II SA/Bk 887/11

WyrokWSA w Białymstoku2012-03-22

Skład orzekający: Stanisław Prutis, Sławomir Presnarowicz, Elżbieta Trykoszko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest rozdzielenie postępowania legalizacyjnego dotyczącego rozbudowy budynku na dwa odrębne postępowania, jedno dotyczące "nowej" części budynku, a drugie dotyczące "starej" części, w sytuacji gdy pierwotne pozwolenie na budowę dotyczyło tylko "nowej" części, a "stara" część została wzniesiona w warunkach samowoli budowlanej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że rozdzielenie postępowania legalizacyjnego na dwa odrębne jest dopuszczalne i uzasadnione faktycznie oraz prawnie. Uzasadnienie prawne wynika z faktu, że pierwotne pozwolenie na rozbudowę dotyczyło jedynie "nowej" części budynku, podczas gdy "stara" część została wzniesiona w warunkach samowoli budowlanej, co wymaga odrębnych procedur legalizacyjnych. Uzasadnienie faktyczne opiera się na tym, że obie części budynku znajdują się na odrębnych działkach, a inwestor dysponuje prawem do dysponowania nieruchomością tylko w odniesieniu do działek z "nową" częścią budynku.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła rozbudowy budynku mieszkalnego, w trakcie której inwestor istotnie odstąpił od zatwierdzonego projektu budowlanego. W związku z tym wstrzymano roboty budowlane i zobowiązano inwestora do przedłożenia projektu zamiennego. Po zatwierdzeniu projektu zamiennego i udzieleniu pozwolenia na wznowienie robót, skarżący P. G. zarzucił sztuczny podział sprawy na dwie odrębne części: "starą" i "nową" część budynku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę, uznając rozdzielenie postępowania za uzasadnione.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.), Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 marca 2012 r. sprawy ze skargi P. G. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu architektoniczno-budowlanego zamiennego, udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych i zobowiązania do uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego oddala skargę. Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. w dniu 29 października 2009 r. wszczął, na wniosek P. G., postępowanie administracyjne w sprawie rozbudowy budynku mieszkalnego na działkach nr geod. 1953/1, 1954/2 i 1957/1, położonych w B., przy ul. S. W toku postępowania organ I instancji ustalił, że na rozbudowę ww. budynku inwestor – A. K. uzyskał w dniu [...] lipca 2009 r. pozwolenie na budowę nr [...]. Przeprowadzona z kolei w dniu 16 listopada 2009 r. - wizja lokalna potwierdziła, że inwestor przy realizacji przedmiotowego budynku istotnie odstąpił od warunków udzielonego pozwolenia na budowę, zmieniając jego charakterystyczne parametry w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego, będącego integralną częścią wydanego pozwolenia na budowę. W tych okolicznościach Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem z [...] lutego 2010r., na podstawie art. 50 ust.1 pkt 4 ustawy - Prawo budowlane, wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy rozbudowie ww. budynku położonego na działkach nr 1953/1, 1954/1, 1954/2 i 1957/1,, a następnie decyzją z [...] kwietnia 2010 r. zobowiązał A. K., na podstawie art. 51 ust.1 pkt 3 tej ustawy, do przedłożenia w terminie do 31 maja 2010r. czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego jednorodzinnego z uwzględnieniem zmian wynikających z dotychczas wykonanych robót budowlanych wraz z niezbędnymi opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, sporządzonego przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności oraz zaświadczenie o wpisie projektanta i osoby sprawdzającej projekt na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, aktualne na dzień opracowywania projektu. W związku z tym, że żadna ze stron nie zaskarżyła powyższej decyzja stała się ona ostateczna. W wyznaczonym terminie inwestor przedłożył wymagane dokumenty, stąd też organ, na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy, decyzją z 25 czerwca 2010 r. zatwierdził projekt architektoniczno – budowlany zamienny rozbudowy budynku mieszkalnego ze sklepem komputerowym w parterze rozbudowy i istniejącego budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na działkach nr 1953/1, 1954/1, 1954/2 i 1957/1, udzielając pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy przedmiotowej rozbudowie oraz nałożył na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z [...] lipca 2010 r. nr [...], na skutek odwołania P. G., uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji, wskazując na fakt istnienia w obiegu prawnym pierwotnej decyzji Starosty B. z [...] lipca 2009 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu inwestorowi pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego. W dniu [...] lipca 2010 r. Starosta B., na podstawie art. 36a ust. 2 prawa budowanego, uchylił własną decyzję z [...] lipca 2009 r. zatwierdzającą projekt budowany i udzielającą inwestorowi pozwolenia na rozbudowę (decyzja nr [...]). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. rozpatrując sprawę ponownie, decyzją z [...] sierpnia 2010 r. nr [...] zatwierdził projekt architektoniczno – budowlany zamienny dotyczący przedmiotowej inwestycji na ww. działkach i udzielił A. K. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy jego rozbudowie. Od powyższej decyzji odwołanie złożył P. G. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. nie zgodził się z argumentami odwołania i decyzją z [...] września 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu stwierdzono, że słusznie zastosowano w przedmiotowej sprawie procedurę legalizacyjną z art. 51 ust.1 pkt 3 prawa budowlanego, skoro inwestor A. K. odstąpił w sposób istotny od zatwierdzonego projektu budowlanego. Ponadto w związku z uchyleniem przez Starostę B. pierwotnej decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu pierwotnego projektu budowlanego, organ I instancji prawidłowo też zastosował art. 51 ust. 4 ustawy zatwierdzając projekt architektoniczno - budowlany zamienny i udzielając inwestorowi pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Organ wskazał, że faktem jest, iż pierwotnie pozwolenie na rozbudowę budynku zostało wydane na działki o nr geod. 1953/1, 1954/2 i 1957/1, natomiast zaskarżoną decyzją udzielono inwestorowi pozwolenia na wznowienie robót przy przedmiotowej rozbudowie na działkach o nr geod. 1953/1, 1954/2, 1957/1 i 1954/1. Wprawdzie to skarżący, a nie inwestor włada działką o nr geod. 1954/1, jednakże nie ma to znaczenia, albowiem przepisy art. 50 i 51 ustawy prawo budowlane, w oparciu o które rozpatrywana jest niniejsza sprawa, nie wymagają przedłożenia przez inwestora oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w przeciwieństwie do postępowania prowadzonego na podstawie art. 48 ww. ustawy. Skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego wywiódł P. G. Wyrokiem z dnia [...] marca 2011 r. w sprawie [...] WSA w Białymstoku uchylił kwestionowaną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję organu I instancji. W wytycznych do co dalszego postępowania nakazano organom nadzoru budowlanego, przed wydaniem decyzji o wznowieniu robót budowlanych (art. 51 ust. 4 prawa budowlanego), wezwać inwestora do złożenia oświadczenia o prawie do dysponowania terenem na cele budowlane, o którym mowa w art. 32 ust. 3 pkt 2 ustawy prawo budowlane. Rozpoznając sprawę ponownie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. zobowiązał inwestora do złożenia wymaganego oświadczenia. Oświadczenie takie zostało złożone w stosunku do działek nr 1953/1, 1954/2 i 1957/1. Kolejnym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. zobowiązano inwestora do uzgodnienia projektu budowlanego zamiennego z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Obowiązek ten został wypełniony w wyznaczonym terminie. W związku z powyższym organ I instancji decyzją z dnia [...] września 2011 r. nr [...] zatwierdził projekt architektoniczno – budowlany zamienny rozbudowy budynku mieszkalnego ze sklepem komputerowym w parterze, zlokalizowanego na działkach o nr 1953/1, 1954/2 i 1957/1 w B. przy ul. [...] i udzielił A. K. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy przedmiotowej rozbudowie oraz zobowiązał inwestora do uzyskania przed przystąpieniem do użytkowania obiektu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Odwołanie od tej decyzji wniósł P. G. i zarzucił, że organ I instancji z naruszeniem prawa dokonał rozdzielenia sprawy dotyczącej jednej rozbudowy na dwie odrębne obejmujące nowy budynek mieszkalny i stary istniejący budynek. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] października 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu podano, że w związku z istotnymi odstępstwami w zakresie charakterystycznych parametrów wzniesionego budynku od podanych w zatwierdzonym projekcie budowlanym, a polegającymi na zmianie wysokości kondygnacji parteru, podwyższeniu pomieszczenia strychu do 2,12 m, wykonaniu dachu łamanego mansardowego w miejsce projektowanego jednospadowego, zwiększeniu wysokości budynku o ok. 92 cm, wdrożono procedurę zmierzającą do doprowadzenia wykonanych robót do zgodności z przepisami w trybie art. 50 i 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz. U. nr 156 poz. 1118 ze zm.). Organ odwoławczy po przeanalizowaniu tej procedury, stwierdził, że została ona w przedmiotowej sprawie przeprowadzona w sposób prawidłowy. Przede wszystkim wskazano, że przedłożony, poprawiony projekt architektoniczno-budowlany zamienny dotyczący rozbudowy budynku mieszkalnego ze sklepem komputerowym w parterze budynku, w granicach opracowania oznaczonych literami ABCD, usytuowanego na działkach nr 195371, 195472 i 1957/1 w stosunku do których inwestor złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomościami, jest zgodny z wymogami określonymi w przepisach prawa. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego bezzasadnego rozdzielenia sprawy rozbudowy budynku na dwa odrębne postępowania wyjaśniono, że organ administracji architektoniczno-budowlanej w B. wydał A. K. pozwolenie z dnia [...] lipca 2009 r. na rozbudowę budynku mieszkalnego na działkach o nr geod. 1953/1, 1954/2 i 1957/1 w B. ul. S. PINB w B. zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2011 r. zatwierdził projekt budowlany zamienny i udzielił A. K. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy rozbudowie budynku mieszkalnego ze sklepem komputerowym w parterze rozbudowy w granicach opracowania zamiennego oznaczonych w projekcie zamiennym literami ABCD, na działkach o nr geod. o nr geod. 1953/1, 1954/2 i 1957/1 w B. ul. S. Wcześniej opracowany projekt zamienny dotyczył także istniejącego starego budynku mieszkalnego, którego lokalizacja częściowo znajduje się na działce o nr geod. 1954/1 należącej do odwołującego się P. G. Z powyższego wynika, że na budynek nowy inwestor posiadał pozwolenie na budowę, natomiast roboty budowlane na starym istniejącym budynku dokonane zostały w warunkach samowoli budowlanej, stąd nie jest błędem rozdzielenie przez organ I instancji tych inwestycji na dwa odrębne postępowania administracyjne. Pierwsze postępowanie dotyczy istotnych odstępstw od warunków wydanego pozwolenia na budowę, co jest przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy nie zgodził się, że w ramach jednej rozbudowy nie można wyodrębnić robót prowadzonych w nowym budynku, czy też w starym istniejącym obiekcie. Nie ma żadnego problemu technicznego w zakresie stwierdzenia robót budowlanych wykonanych zarówno w obiekcie nowo wzniesionym, jako istotne odstępstwa od wydanego pozwolenia na budowę, jak też w istniejącym starym budynku stwierdzenia wykonania robót budowlanych w ramach samowoli. Są to dwie odrębne sprawy, jak i dwa odrębne budynki. Organ wskazał, że z obecnego rozeznania sprawy wynika, iż postępowanie administracyjne, w sprawie samowolnie prowadzonych robót budowlanych w istniejącym starym budynku jest zarejestrowane pod nr [...], aktualnie organ jest na etapie zgromadzenia materiału dowodowego, przed wydaniem rozstrzygnięcia. Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego złożył P. G. i zarzucił naruszenie: - art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 3 pkt 6 i 7 prawa budowlanego, poprzez dokonanie w toku procedury z art. 50 i 51 prawa budowlanego, tj. w trakcie postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, sztucznego podziału jednej sprawy administracyjnej na dwie odrębne, dotyczące "starej" nr [...] i "nowej" nr [...] części budynku rozbudowywanego, co nie ma żadnego uzasadnienia prawnego i faktycznego, zwłaszcza na obecnym etapie sprawy, i co stoi w sprzeczności z rzeczywistym stanem rzeczy i zamiarem inwestora, przy czym dotychczas przedmiotowa rozbudowa była konsekwentnie traktowana jako jeden proces budowlany, a nie ujawniły się żadne okoliczności uzasadniające taki podział, - art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 10 § 1 kpa, poprzez zaniechanie rozważenia w postępowaniu odwoławczym kwestii niedoinformowania skarżącego przez organ I instancji o dokonanym podziale sprawy na dwa odrębne postępowania i utrzymanie mimo tego decyzji organu I instancji w mocy, - art. 5 ust. 1 pkt 9 prawa budowlanego w zw. z art. 140 k.c. i art. 143 k.c. oraz art. 21 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP, poprzez zaniechanie rozważenia kwestii rozmiarów "nowego" budynku (zwłaszcza poprzez pryzmat wielkości nieruchomości gruntowej, na której został posadowiony) i jego oddziaływania na nieruchomość należącą do skarżącego, a co za tym idzie –zaniechanie rozważenia kwestii oddziaływania wznoszonego budynku na nieruchomość skarżącego, - art. 138 § 1 pkt 1kpa w zw. z art. 10 § 1 kpa, poprzez zaniechanie rozważenia w postępowaniu odwoławczym kwestii niedoinformowania skarżącego przez organ I instancji o zobowiązaniu inwestora do przedłożenia dodatkowej dokumentacji i jej późniejszym przedłożeniu przez inwestora. Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o uchylenie decyzji obu instancji i zasadzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem jej zarzuty i argumenty nie podważają legalności kwestionowanej decyzji. W pierwszej kolejności należy odnieść się do głównego zarzutu skargi dotyczącego sztucznego podziału jednej sprawy administracyjnej na dwie odrębne, dotyczące "starej" nr [...] i "nowej" nr [...] części budynku rozbudowywanego, co zdaniem skarżącego, nie ma żadnego uzasadnienia prawnego i faktycznego. W okolicznościach faktycznych sprawy niniejszej zarzut ten jest bezzasadny. Wskazać należy, że proces inwestycyjny i wdrożona w stosunku do niego procedura legalizacyjna przebiegała w następujących etapach: - zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego na działkach nr geod. 1953/1, 1954/2 i 1957/1, położonych w B., przy ul. S. – decyzja z dnia [...] lipca 2009 r. Starosty B., - wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie tej rozbudowy w trakcie którego stwierdzono istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, - wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych przy rozbudowie prowadzonej na działkach nr 1953/1, 1954/1, 1954/2 i 1957/1 - postanowienie z dnia [...] lutego 2010 r. wydane na podstawie art. 50 ust.1 pkt 4 ustawy - Prawo budowlane, - zobowiązanie inwestora do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego -decyzja z dnia [...] kwietnia 2010 r. wydana na podstawie art. 51 ust.1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane, - zatwierdzenie projektu zamiennego rozbudowy budynku mieszkalnego ze sklepem komputerowym w parterze rozbudowy i istniejącego budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na działkach nr 1953/1, 1954/1, 1954/2 i 1957/1 i udzielanie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy przedmiotowej rozbudowie oraz nałożenie na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku - decyzja z dnia [...] czerwca 2010 r. wydana na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy – Prawo budowlane, - uchylenie tej decyzji z uwagi na fakt braku możliwości jej wydania w sytuacji istnienia w obiegu prawnym pierwotnej decyzji z dnia [...] lipca 2009 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na rozbudowę – decyzja PWINB z [...] lipca 2010 r. - uchylenie przez Starostę B. własnej decyzji z dnia [...] lipca 2009 r. – decyzja z dnia [...] lipca 2010 r. wydana na podstawie art. 36a ust. 2 ustawy - Prawo budowane, - ponowne zatwierdzenie projektu zamiennego dotyczącego przedmiotowej inwestycji na ww. działkach i udzielenie inwestorowi pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy jego rozbudowie – decyzja z dnia [...] sierpnia 2010 r. utrzymana w mocy przez PWINB decyzją z dnia [...] września 2010 r., - uchylenie decyzji obu instancji wyrokiem WSA w Białymstoku z dnia [...] marca 2011 r. i zobowiązanie organów nadzoru budowlanego do wezwania inwestora do złożenia oświadczenia o prawie do dysponowania terenem na cele budowlane, - złożenie przez inwestora oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oznaczoną jako działki nr 1953/1, 1954/2 i 1957/1 oraz projektu zamiennego dotyczącego rozbudowy budynku mieszkalnego ze sklepem komputerowym w parterze na ww. działkach i uzgodnienie tego projektu z konserwatorem zabytków, - zatwierdzenie tego projektu i udzielenie inwestorowi pozwolenia na wznowienie robót budowlanych i zobowiązanie go do uzyskania decyzji o pozwolenia na użytkowanie – rozstrzygnięcia kwestionowane w sprawie niniejszej. Z powyższego, w ocenie Sądu, wynika, że zasadnie rozdzielono sprawę rozbudowy na dwie odrębne. Rozdzielenie to świadczy o racjonalności postępowania organów nadzoru budowlanego i wbrew temu co podnosi skarżący ma uzasadnienie faktyczne jak i prawne. Uzasadnienie prawne jest takie, że pierwotne pozwolenie na rozbudowę z dnia [...] lipca 2009 r. dotyczyło jedynie "nowej" części budynku położonej na działkach nr geod. 1953/1, 1954/2 i 1957/1, nie obejmowało natomiast "starej" części budynku położonej na działce nr 1954/1. Dlatego do tych dwóch części budynku należało wdrożyć dwie odrębne procedury legalizacyjne. W stosunku do "nowej" części budynku procedurę określoną w art. 50 i 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U. nr 156, poz. 1118 ze zm.), natomiast w stosunku do "starej" części należało wdrożyć procedurę z art. 48 prawa budowlanego. Natomiast uzasadnienie faktyczne sprowadza się do tego, że te dwie odrębne części budynku (z których wydzieleniem nie ma problemu także skarżący określając je jako "nowa" i "stara" część) położone są na wydzielonych działkach, przy czym jedynie w stosunku do działek nr geod. 1953/1, 1954/2 i 1957/1 inwestor legitymuje się prawem do dysponowania nimi na cele budowlane. W ocenie Sądu nie rozdzielne ale łączne prowadzenie postępowania legalizacyjnego w stosunku do obu części budynku było wadliwe. Zwrócić bowiem należy uwagę, że pierwotne pozwolenie jak i zawiadomienie o wszczęciu postępowania dotyczyło tylko działek na których położona jest "nowa" część budynku, dopiero w postanowieniu a dnia [...] lutego 2010 r. dotyczącym wstrzymania robót budowlanych wymieniono wszystkie działki – właściwie bezprawnie rozszerzono zakres postępowania. Nieuzasadnione jest twierdzenie skarżącego, że gdyby rozdzielenie sprawy było zasadne, to nakazałby to sąd już w wyroku z dnia [...] marca 2011 r. Ocena prawna zawarta w tym wyroku dotyczy tego czy w postępowaniu legalizacyjnym samowoli budowlanej polegającej na istotnym odstąpieniu od zatwierdzonego projektu budowlanego inwestor powinien złożyć oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie bezspornym pozostaje fakt, iż inwestor prowadził roboty budowlane przy rozbudowie części obiektu budowlanego położonej na działkach nr geod. 1953/1, 1954/2 i 1957/1 w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w pozwoleniu na budowę udzielonym decyzją Starosty B. z dnia [...] lipca 2009 r. Roboty budowlane, na których prowadzenie konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę powinny być prowadzone zgodnie z warunkami określonymi w tym pozwoleniu oraz zatwierdzonym projekcie budowlanym. Zgodnie z przepisem art. 36a ust. 1 prawa budowlanego istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Oznacza to, że wykonanie robót budowlanych w warunkach istotnego odstąpienia od udzielonego pozwolenia na budowę bez uprzedniego uzyskania decyzji o zmianie pierwotnego pozwolenia, stanowi samowolę budowlaną. W sytuacji takiej samowoli ustawodawca przewidział, przy spełnieniu określonych warunków, możliwość zalegalizowania wykonanych odstępstw. Legalizacja następuje po przeprowadzeniu postępowania naprawczego o którym mowa w art. 50 – 51 prawa budowlanego. Zgodnie z przepisem art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. W postanowieniu tym można nałożyć obowiązek przedstawienia, w terminie 30 dni od dnia doręczenie postanowienia, inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych lub odpowiednich ocen technicznych bądź ekspertyz (ust. 3). Postanowienie to traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia, chyba że w tym terminie zostanie wydana decyzja o której mowa w art. 50a pkt 2 albo w art. 51 ust. 1 (ust.4). Przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania powyższego postanowienia, właściwy organ w drodze decyzji: 1. nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2. nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo 3. w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian (art. 51 ust. 1 ustawy). Po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo – jeżeli budowa została zakończona – o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (ust. 4). W przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (ust. 5). W przedmiotowej sprawie organ nadzoru budowlanego przeprowadził postępowanie naprawcze, które przebiegało zgodnie z wyżej opisanym wzorcem ustawowym w tym dokonały prawidłowej oceny przedłożonego projektu zamiennego. Końcowo odnieść się należy do zarzutu naruszenia art. 10 kpa. Jest on również bezzasadny, albowiem organ II instancji przed wydaniem decyzji zawiadomił strony postępowania w tym skarżącego o prawie zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów i zgłoszonych żądań (dowód: zawiadomienie z dnia 29 września 2011 r. doręczone skarżącemu w dniu 4 października 2011 r.). Skarżący z tego prawa nie skorzystał. Wobec niepotwierdzenia zarzutów skargi oddalono ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło