II SA/Bk 919/13

PostanowienieWSA w Białymstoku2014-05-06

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże trudną sytuację materialną, obejmującą niskie dochody, posiadanie majątku (dom, ziemia, maszyny rolnicze, samochód), ale brak oszczędności i zadłużenie, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W analizowanej sprawie, pomimo posiadania majątku, niskie dochody, brak oszczędności i istniejące zadłużenie uzasadniały przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie.
Stan faktyczny
A. D. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując na trudną sytuację materialną jako samotna matka pięciorga dzieci. Jej dochody to renta rodzinna, zasiłek pielęgnacyjny i pomoc społeczna. Posiada dom, ziemię rolną, maszyny i samochód, ale nie ma oszczędności i ma kredyt. Wnioskodawczyni argumentowała, że nie jest w stanie pokryć kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania rodziny.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 06 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [.] września 2013 r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego p o s t a n a w i a przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. A. D. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (k. 44) podając we wniosku, iż jest samotną matką mającą na utrzymaniu pięcioro małoletnich dzieci. Źródło utrzymania rodziny wnioskodawczyni stanowi renta rodzinna po zmarłym mężu w wysokości 875 zł, zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł oraz 400 zł uzyskiwane z pomocy społecznej. W skład majątku skarżącej wchodzi dom o powierzchni [...] m2, nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha, a także maszyny rolnicze i samochód osobowy. Poza tym wnioskodawczyni nie posiada zgromadzonych oszczędności czy też przedmiotów wartościowych. W uzasadnieniu swego wniosku skarżąca podkreśliła, iż po śmierci męża w 2012 r. (zginął w wypadku samochodowym) samotnie zajmuje się dziećmi i gospodarstwem rolnym. Nadto 14 - letnia córka ma wrodzoną, złożoną wadę serca i jest pod stałą kontrolą poradni kardiologicznej i chirurgicznej. Ponadto wnioskodawczyni ma niespłacony kredyt zaciągnięty wspólnie z mężem na kwotę 40.000 zł. Miesięczne opłaty skarżącej związane z bieżącym utrzymaniem swojej rodziny pochłaniają wszystkie uzyskiwane dochody. W konkluzji skarżąca wywiodła, iż nie jest w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów prowadzonego postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny (k. 44-45). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi bowiem w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. W rozpatrywanej sprawie skarżąca spełniła ustawowe przesłanki do udzielenia jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, a mianowicie w odniesieniu do zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W złożonym oświadczeniu wnioskodawczyni wykazała bowiem, iż źródłem utrzymania jej rodziny pozostaje dochód z renty rodzinnej po zmarłym mężu w wysokości 875 zł, zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł oraz 400 zł uzyskiwane z pomocy społecznej. W skład majątku skarżącej wchodzi dom o powierzchni [...]m2, nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha, a także maszyny rolnicze i samochód osobowy. Poza tym wnioskodawczyni nie posiada zgromadzonych oszczędności czy też przedmiotów wartościowych. Uzyskiwane przez skarżącą dochody nie zawsze wystarczają jej rodzinie na bieżące wydatki, w związku z powyższym wnioskodawczyni ma zaciągnięty w banku kredyt na kwotę 40.000 zł. Dodatkowym źródłem utrzymania wnioskodawczyni jest prowadzone gospodarstwo rolne. Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość dochodu skarżącej w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami oraz w połączeniu z brakiem zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż A. D. nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Końcowo podnieść należy, iż wprawdzie we wniosku skarżąca nie uzupełniła rubryki mieszkanie, niemniej jednak z treści wniosku wynika, iż poza wskazanym majątkiem nie posiada ona żadnego innego, tym samym wzywanie jej w tym zakresie było bezprzedmiotowe. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło