II SA/Bk 892/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk,, sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 marca 2013 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2012 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2012 r. wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta B. przez starszego Specjalistę Pracy Socjalnej Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B., którą odmówiono przyznania K. M. świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego. Decyzja pierwszoinstancyjna została wydana po ustaleniu przez organ na podstawie wywiadu środowiskowego i przedłożonych przez stronę dokumentów, że wnioskodawczyni jest osobą prowadzącą samotnie gospodarstwo domowe, całkowicie niezdolną do pracy z powodu niepełnosprawności. Jej dochód wynosi 943,29 zł i przekracza kwotę 477 zł stanowiącą kryterium dochodowe osób samotnie gospodarujących (§ 1 pkt 1 "a" rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej). Natomiast zasiłek stały przysługuje na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej między innymi osobie pełnoletniej samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Te ostatni warunek nie został spełniony, co stanowi podstawę odmowy przyznania zasiłku stałego. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła K. M. w którym powołując się na wyrok WSA w Białymstoku z dnia 16 lutego 2012 r., II SA/Bk 6/12 stwierdziła, że dochód z gospodarstwa rolnego jest dochodem ustawowym a nie rzeczywistym i nie powinien być brany pod uwagę na potrzeby świadczeń z pomocy społecznej. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję SKO sformułowało tożsamą jak w postępowaniu pierwszoinstancyjnym ocenę o braku podstaw do przyznania stronie zasiłku stałego ze względu na przekroczenie kryterium dochodowego wynoszącego dla osoby samotnie gospodarującej 477 zł. Wskazano również na związany charakter decyzji w przedmiocie zasiłku stałego, który skutkuje tym, że przyznanie świadczenia, jak i jego wysokość zależą od przesłanek wynikających z ustawy, a nie od uznania organu. K. M. złożyła skargę na powyższą decyzję SKO do sądu administracyjnego i podała, że w 2010 r. otrzymała zasiłek stały. Od tamtego czasu jej dochody zwiększyły się tylko o dodatek mieszkaniowy w wysokości 297,55 zł, natomiast ustawa o pomocy społecznej nie uległa zmianie. Wniosła o pozytywne rozpatrzenie skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Na rozprawie w dniu 5 marca 2013 r. skarżąca złożyła umowę dzierżawy z dnia 10 grudnia 2009 r. oraz informację na temat składek na rzecz KRUS. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Podstawę prawną przyznania zasiłku stałego stanowi art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), dalej powoływanej jako u.p.s., zgodnie z którym zasiłek stały przysługuje osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Aby otrzymać zasiłek stały powyższe przesłanki muszą być spełnione łącznie. Jeśli tak się stanie, organ nie ma podstaw do wydania decyzji odmownej, bowiem rozstrzygnięcie w przedmiocie zasiłku stałego ma charakter związany. W przypadku niespełnienia chociaż jednej z powyższych przesłanek – zasiłek nie przysługuje. Kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej ustalono w art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. w związku z § 1 pkt 1 "a" rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 127, poz. 1055). Na dzień wydawania zaskarżonej decyzji wynosiło ono 477 zł (podwyższenie tego kryterium miało miejsce dopiero od dnia 1 października 2012 r. wskutek wejścia w życie nowego rozporządzenia; nie miało ono jednak zastosowania w sprawie niniejszej). Natomiast za osobę całkowicie niezdolną do pracy uważa się m.in. taką, która legitymuje się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (art. 6 pkt 1 u.p.s.). Jak wynika z akt skarżąca jest osobą samotnie gospodarującą, niemającą nikogo na utrzymaniu i posiadającą ustalony umiarkowany stopień niepełnosprawności. Posiada gospodarstwo rolne o powierzchni przeliczeniowej 3,1195 ha. Te okoliczności były bezsporne. W sytuacji, gdy wnioskodawca posiada gospodarstwo rolne dochód z niego należy ustalać zgodnie z art. 8 ust. 9 u.p.s. w związku z § 1 pkt 2 "e" rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Prawidłowo zatem wyliczył organ, że miesięczny dochód skarżącej, liczony jako dochód z gospodarstwa rolnego według ilości ha przeliczeniowych wynosi 645, 74 zł (3, 1195 ha x 207 zł - na dzień wydawania zaskarżonej decyzji). Ta kwota, zsumowana z kwotą dodatku mieszkaniowego (297,55 zł) daje 943,29 zł. Prawidłowo nie pomniejszono kwoty dochodu o składki na rolnicze ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Wprawdzie, zgodnie z treścią art. 8 ust. 3 pkt 2 u.p.s. za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach. Nie budzi jednak wątpliwości Sądu, że odliczeniu od przychodu podlegają jedynie wpłacone składki na ubezpieczenia społeczne czy zdrowotne. Tymczasem jak wynika z akt sprawy zadłużenie skarżącej z tytułu nieopłaconych składek na dzień 2 lutego 2012 r. za okres od III kwartału 2010 r. do I kwartału 2012 r. wynosi 2.126,60 zł plus odsetki w wysokości 104 zł. W tej sytuacji brak jest podstaw, by o kwoty wyliczonych przez KRUS składek pomniejszać jej przychód. W tych okolicznościach zaakceptować należy stanowisko organu, że skarżącej zasiłek okresowy nie przysługiwał, bowiem nie spełniła ona warunku niskiej dochodowości. To zwalniało organ od oceny pozostałych przesłanek przyznania spornego zasiłku. Dla wydania decyzji odmownej ich badanie nie było konieczne. Odnośnie zarzutu dotyczącego sposobu ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego, zdaniem skarżącej mającego charakter wirtualny - wskazać trzeba, że sposób ustalania tego dochodu został uregulowany przepisami prawa o randze ustawowej (art. 8 ust. 9 u.p.s.) i zarówno organy, jak i sąd są tymi regulacjami związane. Natomiast sposób rozpoznania innych spraw dotyczących skarżącej nie może rzutować na ocenę jej sytuacji w sprawie niniejszej, bowiem sąd kontroluje zaskarżone decyzje mając na uwadze okoliczności indywidualnej sprawy. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji