II SA/Bk 9/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. R. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] listopada 2010 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia w sprawie zlecenia wykonania ekspertyzy technicznej określającej rodzaj zagrożenia pożarowego p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. J. R. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (k. 16,21) podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką oraz bratem. Wnioskodawca wskazał ponadto, iż źródłem utrzymania rodziny jest emerytura matki w wysokości 946,17 zł oraz dochód z tytułu najmu w wysokości 1.200 zł. W skład majątku rodziny wnioskodawcy wchodzi dom o powierzchni [...] m² (otrzymany w drodze darowizny od dziadków i aktualnie w remoncie), dom o powierzchni [...] m2, w którym zamieszkuje wraz z rodziną oraz działka siedliskowa, na której stoi dom o powierzchni [...] ha. Ponadto matka skarżącego posiada grunty rolne o powierzchni [...] ha. Wnioskodawca podniósł, iż obecnie nie pracuje oraz nie ma zasiłku dla bezrobotnych. Do kosztów utrzymania rodziny skarżący zaliczył opłacenie: wywozu śmieci – 33,32 zł kwartalnie, Internetu – 42 zł miesięcznie, rachunków za telefony komórkowe – 98,12 zł miesięcznie, butli gazowej – 48 zł miesięcznie, zakupu odzieży i obuwia – 150 zł miesięcznie, zakupu wyżywienia, środków czystości i leków – 700 zł miesięcznie, podatku do Urzędu Skarbowego za wynajem – 173,50 zł miesięcznie, podatku od nieruchomości - 402 zł rocznie, połowy kosztów utrzymania brata – studenta Politechniki - 650 zł miesięcznie (stancja – 400 zł, wyżywienie – 500 zł, dojazdy MPK i do domu – 80 zł, pomoce naukowe - 220 zł, odzież – 100 zł, telefon na kartę – 50 zł). Drugą połowę kosztów utrzymania studiującego brata pokrywa ojciec mieszkający pod tym samym adresem, co rodzina skarżącego, niemniej jednak nieprowadzący z nimi wspólnego gospodarstwa domowego. Ojciec skarżącego pokrywa ponadto wydatki za światło, wodę i ścieki. Skarżący dodatkowo podniósł, iż poza tym nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Wskazał także, iż posiadana nieruchomość rolna ze względu na słabe klasy, nie jest użytkowana. Ponadto matka skarżącego na działce siedliskowej uprawia niewielką działkę warzywną na własne potrzeby i z tego tytułu ponosi koszty za orkę i obornik w wysokości 150 zł rocznie. Końcowo wnioskodawca podniósł, iż obecny dochód netto jego rodziny wynosi 1.836 zł. W konkluzji skarżący wywiódł, iż nie jest w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów prowadzonego postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny (k. 16-18). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi bowiem w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. W rozpatrywanej sprawie skarżący J. R. spełnił ustawowe przesłanki do udzielenia mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, a mianowicie w odniesieniu do zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał bowiem, iż jedynym źródłem utrzymania jego trzyosobowej rodziny pozostaje emerytura matki w wysokości 946,17 zł oraz dochód z tytułu najmu w wysokości 1.200 zł (k. 17). Osiągane przez rodzinę skarżącego dochody netto aktualnie zamykają się kwotą 1,836 zł. Wnioskodawca jest osobą bezrobotną i nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności czy też przedmiotów wartościowych. W skład majątku rodziny wnioskodawcy wchodzi dom o powierzchni [...] m² (otrzymany w drodze darowizny od dziadków i aktualnie w remoncie), dom o powierzchni [...] m2, w którym zamieszkuje wraz z rodziną oraz działka siedliskowa, na której stoi dom o powierzchni [...] ha. Ponadto matka skarżącego posiada grunty rolne o powierzchni [...] ha, które nie przynoszą żadnego dochodu, gdyż nie nadają się do jakiejkolwiek uprawy rolnej. Bieżące koszty utrzymania rodziny skarżącego zamykają się kwotą około 1900 zł, przy czym utrzymanie studiującego brata w połowie jest pokrywane przez ojca wnioskodawcy, prowadzącego oddzielne gospodarstwo domowe. Ponadto ojciec skarżącego opłaca rachunki za energię elektryczną, wodę i ścieki. Powyższe okoliczności, a w szczególności niski stały dochód trzyosobowej rodziny skarżącego w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami oraz w połączeniu z brakiem zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż J. R. nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym stanie rzeczy należało uznać, iż nie należy obarczać J. R. kosztami sądowymi, jako osoby pozbawionej środków potrzebnych na ich pokrycie, gdyż spowodowałoby to przekreślenie jego szansy na skorzystanie z dobrodziejstwa prawa do Sądu. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.