II SA/Bk 913/13

WyrokWSA w Białymstoku2014-02-18

Skład orzekający: Marek Leszczyński, Grażyna Gryglaszewska, Elżbieta Trykoszko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca doprowadzenie obiektu do stanu pierwotnego, wydana na podstawie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, może być utrzymana w mocy, jeśli postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, stanowiące podstawę do wydania tej decyzji, zostało uchylone przez sąd administracyjny z powodu uchybień proceduralnych?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja, która nakazuje doprowadzenie obiektu do stanu pierwotnego na podstawie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, jest wadliwa, jeśli została wydana w następstwie postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, które następnie zostało uchylone przez sąd administracyjny z powodu uchybień proceduralnych. Byt prawny decyzji administracyjnej jest uzależniony od słuszności postanowienia stanowiącego jej podstawę.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej K. K. doprowadzenie pomieszczenia suszarni na poddaszu budynku mieszkalnego do stanu pierwotnego poprzez rozbiórkę wykonanych prac. Decyzja ta została wydana po tym, jak inwestor nie przedłożył wymaganej inwentaryzacji i oceny technicznej robót budowlanych, mimo postanowienia o wstrzymaniu robót. Inwestor zarzucił m.in. nieprawidłowe zakwalifikowanie robót jako przebudowy, a nie remontu, oraz brak podstawy prawnej decyzji. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, że byt prawny tych decyzji jest uzależniony od postanowienia o wstrzymaniu robót, które zostało uchylone z powodu uchybień proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.),, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 lutego 2014 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie nakazania doprowadzenia obiektu do stanu pierwotnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. W dniu [...] czerwca 2013 r. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wydał decyzję znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. z [...] lipca 2013 r. znak: [...] nakazującą K. K. doprowadzenie pomieszczenia suszarni na poddaszu budynku mieszkalnego przy ul. W. w B. oraz stropu nad schodami wejściowymi na poddasze do stanu poprzedniego, poprzez rozbiórkę: drewnianej ściany usytuowanej w odległości 78 cm od schodów wejściowych na poddasze, ścian wydzielających pomieszczenie łazienki i izby mieszkalnej wraz ze stolarką drzwiową, płyt wiórowych na drewnianej podłodze, docieplenia ścian i stropu z płyt gipsowych, wykonanych elementów instalacji elektrycznej i centralnego ogrzewania oraz stropu nad schodami. Decyzja P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy. Wnioskiem z dnia 28 marca 2013 r. J. A. zwróciła się do PINBPG w B. o wszczęcie postępowania administracyjnego wobec K. K., w związku z samowolnym przystąpieniem przez niego do wykonywania robót budowlanych na poddaszu budynku mieszkalnego, zlokalizowanego przy ul. W. w B. Użytkownikami budynku są: T. K., J. A. oraz K. K. Zawiadomieniem z dnia 18 kwietnia 2013 r., PINBPG w B. poinformował strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnie wykonywanych robót budowlanych w ww. budynku mieszkalnym. Po przeprowadzeniu oględzin obiektu w dniu 30 kwietnia 2013 r. ustalono, że na poddaszu budynku mieszkalnego przy ul. W. w B. trwają roboty budowlane. K. K. na początku 2013 r. przystąpił do wykonywania robót budowlanych polegających na wymianie zgniłej jętki w pomieszczeniu, gdzie stwierdzono wcześniej nadmierne ugięcie podwieszonego stropu, wymianie elementów stropu nad lukarną od strony podwórka, rozbiórce drewnianej ściany przy schodach i wykonaniu nowej ściany w odległości 78 cm od schodów, wykonaniu nowych ścian wydzielających pomieszczenie na łazienkę i izbę mieszkalną w pomieszczeniu użytkowanym wcześniej jako suszarnia, wymianie dwóch okien i trzech drzwi wejściowych do pomieszczeń. Ponadto we wszystkich pomieszczeniach wykonano ocieplenie ścian i stropów wraz z obłożeniem płytami gipsowymi oraz na istniejących drewnianych podłogach położone zostały dodatkowo płyty wiórowe. Podczas kontroli stwierdzono także, że w trakcie realizacji są roboty związane z rozpoczęta budową stropu nad schodami, budową instalacji centralnego ogrzewania oraz instalacje elektryczne. Wskazano, że inwestor, tj. K. K. nie posiada zgody władz budowlanych na rozpoczęte roboty budowlane. Postanowieniem z [...] maja 2013 r. znak: [...] w B. wstrzymał roboty budowlane wykonywane bez wymaganego pozwolenia, a związane z przebudową poddasza budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na działce o nr geodezyjnym 96, położonej przy ul. W. w B. oraz nakazał inwestorowi K. K. przedłożenie w terminie 30 dni liczonych od dnia doręczenia postanowienia, inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych, a także oceny technicznej sporządzonej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane, o prawidłowym wykonaniu dotychczasowego zakresu robót ze szczególnym uwzględnieniem dodatkowego obciążenia stropu nad parterem, a w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości ocena powinna zawierać rozwiązania je eliminujące. W uzasadnieniu ww. postanowienia organ wskazał, że wobec ustaleń kontroli z 30 kwietnia 2013 r. należy wszcząć procedurę naprawczą w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane, do rozpatrzenia, której niezbędnym jest zgromadzenie materiału dowodowego potwierdzającego prawidłowość wykonanych robót budowlanych w formie inwentaryzacji i oceny technicznej. Zgodnie, bowiem z art. 28 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1632 ze zm.) na rozpoczęte, opisane w protokole oględzin roboty budowlane, wymagane jest uzyskanie pozwolenia na ich wykonanie w organie architektoniczno-budowlanym, której to powinności inwestor nie dopełnił. Na powyższe postanowienie K. K. i T. K. złożyli zażalenie zaś w dniu [...] czerwca 2013 r. PWINB w B. wydał postanowienie znak: [...] utrzymujące w mocy zaskarżone postanowienie. K. K. złożył skargę do tut. sądu administracyjnego na ww. postanowienie, która została rozpoznana w sprawie pod sygn. akt [...]. Mając na względzie fakt, że pomimo upływu wyznaczonego terminu inwestor nie wywiązał się z nałożonego obowiązku przedłożenia żądanych dokumentów, w związku, z czym nic skorzystał z możliwości zalegalizowania wykonanych robót budowlanych, co zgodnie z art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, PINBPG w B. decyzją z [...] lipca 2013 r. znak: [...] nakazał inwestorowi doprowadzenie pomieszczenia suszarni na poddaszu budynku mieszkalnego przy ul. W. w B. oraz stropu nad schodami wejściowymi na poddasze do stanu poprzedniego, poprzez rozbiórkę: drewnianej ściany usytuowanej w odległości 78 cm od schodów wejściowych na poddasze, ścian wydzielających pomieszczenie łazienki i izby mieszkalnej wraz ze stolarką drzwiową, płyt wiórowych na drewnianej podłodze, docieplenia ścian i stropu z płyt gipsowych, wykonanych elementów instalacji elektrycznej i centralnego ogrzewania oraz stropu nad schodami. W uzasadnieniu wskazano ponadto, że o przywróceniu stanu pierwotnego przedmiotowego pomieszczenia orzeczono z uwagi na wykonanie dodatkowego obciążenia drewnianego stropu nad parterem w pomieszczeniu suszarni oraz braku potwierdzenia uprawnionej osoby o dopuszczalności jego wykonania. Decyzje wydano tylko w odniesieniu do suszarni, albowiem roboty budowlane w trzech izbach mieszkalnych po prawej stronie poddasza uznano za remont polegający na odtworzeniu stanu pierwotnego. Wobec odwołania K. K. i T. K. od ww. decyzji, w dniu [...] czerwca 2013 r. PWINB w B. wydał decyzję znak: [...] utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że inwestor zobowiązany byt dostarczyć w terminie 30 dni liczonych od dnia otrzymania postanowienia z [...] maja 2013 r. inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych, a także oceny technicznej sporządzonej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane, o prawidłowym wykonaniu dotychczasowego zakresu robót ze szczególnym uwzględnieniem dodatkowego obciążenia stropu nad parterem. Termin ten upłynął w dniu 16 czerwca 2013 r. Z uwagi na niniejsze decyzja wydana przez organ I instancji jest prawidłowa, albowiem znajduje odzwierciedlenie w art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. W niniejszej sprawie nakaz przywrócenia stanu poprzedniego jest nakazem najbardziej odpowiadającym stanowi faktycznemu, z uwagi na występujące dodatkowe obciążenie stropu. Z kolei zaniechanie robót byłoby właściwe w sytuacji, gdyby jedynym uchybieniem inwestora było wyłącznie niedopełnienie wymogów formalnych inwestycji tj. uzyskanie pozwolenia na budowę, bądź dokonanie zgłoszenia. Ponadto działanie organów nadzoru budowlanego nakierowane jest na przeciwdziałanie ewentualnym zagrożeniom budowlanym. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na powyższą decyzję wniósł K. K., zarzucając jej naruszenie art. 11 i 107 k.p.a. oraz art. 53 ust. 3 pkt 1, art. 53 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, art. 37 i Prawa budowlanego z 1974 r. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skargi wskazano, że Skarżący jako inwestor nie naruszył i nie spowodował pogorszenia warunków użytkowania przedmiotowego budynku oraz zarzucono pozostałym współwłaścicielkom uzyskanie dokumentacji legalizacyjnej drogą przestępczą. Wskazała na konieczność wyjaśnienia dlaczego krokwie dachowe zgniły po 8 latach od chwili zalegalizowania dobudówki. Ponadto wskazał na nieprawidłowe zakwalifikowanie robót budowlanych, albowiem były to roboty remontowe, a nie związane z przebudową pomieszczenia. Skarżący ponadto zarzucił, że zaskarżona decyzja została podjęta bez podstawy prawnej i nie posiada uzasadnienia, co świadczy o tym, że jest ona niezgodna z normami prawnymi. Organ II instancji ograniczył się zdaniem Skarżącego jedynie do stwierdzenia, że utrzymuje zaskarżoną decyzję w mocy, podczas gdy powinien dokonać analizy merytorycznej decyzji organu I instancji. Do skargi dołączono decyzję PINBPG w B. z [...] listopada 2001 r. nakazującą J. A. i T. K. uzyskanie pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanej dobudówki do budynku mieszkalnego przy ul. W. w B. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Na rozprawie w dniu 4 lutego 2014 r. pełnomocnicy Skarżącego oświadczyli, że poddasze było mieszkalne w chwili zakupu w 2010 r. i zostało tylko wyremontowane. Na poddaszu były trzy samodzielne mieszkania i na dole kuchnia. Tylko jedna część była zajęta na suszarnię. Zostało wykonane ocieplenie, wymieniona instalacja elektryczna, a żadne konstrukcje nie zostały naruszone podczas remontu. Pełnomocnik organu przyznał rację, że tylko część poddasza była suszarnią, natomiast w sprawie chodzi o roboty wykonane na całym poddaszu, które przekroczyły zakres remontu. W piśmie procesowym z 14 lutego 2014 r. Skarżący wskazał, że odpowiednimi decyzjami PINB nakazał T. K. zaniechanie robót budowlanych, co świadczy o braku obowiązku Skarżącego do przedłożenia oceny technicznej wykonanych robót, albowiem T. K. wykonała ww. obowiązek i postępowanie umorzono. Ponadto Skarżący powołał się na wyrok tut. Sądu z [...] czerwca 2013 r. sygn. akt [...] oddalający skargę T. K. złożonej w sprawie analogicznej do niniejszej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga jest zasadna, choć nie wszystkie jej zarzuty zasługują na uwagę. Zgodnie z art. 51 ustawy z dn. 7.07.1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013r. poz. 1409), przed upływem 2 miesięcy od wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych (art. 50 ust. 1), organ nadzoru budowlanego podejmuje decyzje w zakresie, wyznaczonym przez w/w przepis. W sprawie niniejszej nie ulega wątpliwości, że Skarżący, po wstrzymaniu robót budowlanych, został zobowiązany, postanowieniem z dn. [...].05.2013r. do wykonania inwentaryzacji robót budowlanych na strychu budynku mieszkalnego przy ul. W. w B. i do przedłożenia oceny technicznej wykonanych robót. Nie ulega wątpliwości, że powyższego obowiązku nie wykonał. Ocena zaskarżonej decyzji w sprawie niniejszej jest uzależniona od wyniku sprawy dotyczącej postanowienia wstrzymującego wykonanie robót budowlanych, a sprawa ta została przez Sąd rozpatrzona pod sygn. akt [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dn. [...].02.2014r. uchylił postanowienia organów obydwu instancji z uwagi na uchybienia proceduralne. Ponieważ zaskarżona decyzja jest następstwem wydanego wcześniej postanowienia, to jej byt prawny również jest uzależniony od słuszności postanowienia. W uzasadnieniu wyroku wydanego w sprawie o sygn. akt [...] Sąd wyraził stanowisko w odniesieniu do robót budowlanych wykazanych przez Skarżącego z zaleceniem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, tj. charakteru wykonanych robót budowlanych. Głównym elementem zaskarżonej decyzji jest nakazanie m.in. rozbiórki stropu nad schodami i płyt wiórowych na drewnianej podłodze. W ocenie Sądu, ani z protokołu oględzin przeprowadzonych dnia 30.04.2013r., ani z toku dalszego postępowania przed organem I instancji nie wynika jednoznacznie, w jakiej części budynku i z jakiego powodu oraz z których, nielegalnie prowadzonych robót, nastąpiło ugięcie stropu. Nadto, w aktach przewija się informacja, iż w przedmiocie "ugięcia stropu" były prowadzone jakieś postępowania. Stan faktyczny wymaga wyjaśnienia w zakresie, w jakim Sąd wypowiedział się w sprawie o sygn. II SA/Bk 655/13. Z uwagi na niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, mających wpływ na jej rozstrzygnięcie (naruszenie przepisów art. 7, 77, 80 k.p.c.), Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dn. 30.08.2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło