II SA/Bk 907/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.),, sędzia NSA Stanisław Prutis, Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 marca 2012 r. sprawy ze skargi B. K. i E. K. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...]października 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ubikacji drewnianej oddala skargę. Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...].10.2011 r. nr [...]P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., po rozpatrzeniu odwołania B. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...].09.2011 r. nr [...]umarzającej postępowanie w sprawie ubikacji drewnianej, znajdującej się na działce o nr geod. [...]w miejscowości M.- D., stanowiącej własność H. M., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, że [...].11.2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. (zwany w skrócie: PINB) wszczął postępowanie w sprawie legalności istnienia drewnianej ubikacji na działce o nr geod. [...] we wsi M.- D., gm. P. W dniu [...].12.2009 r. organ dokonał oględzin na ww. działce i ustalił, że znajduje się tam ubikacja drewniana o wym. 1,32 m x 1,10 m z dachem jednospadowym krytym eternitem falistym, usytuowana w odległości ok. 0,80 m od budynku dobudowanego do stodoły i 8,15 m od obory inwestora. H. M. zeznał do protokołu, że przedmiotową ubikację wybudował jego ojciec na podstawie pozwolenia na budowę i w momencie przejęcia przez niego gospodarstwa (1978 r.) ubikacja już istniała. Ww. zeznał również, że przedmiotowa ubikacja nigdy nie miała dołu kloacznego i nie jest użytkowana od co najmniej 20 lat. Z kolei B. K. oświadczyła, że ubikacja nie była naniesiona na wyrysie działki z 1979 r. i 2006 r. Jej zdaniem została wybudowana po 2006 r. PINB w S. decyzją z dnia [...].01. 2011 r. nr [...]odmówił nakazania rozbiórki przedmiotowego obiektu. Powyższa decyzja została uchylona przez [...]WINB w B. decyzją z dnia [...].02.2011 r. nr [...]a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy PINB decyzją z dnia [...].09.2011 r. umorzył postępowanie w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji stwierdził, że z analizy zgromadzonych materiałów w niniejszej sprawie, wynika, że data budowy obiektu wskazana przez B. K. jako rok 2006 jest mało prawdopodobna ze względu na obecny stan techniczny obiektu, o czym świadczą m.in. sczerniałe deski, gwoździe i okucia pokryte rdzą, pustaki betonowe i cegły pokryte nalotem. Organ uzyskał informację w Wydziale Geodezji i Katastru Nieruchomości Starostwa Powiatowego w S., iż brak naniesienia ubikacji na mapach geodezyjnych świadczy o tym, że nie była ona przedmiotem pomiaru. PINB stwierdził również, że zeznania S. K. określające pierwszą połowę lat 90-tych jako datę budowy obiektu są niewiarygodne, gdyż w podanym przez świadka okresie budowy miał on od 6 do 11 lat. Z zeznań innych świadków, m.in. A. K., A. M. oraz W. M. wynika, że nie pamiętają od kiedy obiekt istnieje. W Gminie P. w latach 1977-1983 nie zarejestrowano pozwolenia na budowę ubikacji, a wcześniejsze rejestry nie istnieją. Reasumując organ przyjął, że ubikacja drewniana na przedmiotowej działce powstała legalnie i postępowanie w niniejszej sprawie umorzył jako bezprzedmiotowe. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, [...]WINB w B. uznał stanowisko PINB w S. za prawidłowe. Argumentując swoje stanowisko organ wskazał, że w związku z brakiem rejestrów pozwoleń na budowę sprzed 1977 r. nie można stwierdzić, że obiekt ten powstał samowolnie. [...]WINB podniósł także, że nie ma podstaw do przesłuchiwania H. M., gdyż w trakcie prowadzonego postępowania składał on stosowne wyjaśnienia, z którymi B. K. się zapoznawała. Organ zaznaczył, że stan materiałów z jakich obiekt został wykonany może świadczyć o jego długoletnim istnieniu i nie można wykluczyć, że istniało pozwolenie na budowę obiektu, wydane wg Prawa budowlanego z 1974 r. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem B. K. i E. K. złożyli skargę do tutejszego Sądu. Skarżący podnieśli, że ubikacja nie była naniesiona na wyrysie działki z 1979 r. i 2006 r. Ich zdaniem została wybudowana po 2006 r. Zarzucili organowi naruszenie art. 79 § 2 k.p.a. w związku z nieprzesłuchaniem H. M. w ich obecności. Podnieśli także, że [...]WINB nie ustosunkował się do kwestii podnoszonych w odwołaniu. Zdaniem Skarżących umorzenie postępowania w sprawie ubikacji doprowadziło do sytuacji niesprecyzowanej funkcji użytkowej przedmiotowego obiektu. Reasumując, B. K. i E. K. stwierdzili, że cyt. "organy nadzoru budowlanego prowadząc postępowanie uchybiły przepisom prawa, a w szczególności art. 6, 7, 8, 79 k.p.a. na dodatek prowadząc postępowanie w sposób przewlekły". W odpowiedzi na skargę [...]WINB w B. podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Sprawę niniejszą prowadzono na wniosek B. K., która pismem z dnia [...].06.2009 r. zażądała sprawdzenia legalności istnienia m.inn. ubikacji na działce o numerze geodezyjnym [...] we wsi M.-D., będącej własnością H. M. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę zgodności z prawem działalności organów administracji publicznej. Obejmuje ona zarówno przestrzeganie przez organ administracyjny przepisów prawa materialnego, jak i przepisów proceduralnych. Wbrew twierdzeniom skarżących Sąd nie stwierdził, by organy nadzoru budowlanego prowadząc postępowanie naruszyły przepisy proceduralne, w szczególności art. 6, 7, 8, 79 kpa. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez [...]WINB w B. decyzją z dnia [...].02.2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. miał (zgodnie z zaleceniem wyższej instancji) przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe zmierzające do ustalenia daty budowy spornej ubikacji, istnienia pozwolenia na jej budowę i aktualnego przeznaczenia obiektu. Organ I instancji powyższe zalecenia wykonał przeprowadzając oględziny, przesłuchując świadków i żądając informacji od odpowiednich urzędów. W ocenie Sądu materiał dowodowy został zebrany na tyle, na ile było to możliwe, zważywszy trudności dowodowe spowodowane upływem czasu, bowiem obiekt powstał około 30 lat temu, a więc w czasie obowiązywania ustawy z dnia 24.10.1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229). Według przepisów ówczesnego Prawa budowlanego (art. 2, 5, 28) ubikacja jako obiekt budowlany wymagała pozwolenia na budowę. Nie może dziwić fakt, że po tak długim okresie czasu decyzja pozwalająca na budowę, jeżeli nawet została wydana, nie zachowała się, zaś rejestry pozwoleń za lata 1965-1978 już nie istnieją w Gminie P. (informacja Starostwa Powiatowego w S. z dnia 21.12.2009 r.). Również, jak słusznie zauważają organy, brak naniesienia ubikacji w geodezyjnych opracowaniach z roku 1979 i 2006 (załączonych przez Skarżącą) nie świadczy o tym, że ubikacja nie istniała, bowiem nie było obowiązku jej naniesienia. Na ten temat wypowiedział się Główny Geodeta Kraju w piśmie z dnia 13.09.2010 r. oraz P. Urząd Wojewódzki w piśmie z dnia [...].06.2010 r. Zatem dowód z przesłuchania stron i świadków był jedynym materiałem dowodowym na okoliczność daty budowy spornego obiektu. W ocenie Sądu organy prawidłowo wywiodły, że ojciec H. M. postawił te ubikację zgodnie z prawem, najpóźniej w okresie od lata do grudnia 1978 r., kiedy to H. M.i przejął gospodarstwo rolne. Jeżeli nawet E. K. wykonał zdjęcie latem 1978 r., na którym nie widnieje tenże obiekt, to nie można wykluczyć, iż powstał on po wykonaniu zdjęcia w okresie do grudnia 1978 r., jak twierdzi H. M. Organy właściwie oceniły wyjaśnienia H. M. dając wiarę jego twierdzeniom, bowiem stan techniczny ubikacji nie świadczył o tym, by została ona przebudowana w 2006 r., jak twierdzi Skarżąca. Wygląd ubikacji obrazują załączone zdjęcia. Faktycznie jest to obiekt drewniany, sczerniały, pokryty zielonym nalotem, gwoździe i okucia zardzewiałe, pustaki, na których posadowiono część drewnianą również pokryte zielonym nalotem. Obiekt nie posiada dołu kloacznego i nie jest używany od wielu lat (fakt niesporny). Co do określenia daty powstania ubikacji, Sąd zwraca uwagę (czego nie zauważyły organy) na zasadniczą sprzeczność między zeznaniami świadka S. K., który stwierdził, że ubikację pobudowano w latach dziewięćdziesiątych, a zeznaniami B. K., podającej 2006 rok jako rok budowy obiektu. Zdaniem Sądu nie jest istotne dla wiarygodności zeznań S. K. to, że był małoletni w latach dziewięćdziesiątych, ale wskazywanie przez niego i przez Skarżącą bardzo rozbieżnych terminów budowy, różniących się o około 16 lat (!). To właśnie, w ocenie Sądu, przemawia za brakiem prawdziwości zeznań i świadka i Skarżącej. Umarzając postępowanie na podstawie art. 105 kpa organy nadzoru budowlanego postąpiły słusznie, albowiem brak było dowodów na to, że sporna ubikacja powstała jako samowola budowlana, zaś pojawiające się wątpliwości z powodu niezachowania się dokumentacji nie mogły przemawiać na niekorzyść inwestora, bowiem obowiązek przechowywania ewentualnej decyzji o pozwoleniu na budowę przez okres 30 lat nie został zapisany w Prawie budowlanym z 1974 r. Sąd nie podziela zarzutu Skarżących, że brak przesłuchania H. M. w ich obecności miało jakikolwiek wpływ na wynik postępowania, gdyż Skarżący tego nie wykazali. Nadto naruszenia art. 79 § 2 kpa nie można skutecznie zarzucić organowi w sytuacji, gdy stanowiska stron były i są wyraźnie rozbieżne, jeśli chodzi o datę budowy spornej ubikacji. Marginalnie Sąd zauważa, że Skarżący pozostają w sąsiedzkim konflikcie z H. M., o czym świadczą inne sprawy sądowe toczące się w tutejszym sądzie. Zastanawia natomiast w aspekcie art. 28 kpa odpowiedź na pytanie, jaki interes prawny istniał po stronie Skarżących, by w ogóle ingerować w prawo własności sąsiada. Skarżący nie powoływali się na jakiekolwiek zagrożenia, czy negatywne oddziaływanie spornej ubikacji na ich działkę. Organy nie zajmowały się jednakże statusem stron postępowania, co w ocenie Sądu należało uczynić przed jego wszczęciem, określając czy ma być prowadzone na wniosek strony, czy może z urzędu (art. 61 § 1 kpa). Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu na mocy art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).