54 § 3 p.p.s.a. terminie trzydziestu dni od dnia otrzymania skargi (skargę otrzymał w dniu 28 grudnia 2015 r., decyzję autokontrolną wydał w dniu [...] stycznia 2016 r.). Jak wynika nadto z ustaleń sądu, decyzja autokontrolna nie została zakwestionowana skargą do sądu administracyjnego, co w konsekwencji oznacza, że pierwotnie zaskarżona decyzja (z dnia [...] grudnia 2015 r.) na chwilę obecną nie funkcjonuje już w obrocie prawnym. Tym samym sąd nie może skontrolować aktu organu administracji, który w obrocie prawnym już nie istnieje. Tej sytuacji nie może zmienić wniosek skarżącego o uwzględnienie skargi na decyzję z dnia [...] grudnia 2015 r. sformułowany w piśmie z dnia 6 maja 2016 r., bowiem dotyczy on rozstrzygnięcia, którego nie ma już w obrocie prawnym. Z wyżej wskazanych powodów postępowanie sądowe w sprawie niniejszej podlegało umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o czym orzeczono jak w sentencji. Tytułem wyjaśnienia wskazać należy, że jeśli przesłane sądowi przez skarżącego pismo Prodziekana Wydziału Historyczno – Socjologicznego ds. Dydaktycznych Uniwersytetu w B. z dnia [...] lutego 2016 r. znak [...], zawierające "ponowne rozpoznanie sprawy" skreślenia M. K. z listy studentów, jest decyzją administracyjną mającą ponownie rozstrzygać sprawę po wydaniu decyzji autokontrolnej – to fakt wydania tej decyzji (z dnia [...] lutego 2016 r.) nie może mieć żadnego wpływu na konieczność umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie niniejszej. Sąd nie może bowiem, w sytuacji zaistniałej w przedmiotowej sprawie, uzależniać swoich rozstrzygnięć od aktów następujących po decyzji autokontrolnej, która na skutek jej niezaskarżenia stała się prawomocna. Wszystkie te nowe, kolejne rozstrzygnięcia podlegają odrębnemu zaskarżeniu. Na marginesie wskazać też trzeba, że w piśmie z dnia 3 lutego 2016 r. uznawanym przez skarżącego za decyzję utrzymano w mocy decyzję pierwszoinstancyjną z dnia [...] września 2015 r., mimo że ta ostatnia została uchylona decyzją autokontrolną, jak też w tej "decyzji" brak jest pouczenia o środkach zaskarżenia. Ten ostatnio wskazany brak nie wyłącza prawa strony do kwestionowania przedmiotowego aktu w trybie procesowym – odwoływania się – przy czym ewentualne czynności w tamtym postępowaniu pozostawać będą bez wpływu na postępowanie w sprawie niniejszej.