II SA/Bk 900/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 lutego 2014 r. sprawy ze skargi Spółdzielni T. W. w M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 4 pkt 3,4 i 22a, art. 5 ust. 1, art. 87 ust. 1 pkt 1 oraz art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 874 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2013r. nakładającą na Spółdzielnię Transportu Wiejskiego w M. karę pieniężną w kwocie 8 000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne: W dniu [...] sierpnia 2012r. w B. Inspekcja Transportu Drogowego dokonała kontroli drogowej pojazdu marki D. o nr rej. [...], którym kierował K. S. Na podstawie okazanych przez kierowcę dokumentów ustalono, że kontrolowanym pojazdem Spółdzielnia T. wykonywała przewóz masy bitumicznej z K. na budowę drogi B. – J. na zlecenie firmy M. Do kontroli kierowca przedłożył natomiast wypis z zaświadczenia nr [...] na przewozy na potrzeby własne strony. W oparciu o tak zebrany materiał dowodowy P. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z[...] kwietnia 2013r. nr [...] nałożył na Spółdzielnię T. w M. karę pieniężną w wysokości 8000 złotych z tytułu wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji. Odwołanie od powyższej decyzji złożył pełnomocnik Spółdzielni T. wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu podkreślił, że organ nie poinformował strony o treści art. 92c ustawy o transporcie drogowym, a jej wniosek o ponowne wyznaczenie daty oględzin dokumentów pozostał bez odpowiedzi, przez co naruszono prawo strony do działania za pośrednictwem pełnomocnika. Dodatkowo autor odwołania podkreślił, że po wydaniu zaskarżonej decyzji Spółdzielnia otrzymała informację o bezprawnym zatrzymaniu do kontroli, przeprowadzonym przez osobę niemającą do tego uprawnień. Strona wniosła jednocześnie o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków na okoliczność zatrzymania do kontroli przez osobę pełniącą funkcję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w B. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ w pierwszej kolejności wyjaśnił, że stosownie do art. 87 ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, zobowiązany jest mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie albo oświadczenie, o których mowa w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców, a wykonując transport drogowy - wypis z licencji. Dalej organ powołał art. 4 pkt 4 ww. ustawy wyjaśniając co należy rozumieć pod pojęciem niezarobkowego przewozu drogowego. W ocenie organu odwoławczego kontrolowany przewóz miał zarobkowy charakter, a przemawia za tym fakt podpisania protokołu kontroli nr [...] przez kierującego bez wniesienia zastrzeżeń. Protokół kontroli drogowej stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego, zatem sporządzony w przepisanej formie przez powołany do tego organ państwowy stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Podpisanie zatem przez kierowcę K. S. protokołu kontroli drogowej bez zastrzeżeń do jego treści oznaczało, że kierowca nie kwestionował ani procedury zatrzymania, ani sposobu przeprowadzenia kontroli. Dalej za bezsporne organ uznał, że strona w dniu kontroli wykonywała krajowy zarobkowy przewóz drogowy rzeczy, albowiem jak wynika z treści zeznań kierowcy, jak i z informacji uzyskanych z Wytwórni Mas Bitumicznych M. (pismo z dnia [...] lutego 2013 roku - w aktach sprawy), w dniu kontroli wykonywana była usługa transportowa przewozu masy bitumicznej, która stanowiła własność Wytwórni Mas Bitumicznych M. Skoro skarżąca Spółdzielnia na dzień [...] sierpnia 2012r. nie posiadała licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy, co potwierdza pismo ze Starostwa Powiatowego w M. z dnia [...] marca 2013 r., to zasadne było – zdaniem organu - nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 8000 zł tytułem popełnienia naruszenia z Ip. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skarżąca Spółdzielnia wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, zarzucając błędną ocenę stanu faktycznego i w rezultacie bezpodstawne stwierdzenie zaistnienia przesłanki uzasadniającej nałożenie kary pieniężnej. W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył w całości argumentację powołaną w odwołaniu od skarżonej decyzji, wskazując jednocześnie na liczne uchybienia w zatrzymaniu kontrolowanego pojazdu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, stanowił art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 1265 ze zm.), zwanej dalej: ustawą. Zgodnie z tym przepisem podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w tym przepisie, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, o czym stanowi przepis art. 92a ust. 6 ustawy. Przywołana regulacja przewiduje odpowiedzialność administracyjną podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z tytułu naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Istota odpowiedzialności administracyjnej sprowadza się do tego, że aby pociągnąć do niej określony podmiot (podmiot administrowany) konieczne jest zaistnienie wyłącznie dwóch zasadniczych przesłanek: po pierwsze, podmiot ten musi charakteryzować się cechami wyrażonymi w normie prawnej stanowiącej podstawę odpowiedzialności oraz po drugie, musi on wyczerpać określone w tej normie znamiona działania lub zaniechania lub znamiona tegoż zachowania muszą zostać wyczerpane przez inny podmiot - o ile norma prawna przypisuje zachowanie innego podmiotu lub skutek tego zachowania wspomnianemu podmiotowi administrowanemu (delikt administracyjny). Zaistnienie powyższych przesłanek jest co do zasady wystarczające, aby podmiot administrowany poniósł z tytułu popełnionego deliktu administracyjnego ujemne konsekwencje (sankcję administracyjną). Zbędne staje się zatem badanie jakichkolwiek innych dodatkowych okoliczności, jak na przykład wina podmiotu administrowanego, które nie mają wpływu ani na poniesienie przez niego odpowiedzialności, ani na wymiar nakładanej na niego sankcji administracyjnej. Istota sporu w niniejszym postępowaniu sprowadza się do zakwestionowania przez skarżącego jakoby swym zachowaniem wyczerpał znamiona deliktu administracyjnego, którym zgodnie z art. 92a ust. 6 ustawy w zw. z lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, jest wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego. Przez "transport drogowy" należy rozumieć krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy (art. 4 pkt 3 ustawy). Krajowym transportem drogowym jest podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 4 pkt 1 ustawy). Z kolei międzynarodowym transportem drogowym jest podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, przy czym jazda pojazdu między miejscem początkowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej (art. 4 pkt 2 ustawy). Co istotne dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy, określenie "transport drogowy", o czym stanowi już art. 4 pkt 3 ustawy w dalszej części, obejmuje każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w art. 4 pkt 4 ustawy (art. 4 pkt 3 lit. a) oraz działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy (art. 4 pkt 3 lit. b). Pojęcie transportu drogowego należy odróżnić od niezarobkowego przewozu drogowego (przewozu na potrzeby własne), który został zdefiniowany przez ustawodawcę w przepisie art. 4 pkt 4 ustawy. Zgodnie z tym przepisem niezarobkowym przewozem drogowym - przewozem na potrzeby własne – jest każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki: a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników, b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi, c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin, d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych. W odróżnieniu od transportu drogowego wykonywanie niezarobkowego przewozu drogowego (przewozu na potrzeby własne) nie wymaga uzyskania licencji. Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Ustawodawca w przypadku wykonywania niezarobkowego przewozu drogowego przewidział zatem mniej rygorystyczną formę reglamentacji – zgłoszenie, co znajduje odzwierciedlenie zwłaszcza w wymogach jakie musi spełnić podmiot chcący wykonywać danego rodzaju przewóz drogowy – transport drogowy (por. m.in. art. 5 ust. 3 ustawy) bądź niezarobkowy przewóz drogowy (por. art. 33 ust. 6 ustawy). W ocenie Sądu organy rozstrzygające sprawę niniejszą w sposób wyczerpujący zebrały materiał dowodowy i prawidłowo oceniły na jego podstawie, że Spółdzielnia T. wykonywała usługę transportową polegającą na przewozie masy bitumicznej z Wytwórni Mas Bitumicznych K. będącej własnością M. na odcinek drogi B. - J. Wykonywany przewóz miał zatem charakter transportu drogowego rzeczy, o którym mowa w art. 4 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym i był wykonywany bez wymaganej licencji. Przedsiębiorca w trakcie prowadzonego postępowania nie przedłożył wymaganej licencji, a złożone przez niego wyjaśnienia nie wykazały, że przewóz miał charakter niezarobkowego przewozu drogowego (przewozu na potrzeby własne), co prawidłowo oceniły organy. Także pozostałe zarzuty skargi nie podważają tychże ustaleń. Za bezzasadne należy też uznać twierdzenia skarżącego odnośnie nieprawidłowości związanych z ustaleniami dotyczącymi miejsca i okoliczności zatrzymania pojazdu do kontroli, albowiem z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, iż zatrzymanie miało miejsce na ul. S., a kontrola miała miejsce w B. Na uwzględnienie nie zasługuje również argument, jakoby kierowca pojazdu należącego do skarżącej Spółdzielni został skontrolowany przez Wojewódzkie Inspektora Transportu Drogowego. Z protokołu kontroli podpisanego przez kierowcę skarżącego bez zastrzeżeń oraz protokołu przesłuchania świadka wynika bowiem jednoznacznie, że kierujący został skontrolowany przez inspektora Inspekcji Transportu Drogowego B. I. W tym stanie rzeczy uznać należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Sąd - na podstawie 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) - skargę oddalił.