II SA/Bk 918/13
PostanowienieWSA w Białymstoku2014-01-23
Skład orzekający: sędzia NSA Mieczysław Markowski, sędzia WSA Marek Leszczyński, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepis art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w zakresie w jakim pomija wśród uprawnionych do specjalnego świadczenia opiekuńczego osoby, na których ciąży obowiązek alimentacyjny i które nie podejmują zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jest zgodny z Konstytucją RP?Ratio decidendi
Sąd zawiesił postępowanie sądowe, ponieważ odpowiedź Trybunału Konstytucyjnego na pytanie prawne dotyczące zgodności z Konstytucją RP przepisu art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych będzie miała wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Wątpliwość konstytucyjna dotyczy sytuacji osób, które nie podejmują zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, a przepis ten stanowił podstawę prawną odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego.Stan faktyczny
Skarżący A. P. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., która odmówiła mu przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad matką. Organ uznał, że skarżący nie spełnił przesłanki rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki, mimo że wcześniej otrzymywał świadczenie pielęgnacyjne w tożsamych okolicznościach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne dotyczące zgodności z Konstytucją RP przepisu art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który był podstawą odmowy.Rozstrzygnięcie
Zawieszono postępowanie sądowe w sprawie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] sierpnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego p o s t a n a w i a zawiesić postępowanie sądowe w sprawie
Przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Białymstoku pod sygnaturą II SA/Bk 918/13 zawisło postępowanie ze skargi A. P. na decyzję ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...].08.2013r. odmawiającą przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką J. P. Przyczyną odmowy przyznania zasiłku było uznanie, że skarżący, wcześniej niepracujący, nie spełnił wymienionej w art. 16 "a" ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a warunkującej przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego, przesłanki rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad matką. Odmowa przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego z powodu braku rezygnacji z zatrudnienia, nastąpiła przy tym w sytuacji wcześniejszego otrzymywania przez skarżącego świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad matką, przyznanego w tożsamych okolicznościach faktycznych na czas nieokreślony decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...].02.2011r. z uwagi na uznanie, że skarżący, pozostający bez pracy, nie podejmuje zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki nad matką.
Z ustaleń Sądu wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 12.12.2013r. wydanym pod sygn. II SA/Po 1026/13 przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne o zgodność z art. 2, 18, 32 ust. 1 i 71 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, przepisu art. 16 "a" ust. 1 ustawy z 28.11.2003r. o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim pomija wśród uprawnionych do uzyskania specjalnego świadczenia opiekuńczego osoby, na których ciąży obowiązek alimentacyjny i które nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Przepis art. 16 "a" ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, o którego konstytucyjność pyta WSA w Poznaniu, stanowił podstawę prawną decyzji kontrolowanej w niniejszym postępowaniu sądowym. Zatem odpowiedź Trybunału Konstytucyjnego na postawione pytanie prawne będzie miała wpływ również na rozstrzygnięcie Sądu w niniejszej sprawie. Z uzasadnienia pytania prawnego wynika bowiem, że wątpliwość dotycząca odmiennego traktowania przez ustawodawcę osób rezygnujących z zatrudnienia i niepodejmujących zatrudnienia dotyczy między innymi kategorii osób, które przed 1.01.2013r. uzyskiwały pomoc w postaci świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Co prawda odmawiając specjalnego zasiłku opiekuńczego, SKO wskazało także na fakt posiadania przez skarżącego gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,909 ha fizycznych, w tym 0,4746 ha przeliczeniowych i z powołaniem się na uchwałę NSA z dnia 11.12.2012r. sygn. I OPS 5/12, stwierdziło, że wynikające z tezy tejże uchwały uznanie prowadzenia gospodarstwa rolnego za stanowiące negatywną przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, ma odniesienie również do przyznawania specjalnych zasiłków opiekuńczych i stanowi negatywną przesłankę do przyznania także tego zasiłku, ale Sąd powyższego odniesienia nie potraktował jako podstawy prawnej decyzji odmownej, ale jeden z argumentów organu przemawiających za odmową przyznania zasiłku, co do którego to argumentu odniesie się przy wyrokowaniu. Zawieszenie postępowania sądowego z uwagi na pytanie prawne do Trybunału Konstytucyjnego, uzasadnia ujawniona w sprawie wątpliwość konstytucyjna wobec podstawy materialnoprawnej, która stanowiła podstawę jurysdykcji administracyjnej również w kontrolowanym przez sąd postępowaniu administracyjnym. Odpowiedź Trybunału Konstytucyjnego na postawione przez WSA w Poznaniu pytanie prawne – zważywszy na tożsamość w obu sprawach podstawy materialnoprawnej rodzącej wątpliwości konstytucyjne - niewątpliwie będzie miała wpływ na ocenę legalności decyzji stanowiącej przedmiot skargi zarejestrowanej w niniejszym postępowaniu.
Wobec powyższego zasadne jest zawieszenie postępowania z urzędu do czasu udzielenia przez Trybunał Konstytucyjny odpowiedzi na pytanie prawne postawione przez WSA w Poznaniu w sprawie o sygn. II SA/Po 1026/13.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 125 par. 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło