II SA/Bk 886/25
WyrokWSA w Białymstoku2025-09-30
Skład orzekający: Barbara Romanczuk, Anna Bartłomiejczuk, Małgorzata Roleder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku przebudowy lokalu mieszkalnego polegającej na wydzieleniu w nim czterech niezależnych mieszkań, które nie spełniają minimalnych wymogów powierzchniowych i wentylacyjnych, organ nadzoru budowlanego może nakazać wykonanie robót budowlanych w celu doprowadzenia lokalu do stanu zgodnego z przepisami, w tym likwidację aneksów kuchennych i instalacji wodno-kanalizacyjnych, nawet jeśli prace te nie wymagały pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo oceniły, iż w wyniku przebudowy lokalu mieszkalnego doszło do wydzielenia czterech niezależnych mieszkań, które naruszają przepisy techniczno-budowlane dotyczące minimalnej powierzchni użytkowej oraz wentylacji aneksów kuchennych. Mimo że prace te nie wymagały pozwolenia na budowę, ich skutki muszą być zgodne z obowiązującymi przepisami. W związku z tym, organ miał prawo nakazać wykonanie robót budowlanych w celu doprowadzenia lokalu do stanu zgodnego z prawem, stosując środek najmniej restrykcyjny dla strony, co w tym przypadku obejmowało likwidację aneksów kuchennych i instalacji wodno-kanalizacyjnych, a niekoniecznie przywrócenie stanu pierwotnego.Stan faktyczny
Właściciele lokalu mieszkalnego dokonali w nim przebudowy, w wyniku której wydzielono cztery niezależne mieszkania z aneksami kuchennymi i łazienkami. Organy nadzoru budowlanego uznały, że doszło do przebudowy naruszającej przepisy techniczno-budowlane, w szczególności dotyczące minimalnej powierzchni użytkowej mieszkań oraz wentylacji aneksów kuchennych. W związku z tym nałożono na właścicieli obowiązek wykonania robót budowlanych, w tym likwidacji trzech aneksów kuchennych i demontażu instalacji wodno-kanalizacyjnych. Właściciele wnieśli skargę, twierdząc, że nie dokonano przebudowy, a jedynie podniesiono standard pokoi, oraz że nałożone obowiązki są zbyt restrykcyjne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Barbara Romanczuk, Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk, sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 września 2025 r. sprawy ze skargi M. D. i I. D. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia 18 marca 2025 r. nr WOP.7721.16.2025.TN w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę.
Pismem z dnia 12 marca 2025 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Białymstoku (dalej: "PINB") zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie przebudowy mieszkania nr [...] położonego w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. F. [...] w B.
W dniu 8 kwietnia 2024 r. przedstawiciele PINB przeprowadzili oględziny lokalu mieszkalnego nr [...] znajdującego się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym usytuowanym przy ul. F. [...] w B. Ustalono wówczas, że lokal ten (o powierzchni 69,92 m2) został podzielony na cztery niezależne mieszkania, posiadające wspólny korytarz wewnętrzny. Pierwszy z wydzielonych lokali znajdujący się po prawej stronie od wejścia prowadzącego z klatki schodowej, składa się z pokoju z aneksem kuchennym oraz łazienki o łącznej powierzchni około 19,8 m2. Pokój wyposażony jest w dwuosobowe łóżko; aneks kuchenny wyposażony jest w lodówkę, płytę elektryczną oraz zlewozmywak. W pokoju z aneksem nie stwierdzono kanału wentylacji grawitacyjnej. Łazienka wyposażona jest w pralkę, prysznic, wc, umywalkę oraz grzejnik elektryczny. W ww. pomieszczeniu znajduje się pompo-rozdrabniacz do ścieków oraz kratka wentylacji grawitacyjnej. Drugi lokal mieszkalny, zlokalizowany po lewej stronie od wejścia, składa się z pokoju z aneksem kuchennym i łazienki o łącznej powierzchni około 12,8 m2. Pokój wyposażony jest w kanapę, szafkę i stolik. W aneksie kuchennym znajdują się lodówka, dwupalnikowa płyta elektryczna oraz zlewozmywak. Łazienka wyposażona jest w pralkę, umywalkę, prysznic oraz wc. W ww. pomieszczeniu znajdują się liczniki wody. W pokoju z aneksem oraz w łazience znajdują się kratki wentylacji grawitacyjnej. Lokal nr 3 (drugi po lewej stronie od wejścia) składa się z pokoju z aneksem oraz łazienki o łącznej powierzchni około 12,4 m2. Pokój wyposażony jest w szafę, szafkę rtv, telewizor (zgodnie z wyjaśnieniami właścicieli lokalu stanowi on własność lokatora) oraz kanapę rozkładaną. Aneks kuchenny wyposażony jest w lodówkę dwupalnikową, płytę elektryczną oraz zlewozmywak. W pomieszczeniu brak jest kratki wentylacji grawitacyjnej. Łazienka przynależna do ww. lokalu wyposażona jest w prysznic, pralkę, wc, umywalkę, grzejnik elektryczny oraz pompo-rozdrabniacz do ścieków. W łazience znajduje się kratka wentylacyjna o wymiarach 8 cm x 17 cm. Czwarty lokal mieszkalny, zlokalizowany jako drugi po prawej stronie od wejścia, składa się z pokoju z aneksem oraz łazienki o łącznej powierzchni około 16,6 m2. Pokój wyposażony jest w szafę i kanapę rozkładaną. Aneks kuchenny wyposażony jest w lodówkę, mikrofalówkę, zlewozmywak oraz dwupalnikową kuchenkę elektryczną, która w czasie oględzin nie była podłączona do prądu. Łazienka wyposażona jest w pralkę, prysznic, wc, umywalkę oraz grzejnik elektryczny. W pomieszczeniu łazienki znajduje się kratka wentylacji grawitacyjnej, natomiast w pokoju z aneksem brak jest wentylacji grawitacyjnej. Lokal ten posiada balkon. W korytarzu o powierzchni około 5,7 m2 stanowiącym część wspólną dla czterech wydzielonych lokali mieszkalnych, znajduje się tablica elektryczna. Obecni w trakcie oględzin współwłaściciele ww. nieruchomości lokalowej – M.D. i I.D. oświadczyli, że zakupili lokal mieszkalny nr [...] zlokalizowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. F. [...] w B. w lutym 2020 r. w stanie obecnym. Od dnia zakupu nie przeprowadzali w nim żadnych prac budowlanych ani remontowych. Z przeprowadzonych oględzin sporządzono protokół, do którego załączono wykonaną wówczas dokumentację fotograficzną oraz rzut sytuacyjny ww. lokalu w stanie obecnym (k. 50 akt organu I instancji).
Do akt pozyskano: akt notarialny z dnia [...] lutego 2020 r. (rep. A nr [...]) stanowiący umowę sprzedaży lokalu mieszkalnego nr [...] stanowiącego odrębną własność, położonego w budynku wielolokalowym przy ul. F. [...] w B., składającego się z trzech izb o łącznej powierzchni użytkowej 69,92 m2, cztery opinie kominiarskie z marca 2024 r., protokół z pomiarów rezystencji izolacji instalacji elektrycznej z kwietnia 2024 r., protokół z pomiarów skuteczności ochrony przeciwpożarowej w instalacjach elektrycznych zabezpieczonych wyłącznikami ochronnymi różnicoprądowymi z kwietnia 2024 r., protokół z pomiarów skuteczności ochrony przeciwpożarowej w instalacjach elektrycznych zabezpieczeniami nadprądowymi z kwietnia 2024 r. oraz rzut sytuacyjny ww. lokalu w stanie pierwotnym (k. 14 akt organu I instancji).
Pismem z dnia 11 kwietnia 2024 r. pełnomocnik właścicieli ww. lokalu wskazała, że funkcja lokalu ani sposób jego użytkowania nigdy nie zostały zmienione, bowiem nadal jest on jednym lokalem mieszkalnym o tej samej powierzchni użytkowej. Nie wyodrębniono z niego nowych oddzielnym mieszkań w rozumieniu przyjętym w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. 2022, poz. 1225 ze zm. dalej: "warunki techniczne"), a jedynie pokoje o zwiększonym standardzie. Pomieszczenia te nie dysponują samodzielnymi wejściami do klatki schodowej i nie spełniają kryterium z § 94 warunków technicznych, w związku z czym nie mogą być uznane za oddzielne lokale mieszkalne. W związku zaś z tym, że w mieszkaniu nie przebudowano elementów konstrukcyjnych budynku, poprzedni właściciel nie musiał dysponować pozwoleniem na wykonanie robót budowlanych.
Postanowieniem z dnia 5 września 2024 r. nr NB.1.5160.19.2024.KM, wydanym na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. 2024, poz. 725 ze zm.; dalej: "P.b.") PINB nałożył na właścicieli przedmiotowego lokalu mieszkalnego obowiązek sporządzenia i dostarczenia do siedziby PINB ekspertyzy technicznej w zakresie wskazania zakresu oraz sposobu wykonania robót budowlanych, które należy wykonać aby doprowadzić ww. mieszkanie do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami w tym z warunkami technicznymi.
Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "PWINB") postanowieniem z dnia 24 października 2024 r. nr WOP.7722.89.2024.TN uchylił ww. postanowienie i umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania do przedłożenia ekspertyzy technicznej, z uwagi na brak podstaw do zastosowania art. 81c ust. 2 P.b.
Na ww. postanowienie skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, który wyrokiem z dnia 28 stycznia 2025 r. II SA/Bk 775/24 orzekł o jej oddaleniu.
Decyzją z dnia 21 stycznia 2025 r. nr PINB.5160.14.2025.KM PINB działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 P.b. nałożył na M.D. i I.D. obowiązek wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia lokalu mieszkalnego nr [...] zlokalizowanego w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. F. [...] w B. do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami przez: likwidację trzech dodatkowych aneksów kuchennych i całkowity demontaż instalacji wodno-kanalizacyjnych wykonanych na potrzeby ww. aneksów kuchennych (pkt 1); wykonanie próby szczelności instalacji sanitarnych oraz przeglądów kominowych (pkt 2). Organ zobowiązał ponadto właścicieli przedmiotowego lokalu do przedłożenia oświadczenia osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane o prawidłowym wykonaniu ww. robót budowlanych, tj. w sposób zgodny z przepisami techniczno-budowlanymi oraz wiedzą techniczną (pkt 3); zaś w pkt 4 zakreślił termin wykonania ww. obowiązków do 30 czerwca 2025 r.
W uzasadnieniu decyzji PINB wskazał, że po przeanalizowaniu zebranego materiału dowodowego uznano, że w wyniku przebudowy przedmiotowego lokalu mieszkalnego powstały cztery samodzielne lokale mieszkalne mieszczące się w definicji mieszkania z § 3 pkt 9 warunków technicznych. Stwierdzono również, że powstałe mieszkania naruszają warunki techniczne w zakresie minimalnej powierzchni użytkowej wskazanej w § 94 warunków technicznych, wynoszącej nie mniej niż 25 m2. Natomiast lokal mieszkalny nr 1, 3 i 4 narusza również § 93 warunków technicznych w zakresie braku dostępu do wentylacji w pokojach z aneksem.
Organ uznał, że przebudowa opisanego mieszkania spowodowała zmianę parametrów użytkowych, gdyż powstały cztery odrębne mieszkania. Zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 7a P.b., przez pojęcie przebudowy należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których, następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. Zgodnie z art. 29 ust. 4 pkt 1a P.b. nie wymaga się decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 P.b. na wykonywanie robót budowlanych polegających na przebudowie budynków, których budowa wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, z wyłączeniem przebudowy przegród zewnętrznych oraz elementów konstrukcyjnych. Zgodnie z art. 29 ust. 4 pkt 3d P.b. nie wymaga również decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 P.b. wykonywanie robót budowlanych polegających instalowaniu wewnątrz i na zewnątrz użytkowanego budynku instancji (z wyłączeniem instalacji gazowych). W ocenie organu, mimo że roboty budowlane wykonane w przedmiotowym mieszkaniu nie wymagały uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, muszą być one zgodne z obowiązującymi przepisami, w tym z warunkami technicznymi.
Decyzją z dnia 18 marca 2025 r. nr WOP.7721.16.2025.TN, wydaną na skutek rozpatrzenia odwołania wniesionego od powyższej decyzji PINB przez pełnomocnika właścicieli mieszkania, PWINB utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości, jak również szczegółowo zostały wskazane przepisy techniczno-budowlane, które zostały naruszone wskutek dokonanej przebudowy mieszkania. Prawidłowo zatem nałożono na właścicieli mieszkania obowiązek wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia przedmiotowego lokalu mieszkalnego do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami. PWINB podkreślił, że zaskarżona decyzja nie naruszyła prawa właścicieli mieszkania do dowolnej aranżacji mieszkania, bowiem przed jej wydaniem organ I instancji zawiadomił strony postępowania o możliwości zajęcia stanowiska w przedmiocie oczekiwanej aranżacji mieszkania, przy zastrzeżeniu jej zgodności z przepisami. Po zapoznaniu się z aktami sprawy pełnomocnik odwołujących się nie zgłosiła żadnych uwag.
Odnosząc się do treści odwołania PWINB wyjaśnił, że nie można uznać, że w przedmiotowym lokalu nie wyodrębniono osobnych mieszkań, a jedynie zwiększono standard poszczególnych pokoi, wyposażając je w dodatkowe aneksy kuchenne i łazienki. Organ wyjaśnił, że ocena dowodów w postępowaniu administracyjnym nie jest oparta na uznaniu organu, lecz opiera się na czynnościach dowodowych, podczas których rejestrowane są okoliczności faktyczne, które istnieją rzeczywiście i obiektywnie. Zarówno z treści protokołu oględzin z dnia 8 kwietnia 2024 r., jak i z protokołu kontroli PWINB z dnia 9 października 2024 r. wynika, że w ww. mieszkaniu wyodrębnione zostały cztery niezależne lokale mieszkalne. Lokal mieszkalny nr 23 został fizycznie podzielony na cztery niezależnie funkcjonujące mieszkania, posiadające drzwi zewnętrze (każde), odrębne łazienki i aneksy kuchenne oraz instalacje elektryczne z osobnymi licznikami energii. Z okoliczności sprawy wynika też, że każde z czterech mieszkań wynajmowane jest osobno innym najemcom. W konsekwencji organy nadzoru budowlanego nie mogą przyjąć postulowanej w odwołaniu fikcji, że nadal jest to jeden lokal mieszkalny o zwiększonym standardzie. Powołując się na orzecznictwo tut. sądu organ wskazał ponadto, że organy mają obowiązek operować językiem prawnym i definicjami określonymi w aktach prawa powszechnie obowiązującego, a więc m.in. definicją "przebudowy". Organ zauważył również, że fakt, że mamy do czynienia z przebudową w rozumieniu art. 3 pkt 7a P.b. nie pozostaje w konflikcie z twierdzeniem odwołujących się o "podniesieniu standardu mieszkania", czy też wykorzystaniu go w "maksymalnie efektywny i satysfakcjonujący sposób".
Skargę na ww. decyzję wnieśli do sądu administracyjnego M.D. i I.D. reprezentowani przez pełnomocnika. W skardze zakwestionowali przedmiotową decyzję w całości i zarzucili jej naruszenie:
1. art. 8 k.p.a. przez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, wobec wydania rozstrzygnięcia z uwzględnieniem restrykcyjnych rozwiązań, tj. zaakceptowania nałożenia na skarżących m.in. obowiązku likwidacji trzech aneksów kuchennych, całkowitego demontażu instalacji wodno-kanalizacyjnych wykonanych na potrzeby ww. aneksów kuchennych, podczas gdy:
a. wbrew twierdzeniom organu, w mieszkaniu nie dokonano podziału i przebudowy mieszkania, skutkującego powstaniem czterech mniejszych mieszkań, a zwiększono jedynie standard pokoi,
b. w świetle okoliczności sprawy możliwe było zastosowanie przez organ mniej restrykcyjnych rozwiązań, m.in. nałożenie na właścicieli mieszkania obowiązku likwidacji z pokoi jedynie kuchenek elektrycznych, a nie likwidacji całych aneksów kuchennych,
- w związku z czym organ wydał rozstrzygnięcie z naruszeniem zasady proporcjonalności.
2. art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.c. przez zaakceptowanie przez organ II instancji sformułowania treści obowiązków obciążających skarżących w sposób nieprecyzyjny i nie wskazujący jakie dokładnie czynności/roboty strony powinni podjąć celem wykonania nałożonych obowiązków i co organ rozumie przez pojęcie "likwidacji aneksów kuchennych", podczas gdy organ nakładający na obywatela w drodze decyzji obowiązek jest obowiązany sformułować go w sposób precyzyjny i nie budzący wątpliwości, tak aby strona miała pewność, że podejmuje właściwe kroki zmierzające do wykonania decyzji, w konsekwencji czego w niniejszej sprawie organ załatwił sprawę z pominięciem słusznego interesu obywateli, pozostawiając ich w stanie niepewności co do ewentualnych czynności, które powinni oni podjąć celem wykonania obowiązków;
3. art. 7 k.p.a. przez:
a. dokonanie przez organ ustaleń faktycznych na niekorzyść strony i przyjęcie, że z mieszkania wydzielono cztery samodzielne lokale mieszkalne niespełniające wymagań technicznobudowlanych przewidzianych prawem, w związku z czym konieczne jest wykonanie wskazanych w decyzji robót budowlanych w celu doprowadzenia lokalu do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami, podczas gdy mieszkanie, będące przedmiotem zaskarżanej decyzji, stanowi jeden lokal mieszkalny, z którego nie wyodrębniono nowych oddzielnych mieszkań tylko zwiększono standard poszczególnych pomieszczeń, a zgodnie z przepisami i linią orzeczniczą, właściciel może dowolnie zaaranżować, a nawet przebudować swój lokal mieszkalny, o ile wskutek jego działań nie dojdzie do naruszenia powszechnie obowiązujących przepisów,
b. utrzymanie w mocy decyzji nakładającej na skarżących obowiązki zbyt restrykcyjne i nieadekwatne do zaistniałej sytuacji, podczas gdy w świetle okoliczności sprawy możliwe było nałożenie na skarżących obowiązków mniej restrykcyjnych, w konsekwencji czego organ załatwił sprawę z pominięciem słusznego interesu obywateli,
c. dokonanie przez organ ustaleń faktycznych na niekorzyść strony i uznanie przez organ, że celem doprowadzenia lokalu do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami konieczna będzie m.in. "likwidacja trzech dodatkowych aneksów kuchennych, całkowity demontaż instalacji wodnokanalizacyjnych wykonanych na potrzeby ww. aneksów kuchennych", podczas gdy możliwe było zastosowanie rozwiązań znacznie mniej restrykcyjnych i mniej uciążliwych dla skarżących, ograniczających się jedynie do likwidacji niepodłączonych do prądu kuchenek elektrycznych z pokoi, a tym samym organ podjął zbyt daleko idącą ingerencję w prawo właścicieli do aranżacji ich własnego mieszkania w konsekwencji czego w niniejszej sprawie organ załatwił sprawę z pominięciem słusznego interesu obywateli
4. art. 11 k.p.a. przez nienależyte wyjaśnienie przesłanek, którymi kierował się organ utrzymując w mocy skarżoną decyzję nakazującą wykonanie określonych decyzją prac oraz poprzestanie na niewystarczająco wyjaśnionych faktach powołanych przez organ I instancji oraz nieuwzględnienie; rozmiaru prac, do wykonania których zobowiązany zostali decyzją skarżący, skutków wykonania tychże prac, kosztów ich wykonania, które w ocenie skarżących będą znaczne i są nieproporcjonalnie duże do wagi naruszeń stwierdzonych przez organy nadzoru, co doprowadziło do błędnego utrzymania w mocy decyzji organu I instancji;
5. art. 77 k.p.a. przez:
a. niedostateczne wyjaśnienie okoliczności sprawy i zaniedbanie obowiązku właściwego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w szczególności poprzez nieuwzględnienie przy wydawaniu przez organ decyzji, że wykonane prace nie doprowadziły do przebudowy oraz podziału mieszkania na 4 mniejsze samodzielne lokale mieszkalne, a skutkowały jedynie podwyższeniem standardu poszczególnych pokoi znajdujących się w mieszkaniu;
b. dokonanie przez organ dowolnej interpretacji pojęcia "samodzielności lokalu" w oparciu o wybrane wymogi techniczne przewidziane w warunkach technicznych, a w oderwaniu od wymogu samodzielności lokalu w sensie prawnym (prawnego wyodrębnienia lokali), co poskutkowało przyjęciem przez organ, że 4 pokoje znajdujące się w mieszkaniu są samodzielnymi lokalami mieszkalnymi niespełniającymi standardów w zakresie wymaganego metrażu oraz warunków techniczno-budowlanych, co w konsekwencji wiązało się z zaakceptowaniem nałożenia na skarżących restrykcyjnych obowiązków przewidzianych w treści decyzji,
c. niedostateczne wyjaśnienie okoliczności sprawy i niepodjęcie próby ustalenia przez organ, w którym roku dokonano rzekomej przebudowy mieszkania, w wyniku której wydzielono pokoje o podwyższonym standardzie, w konsekwencji czego organ nie ustalił czy przepisy warunków technicznych, dotyczące budynków wielorodzinnych w nim przewidziane mają w ogóle zastosowanie w niniejszej sprawie,
6. art. 107 § 3 k.p.a. przez niedostateczne uzasadnienie przez organ decyzji w zakresie wskazania i wyjaśnienia dlaczego zdaniem organu celowe jest dokonanie przez skarżących robót budowlanych w postaci likwidacji trzech dodatkowych aneksów kuchennych, całkowitego demontażu instalacji wodno-kanalizacyjnych wykonanych na potrzeby ww. "aneksów kuchennych", tj. na jakiej podstawie organ zaakceptował decyzję organu I instancji, że dokonanie akurat tych robót budowlanych będzie konieczne celem doprowadzenia lokalu mieszkalnego do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami, zwłaszcza wobec niewyjaśnienia przez organy co rozumieją one poprzez pojęcie "likwidacji trzech aneksów kuchennych" i jakie konkretnie roboty wchodzą w zakres takiego obowiązku, w wyniku czego skarżący pozostają niepewni co do zakresu czynności, które powinni podjąć celem wykonania decyzji, a w konsekwencji poprzez takie uzasadnienie decyzji, które uniemożliwia sądowi kontrolę rozstrzygnięcia
7. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy skarżonej decyzji w sytuacji, gdy organ II instancji powinien uchylić ją w całości i umorzyć postępowanie, bowiem decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania;
8. art. 3 pkt 7a P.b. przez błędne zinterpretowanie przez organ pojęcia przebudowa oraz uznanie, że nastąpiła przebudowa mieszkania w sytuacji, gdy dokonane przez poprzednich właścicieli mieszkania prace nie były przebudową a jedynie podwyższeniem standardu mieszkania, który jest zgodny z obowiązującymi przepisami prawa;
9. art. 51 ust. 7 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. przez ich zastosowanie i nałożenie na skarżących obowiązku wykonania do dnia 30 czerwca 2025 r. określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia lokalu mieszkalnego do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami, tj. zlikwidowanie trzech dodatkowych aneksów kuchennych, całkowity demontaż instalacji wodno-kanalizacyjnych wykonanych na potrzeby ww. aneksów kuchennych, wykonanie próby szczelności instalacji sanitarnych oraz przeglądów kominowych, przedłożenie w Inspektoracie oświadczenia osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane o prawidłowym wykonaniu ww. robót budowlanych podczas gdy mieszkanie, będące przedmiotem zaskarżanej decyzji stanowi jeden lokal mieszkalny, z którego nie wyodrębniono nowych oddzielnych mieszkań, żaden z pokoi nie dysponuje odrębnym wejściem od korytarza budynku, w związku z powyższym są to wyłącznie pokoje o podwyższonym standardzie nie mieszczące się w definicji "mieszkania" wskazanej w § 3 pkt 9 warunków technicznych, w konsekwencji czego mieszkanie spełnia wymogi przewidziane prawem w zakresie wielkości, standardu wykończenia mieszkania oraz przepisów techniczno-budowlanych, stan lokalu nie odbiega w sposób istotny od ustaleń i warunków określonych w przepisach, a obowiązek wykonania ww. robót budowlanych nie powinien zostać nałożony na skarżących,
10. § 90 i § 94 warunków technicznych przez ich zastosowanie w niniejszej sprawie w stosunku do czterech pokoi wydzielonych w mieszkaniu o powierzchni użytkowej odpowiednio: 12,8 m2, 14,1 m2, 16,6 m2, 19,8 m2 i w konsekwencji uznanie, że ww. pokoje są samodzielnymi lokalami mieszkalnymi, nie spełniającymi wymogów przewidzianych ww. rozporządzeniem w związku z czym konieczne jest wykonanie wskazywanych w decyzji robót budowlanych w celu doprowadzenia lokalu do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami, podczas gdy w rzeczywistości są to jedynie pokoje o podwyższonym standardzie wchodzące w skład jednego mieszkania o nr 23, w związku z czym rozporządzenie nie powinno mieć do nich zastosowania jako do odrębnych samodzielnych mieszkań a jako do jednego mieszkania o pow. użytkowej 69,92 m2 składającego się m.in. z ww. pokoi.
11. § 92 ust. 1 warunków technicznych przez błędną wykładnię i ustalenie, że w stosunku do jednego lokalu mieszkalnego należy stosować wymagania techniczno-budowlane (w tym w zakresie powierzchni) jak do czterech oddzielnych mieszkań z uwagi na to, że pokoje mają bezpośredni dostęp do łazienek oraz do aneksów kuchennych i w konsekwencji nałożenie na skarżących się obowiązku wykonania robót budowlanych, w tym m.in. zlikwidowanie trzech aneksów kuchennych i całkowity demontaż instalacji wodno-kanalizacyjnych wykonanych na potrzeby ww. aneksów w celu doprowadzenia lokalu do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami, w sytuacji, gdy z przywołanej normy prawnej nie wynika, że w ramach jednego mieszkania w budynku wielorodzinnym nie może być wyodrębnionych więcej niż jedna łazienka oraz więcej niż jeden aneks kuchenny.
12. § 93 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 3 pkt 26 warunków technicznych przez nakazanie likwidacji aneksów kuchennych z uwagi na brak w pomieszczeniach wentylacji grawitacyjnej, w sytuacji, gdy obowiązek zastosowania wentylacji grawitacyjnej istnieje wyłącznie, gdy w aneksie kuchennym/kuchni jest kuchnia elektryczna, podczas gdy podczas oględzin organ stwierdził, że kuchnie elektryczne są wyłączone z prądu.
Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, doprecyzowując w uzasadnieniu skargi argumentację przemawiającą w ich ocenie, za zasadnością podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądowej z punktu widzenia kryterium legalności jest decyzja PWINB z 18 marca 2025 r. w przedmiocie nakazania skarżącym doprowadzenia lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. F. [...] w B. do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami prawa, poprzez wykonanie określonych robót budowlanych.
Zasadniczy spór w sprawie niniejszej dotyczy tego czy w ww. lokalu mieszkalnym nr [...] na skutek przebudowy doszło do wydzielenia czterech niezależnych mieszkań (o powierzchni mniejszej niż 25 m2) i wobec powyższego spełnienie warunków technicznych powinno być oceniane w odniesieniu do każdego z tych mieszkań, czy też jak twierdzą skarżący, w lokalu tym nie wyodrębniono oddzielnych mieszkań, gdyż żaden z pokoi nie dysponuje odrębnym wejściem z klatki schodowej, w związku z tym spełnienie warunków technicznych powinno być oceniane w kontekście jednego mieszkania o pow. 69,92 m2.
Rozstrzygając powyższy spór, Sąd opowiedział się w tym względzie za stanowiskiem prezentowanym w sprawie przez organy nadzoru budowlanego, jako odpowiadającego prawu.
Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji były przepisy art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 powołanej na wstępie ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Organy obydwu instancji, w wyniku poczynionych ustaleń, w szczególności oględzin lokalu mieszkalnego w dniu 8 kwietnia 2024 r. oraz jego kontroli w dniu 9 października 2024 r. przyjęły, że w przedmiotowej sprawie doszło do podziału lokalu mieszkalnego będącego własnością skarżących o pow. 69,92 m2, które pierwotnie składało się z trzech pokoi, kuchni, korytarza, łazienki i garderoby - na cztery niezależne mieszkania, posiadające wspólny korytarz wewnętrzny za drzwiami wejściowymi z klatki schodowej. Oceniono, że zakres robót budowlanych wskazuje, że dokonano przebudowy z art. 3 pkt 7a P.b. Sąd podziela powyższe ustalenia organów.
W myśl art. 3 pkt 7a P.b. przebudowa to wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego. W ocenie Sądu ze względu na charakter prac przeprowadzonych w ww. lokalu mieszkalnym, które doprowadziły do zmiany układu pomieszczeń w mieszkaniu, mamy do czynienia ze zmianą parametrów związanych z użytkowaniem tego lokalu mieszkalnego (por. wyrok NSA z 16 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 459/18, orzeczenia przytoczone w niniejszym uzasadnieniu dostępne są w CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Prawidłowo zatem wszczęto postępowanie w przedmiocie przebudowy lokalu mieszkalnego.
Przebudowa, zgodnie z art. 29 ust. 4 pkt 1 lit. a) P.b. nie wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, ani uprzedniego zgłoszenia do organu administracji architektoniczno-budowlanej, z wyłączeniem przebudowy przegród zewnętrznych oraz elementów konstrukcyjnych. Także prace dotyczące wykonania instalacji wewnątrz i na zewnątrz użytkowanego budynku, z wyłączeniem instalacji gazowych, w myśl art. 29 ust. 4 pkt 3 lit. d) p.b. nie wymagają uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę ani zgłoszenia do organu administracji architektoniczno-budowlanej.
Mimo wykonania w lokalu skarżących powyższych prac niewymagających dodatkowych procedur, podzielić należy stanowisko organów, że zostały one przeprowadzone niezgodnie z warunkami technicznymi. Jak wynika bowiem z przeprowadzonych oględzin, w wyniku przebudowy lokalu mieszkalnego nr 23 powstały cztery samodzielne lokale mieszkalne w rozumieniu § 3 pkt 9 rozporządzenia i doszło do naruszenia: § 94 rozporządzenia w zakresie minimalnej powierzchni użytkowej – żaden z wyodrębnionych lokali nie ma powierzchni użytkowej wymaganej tą regulacją, tj. 25 m2 oraz § 93 rozporządzenia, albowiem w trzech z czerech wyodrębnionych lokali brak jest wentylacji grawitacyjnej w aneksach kuchennych.
W tym miejscu rację przyznać należy organom, że mają one kompetencje do dokonania weryfikacji i oceny określonych robót budowlanych w mieszkaniu nr 23 przy ul. Fabrycznej 20 w Białymstoku, pod kątem ich zgodności z przepisami prawa, nawet w sytuacji, w której tak jak w niniejszej sprawie, mamy do czynienia z pracami, które nie wymagały ani pozwolenia na budowę ani uprzedniego zgłoszenia (por. wyrok WSA w Warszawie z 11 października 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1168/19 oraz uchwała 7 sędziów NSA z 3 października 2016 r., sygn. akt II OPS 1/16). Skarżący jako właściciel mieszkania nr 23 (czy też jego poprzedni właściciel) miał prawo do przeprowadzenia przebudowy lokalu, w efekcie którego doszło do zmiany układu pomieszczeń w mieszkaniu, ale nie można pominąć faktu, że efekty tych prac muszą być zgodne z przepisami określającymi warunki techniczne, obowiązującymi w momencie przeprowadzenia tych prac. Kwestia ta wynika wprost z § 2 ust. 1 warunków technicznych, gdzie wyraźnie wskazano, że przepisy rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych, z zastrzeżeniem § 135 ust. 10 oraz § 207 ust. 2 rozporządzenia. Nie mamy do czynienia z żadną z sytuacji przewidzianych w § 330 warunków technicznych, zgodnie z którym przepisów rozporządzenia nie stosuje się, z zastrzeżeniem § 2 ust. 1 i § 207 ust. 2, jeżeli przed dniem wejścia w życie rozporządzenia: 1) został złożony wniosek o pozwolenie na budowę lub odrębny wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i wnioski te zostały opracowane na podstawie dotychczasowych przepisów; 2) zostało dokonane zgłoszenie budowy lub wykonania robót budowlanych w przypadku, gdy nie jest wymagane uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę.
Ze względu na to, że warunki techniczne mają zastosowanie do szerokiej definicji budynków, w kategorii tej znajdują się także budynki mieszkalne, o których mowa w § 3 pkt 4 rozporządzenia, które podzielone są z kolei na kolejne podkategorie, tj. budynki mieszkalne wielorodzinne i budynki mieszkalne jednorodzinne. Tak więc prawidłowo organy przyjęły, że jeśli skarżący (lub poprzedni właściciele) zdecydowali się na dokonanie przebudowy lokalu mieszkalnego znajdującego się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, to przebudowa ta musi się odbyć z poszanowaniem warunków technicznych.
Przesądzenie kwestii dotyczącej kwalifikacji naruszeń ma taką konsekwencję, że postępowanie merytoryczne organów prawidłowo zmierzało do określenia zakresu i sposobu wykonania robót budowlanych mających na celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem czterech samodzielnych lokali mieszkalnych.
W tym względzie organy prawidłowo wskazały, że w sytuacji wykonania przebudowy w sposób niezgodny z rozporządzeniem (samowola budowlana z art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b.) generalnie wobec braku możliwości doprowadzenia czterech mieszkań do zgodności z przepisami, inwestor powinien być zobowiązany do przywrócenia lokalu do stanu sprzed przebudowy, tj. do stanu wskazanego w projekcie budowlanym - art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. W sprawie jednak trafnie uwzględniono wyrok WSA w Białymstoku z 5 grudnia 2023 r., II SA/Bk 651/23 w którym przyjęto, że nie ma podstaw prawnych do doprowadzenia mieszkania do stanu zgodnego z pierwotną dokumentacją projektową, wobec faktu, że właściciel lokalu ma prawo do jego dowolnej aranżacji. Dowolna aranżacja układu pomieszczeń w mieszkaniu nie może jednak naruszać przepisów prawa, co oznacza, że należy podjąć próbę doprowadzenia lokalu do zgodności z przepisami bez konieczności przywracania pierwotnego układu pomieszczeń. W uzasadnieniu tego stanowiska Sąd ten podkreślił że w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że aby doprowadzić inwestycję do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego powinien stosować środek najmniej restrykcyjny dla strony, ponieważ w żadnym z trybów (legalizacyjnym czy naprawczym) nie chodzi o wymierzenie stronie dolegliwości za naruszenie przepisów prawa budowlanego, tylko uzyskanie stanu zgodnego z prawem. Przy czym stan zgodności z prawem ocenia się wyłącznie na podstawie przepisów prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 8 marca 2023 r., sygn. akt II OSK 620/20). Dlatego też doprowadzenie do stanu poprzedniego może, ale nie musi się wiązać z koniecznością doprowadzenia mieszkania do stanu zgodnego z dokumentacją projektową budynku. Może zatem polegać na nałożeniu na inwestora obowiązku wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami prawa – art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. Sąd w składzie obecnym powyższy pogląd w pełni podziela.
Z akt sprawy wynika w sposób jednoznaczny, że w lokalu skarżących w sposób samowolny wyodrębniono cztery lokale mieszkalne, a każdy z nich posiada aneks kuchenny i łazienkę. Prawdą jest, że aby z punktu widzenia prawnego można było uznać lokal za mieszkanie, musi ono posiadać odpowiednią powierzchnię użytkową (min. 25 m2), a także posiadać samodzielne wejście. Nie zmienia to jednak faktu, że pod kątem funkcjonalnym jeden lokal mieszkalny został podzielony na cztery odrębne. Świadczą o tym chociażby takie okoliczności jak to, że każdy z nich posiada drzwi zewnętrzne, aneks kuchenny i łazienkę oraz instalacje elektryczne z osobnymi licznikami energii. Z okoliczności niniejszej sprawy wynika też, że każde z czterech mieszkań wynajmowane jest osobno innym najemcom. Zdaniem Sądu brak możliwości prawnego wyodrębnienia czterech samodzielnych lokali w budynku wielorodzinnym nie oznacza, że organy nieprawidłowo uznały, że doszło do faktycznego ich wyodrębnienia poprzez korzystanie z poszczególnych pomieszczeń jak z odrębnych mieszkań, co w świetle obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych jest niedopuszczalne. Fakt niewpasowania się w ramy prawne powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego/mieszkania nie ma znaczenia w sprawie dotyczącej oceny prac wykonanych w lokalu pod kątem ich zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi (miałoby to znaczenie np. w postępowaniu w przedmiocie wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu). Powyższe nie ogranicza także w żaden sposób praw właściciela do korzystania z lokalu mieszkalnego zgodnie z jego zamierzeniem.
Oczywistym jest też, że lokal mieszkalny nie musi zawierać tylko jednej łazienki, czy kuchni, niemniej właściciel ma obowiązek przestrzegać obowiązujących przepisów prawa, w tym m.in. przepisów techniczno-budowlanych. Przeprowadzenie prac wymienionych w § 2 ust. 1 warunków technicznych w sposób niezgodny z treścią rozporządzenia stanowi naruszenie obowiązków właściciela lokalu, co wymaga naprawy tego stanu w drodze stosownej procedury. W tym miejscu zwrócić należy również uwagę na treść art. 13 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2021 r., poz. 1048, dalej: "u.w.l."), w myśl którego właściciel ponosi wydatki związane z utrzymaniem jego lokalu, jest obowiązany utrzymywać swój lokal w należytym stanie, przestrzegać porządku domowego, uczestniczyć w kosztach zarządu związanych z utrzymaniem nieruchomości wspólnej, korzystać z niej w sposób nieutrudniający korzystania przez innych współwłaścicieli oraz współdziałać z nimi w ochronie wspólnego dobra.
W zakresie naruszeń dotyczących warunków technicznych organ pierwszej instancji wypowiedział się w tej kwestii szczegółowo, zaś z akt postępowania wynika, że doszło do naruszeń w zakresie przestrzegania przepisów rozporządzenia. Przede wszystkim § 93 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia (przepis znajdujący się w rozdziale 7. "Szczególne wymagania dotyczące mieszkań w budynkach wielorodzinnych") wymaga, aby kuchnia lub aneks kuchenny miały zapewnioną prawidłową wentylację. Tymczasem wymóg ten spełnia tylko aneks kuchenny znajdujący się w miejscu dawnej kuchni. Z akt administracyjnych wynika, że aneks kuchenny w mieszkaniu nr 1, 3 i 4 wentylacji w ogóle nie posiada. Podkreślenia wymaga, że wykonanie wentylacji w nowopowstałych aneksach kuchennych jest prawnie konieczne (vide § 93 ust. 2 pkt 1), w przypadku kuchni elektrycznej, co najmniej wentylacji grawitacyjnej. Dlatego też wobec braku takiej wentylacji (okoliczność nie kwestionowana przez skarżących) organy zmuszone były nakazać likwidację tychże aneksów, w tym całkowity demontaż instalacji wodna – kanalizacyjnej wykonanych na potrzeby tych aneksów kuchennych. Zaskarżona decyzja nie naruszyła przy tym prawa właścicieli mieszkania do dowolnej aranżacji mieszkania, albowiem przed jej wydaniem organ I instancji zawiadomił strony postępowania o możliwości zajęcia stanowiska w przedmiocie oczekiwanej aranżacji mieszkania, przy zastrzeżeniu jej zgodności z przepisami. Skarżący z tej możliwości nie skorzystali. Twierdzenie zatem skarżących, że powyższe rozwiązania są restrykcyjne i nieproporcjonalne do naruszeń, gdyż organ mógł poprzestać jedynie na obowiązku likwidacji z pokoi kuchenek elektrycznych - nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim podkreślić należy, że wobec braku zajęcia przez skarżących stanowiska co do aranżacji pomieszczeń zgodnie z prawem, organ nie miał innego wyjścia jak wydać zaskarżone rozstrzygnięcie w oparciu o poczynione w sprawie ustalenia, w tym stwierdzone podczas oględzin i kontroli wyposażenie omawianych aneksów kuchennych w kuchenki elektryczne i to bez względu na to czy były one w chwili oględzin podłączone do prądu czy też nie.
Sąd ma świadomość, że skarżący zobowiązani zostali do wykonania określonych prac budowalnych, co wiąże się z koniecznością poniesienia wydatków finansowych na przywrócenie lokalu do stanu zgodnego z prawem. Niemniej jednak kwestia ta nie ma znaczenia z punktu widzenia oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia. Organy oceniając prace wykonane w omawianym lokalu mieszkalnym zobowiązane są do oceny ich zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi. Jeśli wynik takiej oceny jest negatywny, zastosowanie ma odpowiednia procedura, którą w niniejszej sprawie organy się posłużyły. Obowiązujące regulacje P.b. ani rozporządzenia w sprawie warunków technicznych nie wprowadzają kryteriów ocennych odnoszących się do sytuacji finansowej zobowiązanego, w aspekcie możliwości i zakresu nakładanych obowiązków. Możliwość odstąpienia od zobowiązania inwestora do przywrócenia mieszkania do stanu poprzedniego tylko i wyłącznie z powodów kosztów takiego działania stanowiłoby zachętę dla innych osób do takiego samego działania, co jest niedopuszczalne z punktu widzenia budowania zaufania do organów państwa i prawa.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut sprowadzający się do twierdzenia, że skarżący w istocie nie dokonali przebudowy, a jedynie "podnieśli standard lokalu", "inaczej go zaaranżowali". Organy mają obowiązek operować językiem prawnym i definicjami określonymi w aktach prawa powszechnie obowiązującego, a więc m.in. ww. definicją "przebudowy". Zauważyć też warto, że fakt, że mamy do czynienia z przebudową w rozumieniu art. 3 pkt 7a P.b. w żadnej mierze nie pozostaje w konflikcie z twierdzeniem skarżących o "podniesieniu standardu mieszkania" czy też wykorzystaniu go w "maksymalnie efektywny i satysfakcjonujący sposób". Wręcz przeciwnie, zasadniczo właśnie w tym celu właściciel dokonuje przebudowy swojej nieruchomości. W ocenie Sądu tego rodzaju argumentacja nie znajduje oparcia w prawie, co więcej, może wręcz prowadzić do jego obchodzenia.
Biorąc po uwagę powyższe, Sąd nie stwierdził naruszeń przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy. Organ zastosował prawidłową podstawę prawną oraz działał w ramach swoich uprawnień, które nie zostały przekroczone.
W zakresie przebiegu postępowania administracyjnego, należy uznać, że nie doszło do naruszenia art. 7, art. 8, art. 10, art. 11, art. 15 k.p.a., art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy i brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Strona skarżąca miała zapewnioną możliwość czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym w obydwu instancjach, w treści decyzji wydanych w niniejszej sprawie wyjaśniono zasadność przesłanek, którymi kierowały się organy. Doszło do realizacji zasady dwuinstancyjności, której istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy administracji sprawy tożsamej pod względem przedmiotowym i podmiotowym, co wymagało nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć przez dwa właściwe w sprawie organy, ale także, aby rozstrzygnięcia te zapadły w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania merytorycznego tak, aby dwukrotnie oceniono dowody i przeanalizowano wszystkie istotne okoliczności (zob. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2022 r., sygn. akt II OSK 3780/19).
Wbrew zarzutowi uzasadnienia skargi PWINB zasadnie utrzymał w mocy decyzję PINB, nie naruszając art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Wypełniono także zawarty w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, zaś rozstrzygnięcia podjęto w oparciu o całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie. Organy w sposób wystarczający wyjaśniły podstawę prawną decyzji oraz przytoczyły przepisy prawa, mające zastosowanie w sprawie. Fakt, iż strona skarżąca odmiennie ocenia dowody zgromadzone w sprawie i w konsekwencji wyciąga z nich odmienne wnioski, nie oznacza, że wydane w sprawie rozstrzygnięcie jest wadliwe. Ponadto organ w sposób wystarczający wskazał fakty, które uznał za udowodnione, dowody na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których nie uwzględnił stanowiska strony skarżącej (art. 107 § 3 k.p.a.).
Organ sprostały również wymogom art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. Przede wszystkim nałożone na Inwestora obowiązki są szczegółowo i precyzyjnie określone, nie budzą wątpliwości. W pkt 1-3 rozstrzygnięcia wskazano zakres prac, jakie powinien przeprowadzić skarżący. W pkt 4 wskazano również termin wykonania nałożonych obowiązków. Organ wyspecjalizowany w dziedzinie budownictwa w ocenie Sądu prawidłowo też wykazał, że jedynym możliwym sposobem doprowadzenia lokalu mieszkalnego nr 23 do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami prawa było wykonanie określonych robót budowlanych. Rozstrzygnięcie w tym zakresie prawidłowo oparto o treść art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b., co też wyżej wykazano.
Końcowo wskazać należy, że ocena zaprezentowana w niniejszym uzasadnieniu stanowi zasadniczo powtórzenie stanowiska przedstawionego przez tut. sąd w wyroku z 5 grudnia 2023 r., II SA/Bk 651/23 oraz z dnia 7 listopada 2024 r. II SA/Bk 256/24, które Sąd w składzie obecnym w pełni podziela.
W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło