II SA/Bk 905/14
PostanowienieWSA w Białymstoku2014-10-08
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której miesięczne dochody rodziny wynoszą ok. 2600 zł netto, wydatki ok. 1500 zł netto, a która posiada dom, budynki gospodarcze i nieruchomość rolną, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać adwokata z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) osobie fizycznej, która wykazała miesięczne dochody rodziny na poziomie ok. 2600 zł netto przy wydatkach ok. 1500 zł netto, a także posiadała dom, budynki gospodarcze i nieruchomość rolną. Sąd uznał, że posiadane dochody i majątek pozwalają na pokrycie kosztów sądowych w wysokości 100 zł oraz ewentualnych kosztów postępowania, nie powodując przy tym niedostatku w utrzymaniu rodziny.Stan faktyczny
Skarżący S. D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z ojcem, a ich miesięczne dochody netto wynoszą ok. 2600-2700 zł (renta ojca i dochód z pracy sezonowej skarżącego oraz dopłaty bezpośrednie). Miesięczne wydatki rodziny szacowane są na ok. 1474 zł. Rodzina posiada dom, budynki gospodarcze i nieruchomość rolną. Skarżący podniósł również zadłużenie wobec Gminnej Spółki Wodnej.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 8 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie oceny zgodności z prawem uchwały Walnego Zgromadzenia Delegatów Gminnej Spółki Wodnej "J." w K. w sprawie wysokości składki p o s t a n a w i a odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
S. D. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (k. 9). Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z ojcem J. D.. Źródło miesięcznego utrzymania dwuosobowej rodziny stanowi renta J. D. w wysokości 1.572,01 zł netto oraz dochód S. D. z pracy sezonowej w kwocie 500-600 zł netto. Skarżący S. D. uzyskał również dochód z tytułu dopłat bezpośrednich do gruntów rolnych w wysokość 7.100 zł, co w przeliczeniu na cały rok daje miesięcznie kwotę 590 zł. Wykazane wydatki miesięczne rodziny stanowią: energia elektryczna – 20 zł; telefon – 35 zł; koszty zakupu leków ojca – 100 zł, opłata za śmieci – 19 zł, utrzymanie samochodu [...], rok produkcji [...] – 160 zł oraz koszty zakupu żywności na dwie osoby – 900 zł. Ponadto wnioskodawca ponosi wydatki kwartalne: KRUS – 380 zł (127 zł/m-c), podatek rolny – 83 zł (28 zł/m-c) i woda - 15 zł (5 zł/m-c) oraz roczne: koszty związane z ubezpieczeniem samochodu OC – 158 zł (14 zł/m-c), ubezpieczenie OC budynków – 84 zł (7 zł/m-c), zakup odzieży i obuwia – 200 zł (17 zł/m-c), zakup opału – 500 zł (42 zł/m-c). W skład majątku rodziny skarżącego wchodzi: dom o powierzchni [...] m² (mieszkanie o powierzchni [...] m²) i budynki gospodarcze oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha przeliczeniowego. Poza tym skarżący nie posiada żadnego innego majątku czy też oszczędności (k. 9-10). Końcowo wnioskodawca podniósł, iż zadłużenie wobec organów GSWJ w K. wynosi 783 zł.
Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej
w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w związku z tym uzasadniona jest pomoc Państwa. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny.
W rozpatrywanej sprawie sytuacja materialna S. D. uzasadnia tezę, iż jest on w stanie pokryć koszty sądowe w niniejszej sprawie, które na obecnym etapie zamykają się kwotą 100 zł (k. 5) oraz koszty ustanowienia adwokata.
W złożonym oświadczeniu S. D. wykazał, iż prowadzi gospodarstwo domowe razem z ojcem, a wysokość miesięcznych dochodów jego rodziny wynosi 2.600 – 2.700 zł netto (k. 9-10). Miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem rodziny wnioskodawcy wynoszą łącznie około 1.474 zł. W skład majątku skarżącego wchodzi dom o powierzchni [...] m² (mieszkanie o powierzchni [...] m²) i budynki gospodarcze oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha przeliczeniowego.
Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, iż posiadanie przez rodzinę skarżącego stałego źródła dochodu w wysokości 2.600 zł w połączeniu z wykazanymi wydatkami, które kształtują się na poziomie około 1.500 zł i posiadanym majątkiem nie pozwalają na przyznanie S. D. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Posiadane dochody są wystarczające do pokrycia kosztów sądowych w wysokości 100 zł oraz do poniesienia innych ewentualnych kosztów postępowania. Skarżącemu bowiem po rozliczeniu przedstawionych wydatków zostaje miesięcznie jeszcze kwota ponad 1.000 zł. Nawet zatem przy uwzględnieniu, iż skarżący ma zadłużenie w gminnej spółce wodnej w kwocie 783 zł, zostanie mu jeszcze kwota środków finansowych na pokrycie ewentualnych kosztów sądowych w sprawie. W tym stanie rzeczy uiszczenie przez wnioskodawcę kosztów sądowych nie doprowadzi do powstania niedostatku w utrzymaniu jego rodziny, a przeciwnie mieści się w możliwościach płatniczych wnioskodawcy.
Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość dochodu dwuosobowej rodziny i wyszczególnione wydatki oraz posiadany majątek pozwalają na stwierdzenie, iż S. D. jest w stanie ponieść koszty postępowania sądowoadministracyjnego, w tym koszty ustanowienia pełnomocnika.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 2 w zw.
z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło