II SA/Bk 90/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.), Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2005 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] grudnia 2004 r., Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] października 2004 roku nr [...], 2. zasądza od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącego A. C. kwotę 755 (słownie siedemset pięćdziesiąt pięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. – Prawo budowlane (jedn. tekst z dnia 5.12.2003 r., Dz. U. Nr 207 poz. 2016 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania p. A. C. zam. S., ul. Ś. [...] od decyzji z dnia [...].10.2004 r., nr [...] wydanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. w sprawie nakazu, wydanego p. A. C., wykonania rozbiórki dobudówki o wym. 8,40 x 2,30 m zlokalizowanej na istniejącej rampie przy budynku handlowo – usługowym na działce oznaczonej numerem geodezyjnym [...], położonej w S. przy ulicy B., z wyłączeniem, muru z cegły o wym. 3.53 x 1,0 m i grubości 0,24 m, P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił następujący stan prawny: W dniu 30.06.2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej rozbudowy budynku handlowo – usługowego zlokalizowanego w S. przy ul. B. i w związku z tym przeprowadził kontrolę tego budynku z udziałem przywołanych świadków, będących funkcjonariuszami z Komendy Powiatowej Policji w S. Podkreślić przy tym należy, że wcześniejsze próby przeprowadzenia przez organ I instancji kontroli przedmiotowego obiektu nie doszły do skutku. W trakcie kontroli ustalono, że w budynku handlowo – usługowym prowadzone są roboty budowlane polegające na dociepleniu elewacji od strony płd. – wsch. oraz roboty budowlane wewnątrz budynku polegające na ułożeniu terakoty, wymianie stolarki okiennej z drewnianej na PCV, wymianie drzwi wejściowych z drewnianych na PCV (o wym. 2,40 x 2,30 m) zaś w pomieszczeniu socjalnym układania glazury. W pomieszczeniu od strony zachodniej pracownicy organu nadzoru budowlanego stwierdzili zły stan podsufitki, w której występują liczne wybrzuszenia i dziury, a podsufitka przymocowana jest do dźwigarów stropowych drewnianych deskowych za pomocą rusztu drewnianego. Na istniejącej rampie od strony północno – wschodniej, na istniejącym murze z cegły o wym. 3,53 x 1,0 m i gr. 0,24 m wybudowany został pustakowy ganek (łapacz wiatru) o wym. 8,40 x 2,30 m i wys. 2,70 m. Od strony rampy został wykonany otwór drzwiowy o wym. 1,45 x 2,20 m. Od strony północnej ścianka ganku została ocieplona styropianem i pokryta podkładem klejowym. Dach o konstrukcji drewnianej pokryty jest papą asfaltową ze spadkiem na działkę własną. W wyniku porównania i szczegółowych oględzin pracownicy organu I instancji stwierdzili, że na rampie istniał wcześniej murek z cegły, natomiast nadbudowa została wykonana około 5 – 6 lat wstecz. Z uwagi na fakt, że rozbudowa przedmiotowego budynku nastąpiła w warunkach samowoli budowlanej, co wynika z zebranego przez organ I instancji materiału dowodowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. postanowieniem z dnia [...].07.2004 r., nr [...], w oparciu o art. 48 ust. 2 i 3 obowiązującej ustawy – Prawo budowlane, wstrzymał samowolną rozbudowę omawianego obiektu i zobowiązał inwestora do dostarczenia w terminie od dnia 5.09.2004 r. dokumentów umożliwiających doprowadzenie przedmiotowego budynku do zgodności z prawem Z powodu nie wywiązania się przez p. C. z nałożonego obowiązku przedłożenia dokumentów określonych w postanowieniu w wyznaczonym terminie – organ I instancji decyzją z dnia [...].10.2004 r., nr [...] nakazał p. C. rozbiórkę dobudówki o wym., 8,40 x 2,30 m. zlokalizowanej przy budynku na istniejącej rampie na działce oznaczonej nr geodezyjnym [...], położonej w S. przy ul. B. z wyłączeniem muru z cegły o wym. 3,53 x 1,0 m i grubości 0,24 m. Rozpatrując odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zważył, co następuje: Postępowanie administracyjne wszczęte przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. w sprawie dobudówki o wym. 8,40 x 2,3 m zlokalizowanej przy budynku handlowo – usługowym na istniejącej rampie – z uwagi na fakt potwierdzonej przez organ samowoli budowlane – prowadzone było w oparciu o art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane z dnia 7.07.1994 r. (jedn. tekst z dnia 5.12.2003 r., Dz. U. Nr 207, poz. 2016 ze zm.). Z artykułu tego wynika, że w przypadku budowy bez pozwolenia obiektu lub jego części – o ile budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu przestrzennym oraz nie narusza wymaganych warunków technicznych w zakresie umożliwiającym doprowadzenie danej samowoli do zgodności z przepisami – organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie określonych dokumentów. W omawianej sprawie zobowiązany miął dostarczyć w terminie do dnia 5.09.2004 r.: 1. zaświadczenie z urzędu miejskiego w S. o zgodności budowy budynku gospodarczego z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania, albo ostatecznej (w dniu wszczęcia postępowania) decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, 2. cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z wymaganymi opiniami i uzgodnieniami, 3. oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, 4. powykonawczą inwentaryzację geodezyjno – budowlaną wykonanej samowolnie rozbudowy budynku, 5. ocenę techniczną samowolnie wykonanej rozbudowy obiektu sporządzoną przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane. Z uwagi na fakt, że w wyznaczonym terminie inwestor nie przedłożył wymaganych dokumentów Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., zgodnie z art. 48 ust. 4 ustawy, decyzją z dnia [...].10.2004 r. wydał p. C. nakaz rozbiórki omawianej dobudowy. Powyższy nakaz stanowi konsekwencję niewykonania przez inwestora w wyznaczonym czasie w wymaganego obowiązku, stąd też uwzględniając fakt, że decyzja z dnia [...].10.2004 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. była zgodna z wymaganymi w tym zakresie przepisami organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zmiany lub uchylenia zaskarżonej decyzji, utrzymując ją w mocy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. skarżący A. C. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Podstawowym zarzutem skargi jest zarzut niezapewnienia skarżącemu, przez organy obu instancji możliwości czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu. Jak pisze skarżący "Organ I instancji ... nie wezwał mnie w tej sprawie oraz nie zakreślił żadnego terminu, abym zapoznał się z zebranym materiałem w mojej sprawie administracyjnej, nie pouczył mnie też o prawie do złożenia różnych wniosków i dowodów w mojej sprawie". Skarżący podnosi, iż nie otrzymał od P. Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. nawet protokołu kontroli budynku przeprowadzonej bez jego wiedzy i zgody w dniu 30.06.2004 r. Identyczny zarzut naruszenia przepisu kpa stawia skarżący także organowi odwoławczemu. Zdaniem skarżącego organy administracji obu instancji "dokonały szeregu uchybień, które zrodziły skutki nieważności decyzji" według art. 156 § 1 pkt 2 i 7 kpa. Nadto skarżący podnosi zarzut opieszałego prowadzenia postępowania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, jako bezzasadnej, podtrzymując swoją argumentację i wyjaśniając, że "procedury administracyjne prowadzone były w sposób prawidłowy". Natomiast opieszałość w postępowaniu organu I instancji wynikała także z działań skarżącego, który m. in. wniósł o wyłączenie organu I instancji i wszystkich pracowników inspektoratu nadzoru budowlanego od udziału we wszystkich toczących się w stosunku do skarżącego postępowań. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania (art. 10 § 1 kpa), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z przepisem art. 10 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z akt administracyjnych sprawy wynika w sposób jednoznaczny, że w postępowaniu administracyjnym, organy obu instancji nie dopełniły obowiązku zapewnienia skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu. Okoliczność tą przyznała również pełnomocnik organu odwoławczego, stwierdzając na rozprawie, że decyzja została wydana zgodnie z procedurą przewidzianą w prawie budowlanym. Prawdą jest, iż zgodnie z przepisami prawa budowlanego – niewywiązanie się przez inwestora z nałożonego nań obowiązku przedłożenia dokumentów umożliwiających doprowadzenie budynku do zgodności z prawem upoważnia organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę tego budynku. Jednocześnie nie ulega wątpliwości, iż wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę musi zostać poprzedzone przeprowadzeniem sformalizowanego postępowania, zgodnego z wymogami kpa. Organy nie zapewniły skarżącemu możliwości czynnego udziału w postępowaniu i to naruszenie przepisu art. 10 § 1 kpa mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego Sąd uchylił decyzję organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wbrew twierdzeniom skargi Sąd nie dopatrzył się w postępowaniu organów takich uchybień, które – zdaniem skarżącego – rodziłyby skutki w postaci nieważności postępowania na mocy art. 156 § 1 pkt 2 i 7 kpa.