II SA/Bk 92/22

WyrokWSA w Białymstoku2022-04-21

Skład orzekający: Marek Leszczyński, Elżbieta Lemańska, Elżbieta Trykoszko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nakazie rozbiórki budynku gospodarczo-garażowego, wydana na podstawie art. 49e pkt 1 Prawa budowlanego z powodu niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie, jest zgodna z prawem, jeśli skarżąca kwestionuje prawidłowość wcześniejszych postanowień o wstrzymaniu robót budowlanych, które zostały już prawomocnie zatwierdzone przez sąd administracyjny?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że prawomocny wyrok sądu administracyjnego w sprawie postanowień o wstrzymaniu robót budowlanych wiąże strony i przesądza o ich prawidłowości. W związku z tym, ponowne badanie tych kwestii w postępowaniu dotyczącym nakazu rozbiórki nie jest dopuszczalne. Skoro skarżąca nie złożyła wniosku o legalizację w wyznaczonym terminie, organy były zobowiązane do wydania decyzji o rozbiórce na podstawie art. 49e pkt 1 Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej E. A. rozbiórkę budynku gospodarczo-garażowego. Organy nadzoru budowlanego stwierdziły, że budynek został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Po wstrzymaniu robót budowlanych i wydaniu postanowienia o możliwości legalizacji, skarżąca nie złożyła wniosku o legalizację. W konsekwencji wydano decyzję nakazującą rozbiórkę. Skarżąca kwestionowała ustalenia organów, twierdząc, że budynek istniał od lat 80. XX wieku i podlegał legalizacji na podstawie starszych przepisów, a także zarzucała naruszenia proceduralne. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Lemańska, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 kwietnia 2022 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. A. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku oddala skargę P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (dalej: PWINB) decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. (dalej: PINB) z dnia [...] listopada 2021 r., znak: [...], nakazującej E. A. rozbiórkę budynku gospodarczo-garażowego, usytuowanego na dz.nr ew. gr. [...], położonej w B. przy ul. [...]. Decyzja PWINB wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy. W dniu [...] lutego 2020 r. PINB dokonał kontroli budynku gospodarczo-garażowego, znajdującego się na nieruchomości nr ew. gr. [...], położonej przy ul. [...] w B.. W jej wyniku organ stwierdził, iż przedmiotowy budynek posiada konstrukcję szkieletową ze słupów drewnianych, poszycie ścian typu siding oraz dach jednospadowy na głównej bryle budynku kryty blachą trapezową. Wymiary całkowite obiektu wynoszą 9,08 m x 10,53 m, natomiast wysokość od 2,15 m + 2,85 m. Odległość obiektu od granicy z działką drogową nr ew. gr. [...] wynosi 1,20 m + 1,36 m. Wody opadowe z dachu odprowadzane są na teren własnej nieruchomości. Obecna podczas kontroli W. A. oświadczyła do protokołu, iż budynek gospodarczo-garażowy powstał w latach 80 XX w. Część garażowa od strony budynku mieszkalnego została rozebrana z uwagi na zły stan techniczny, natomiast część gospodarcza około 2008 r. została gruntownie wyremontowana wraz z wymianą poszycia ścian, pokrycia dachowego oraz wymianą części słupów ścian. Brak jest wiedzy na temat czy budowa obiektu została zgłoszona do urzędu. W dniu [...] października 2020 r. PINB wystąpił do Starostwa Powiatowego w B. z zapytaniem, czy w organie znajdują się jakiekolwiek dokumenty dotyczące budowy tego budynku i w odpowiedzi uzyskał informację, że w rejestrach tego organu brak jest informacji dotyczących ww. budynku. Mając na uwadze powyższe, PINB zawiadomieniem z dnia [...] października 2020 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie przedmiotowego budynku, a po ustaleniu stron postępowania (w miejsce zmarłego M. A. wstąpiła jego córka E. A.), wyznaczył termin oględzin. W dniu [...] grudnia 2020 r. odbyły się oględziny przedmiotowego budynku, podczas których potwierdzono ustalenia z kontroli z dnia [...] lutego 2020 r. Obecna podczas oględzin E. A. wniosła do protokołu, że obrys budynku nie uległ zmianie, a jedynie została wymieniona część spróchniałych słupów ścian, wypełnienie ścian z desek oraz pokrycie dachowe. Roboty zostały wykonane w 2008 r., natomiast sam budynek został wybudowany w latach 90 XX w. - pierwsza połowa. Zawiadomieniem z dnia [...] grudnia 2020 r. PINB zawiadomił strony w trybie art. 10 k.p.a., w odpowiedzi na co strona postępowania S. A. oświadczeniem z dnia [...] stycznia 2021 r. poinformował organ, że "budynek gospodarczo-garażowy został wybudowany od podstaw w roku 2018. Wcześniej istniał budynek gospodarczy drewniany usytuowany bliżej budynku mieszkalnego. Budynek drewniany został rozebrany po wybudowaniu budynku istniejącego obecnie". Z uwagi na złożone oświadczenie PINB wystąpił do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w wnioskiem o udostępnienie zdjęć satelitarnych z lat 1995-2018 obejmujących działkę nr ew. gr. [...]. W odpowiedzi do organu wpłynęły cztery zdjęcia nieruchomości z dat: [...] października 2010 r., [...] lipca 2014 r., [...] kwietnia 2017 r. i [...] kwietnia 2020 r. W oparciu o uzyskaną dokumentację, w dniu [...] marca 2021 r. PINB wydał postanowienie, znak: [...], wstrzymujące roboty budowlane prowadzone przy budowie przedmiotowego budynku, wykonywane bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę oraz informujące inwestora - E. A. -o możliwości zalegalizowania obiektu po złożeniu wniosku o legalizację i wniesieniu opłaty legalizacyjnej naliczonej zgodnie z zasadami wskazanymi w przepisach ustawy Prawo budowlane. Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła E. A., jednakże PWINB postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Następnie E. A. wniosła skargę do WSA w Białymstoku na postanowienie z dnia [...] kwietnia 2021 r., ale sąd ten wyrokiem z dnia 19 sierpnia 2021 r., sygn. akt II SA/Bk 418/21, skargę tę oddalił, a wyrok uprawomocnił się w dniu 3 września 2021 r. Dalej organ wyjaśnił, że w wyznaczonym terminie E. A. nie złożyła wniosku o legalizację przedmiotu postępowania, a wobec tego PINB decyzją z dnia [...] listopada 2021 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 49e pkt 1 ustawy Prawo budowlane, nakazał jej rozbiórkę przedmiotowego budynku. Odwołanie od decyzji wniosła E. A., w którym zarzuciła, że organ zebrał materiał dowodowy błędnie oraz mało wnikliwie, co spowodowało wydanie nierzetelnego rozstrzygnięcia. W jej ocenie obiekt powstał w latach 80 - tych XX w. i jako samowola budowlana podlega legalizacji w trybie uproszczonym na podstawie ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. Po rozpoznaniu odwołania PWINB decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję PINB z dnia [...] listopada 2021 r., znak: [...], nakazującej E. A. rozbiórkę budynku gospodarczo-garażowego, usytuowanego na dz.nr ew. gr. [...], położonej w B. przy ul. [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania oraz wskazał i omówił przepisy regulujące omawianą materię. Wyjaśnił, że brak jest dokumentów potwierdzających udzielenie pozwolenia na budowę budynku bądź zgłoszenie zamiaru przystąpienia do jakichkolwiek robót budowlanych. Z uzyskanych od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zdjęć satelitarnych z lat 2010-2020 wynika, że do 2017 r. w miejscu obecnej lokalizacji budynku gospodarczo-garażowego znajdował się obiekt budowlany składający się z trzech części. Jedna w zbliżeniu do budynku mieszkalnego, druga środkowa z dachem dwuspadowym oraz trzecia, najmniejsza, od strony działki nr ew. gr. [...]. Obiekty są ze sobą połączone w jedną całość. W roku 2020, w miejscu środkowej części zabudowy, pojawia się jeden nowy obiekt o szerokości i lokalizacji zbliżonej do środkowej części pierwotnej zabudowy, jednakże o nieco innym obrysie i zwiększonej długości. Ponadto dach budynku z dwuspadowego zmienia się w jednospadowy. Pozostałe obiekty przestają istnieć. Powstał zatem nowy obiekt, który z uwagi na powierzchnię zabudowy przekraczającą 35 m2 wymagał uzyskania pozwolenia na budowę przed rozpoczęciem prac budowlanych. Takiego pozwolenia na budowę nie posiadali inwestorzy obiektu, ani nie posiada obecna właścicielka nieruchomości. Zatem w sprawie mamy do czynienia z samowolną budową obiektu wymagającą legalizacji na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. W związku zaś z tym, iż w terminie wskazanym przepisami ustawy Prawo budowlane E. A. nie złożyła wniosku o legalizację budynku gospodarczo-garażowego, usytuowanego na dz.nr ew. gr. [...], położonej w B. przy ul. [...], PINB zobligowany był do wydania decyzji o rozbiórce budynku. Dalej organ odwoławczy odniósł się do wszystkich podniesionych w odwołaniu zarzutów i stwierdził, że są one niezasadne. Stan prawny budynku objętego postępowaniem został ustalony już przed wydaniem postanowienia PWINB z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...], utrzymującego w mocy postanowienie PINB z dnia [...] marca 2021 r., znak: [...], rozpoczynające procedurę legalizacyjną. Oba rozstrzygnięcia były przedmiotem rozpoznania przez WSA w Białymstoku. Wyrokiem z dnia 19 sierpnia 2021 r., sygn. akt II SA/Bk 418/21, sąd ten oddalił skargę E. A., uznając tym samym, iż ustalenia obu organów nadzoru budowlanego są prawidłowe. Zatem zarzuty i wniosek odwołania są niezasadne. Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wniosła E. A., w której zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1) naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozważenie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało błędnym uznaniem przez organ, że przedmiotowy budynek został zrealizowany z istotnymi odstępstwami sztuki budowlanej bez udzielonego pozwolenia na budowę kwalifikując go jako samowolę budowlaną wybudowaną w okresie deklarowaną przez S. A. czyli 2018 r., a także bez stosownych wyjaśnień uzupełniających złożonych przez inwestorów i obecnego właściciela działki [...], gdyż E. A. nigdy nie zeznawała do protokołu w niniejszej sprawie, ponieważ PINB takiej chęci nie wykazało, 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 50 ust. 1 i 2 i art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.) w stopniu rażącym - poprzez wydanie zaskarżonej decyzji po upływie dwumiesięcznego terminu od dnia wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych - które to uchybienie miało wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało wydaniem decyzji rozbiórkowej pomimo braku podstaw do jej wydania, ponieważ budynek został wzniesiony w latach 80-tych XX wieku i podlega z mocy prawa pod ustawę Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r., 3) niezastosowanie art. 155 k.p.a. w słusznym interesie społecznym. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o: a) stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji PWINB - jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, bo utrzymującej w mocy decyzję PINB obarczoną wadą nieważności niżej opisaną - na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a., ewentualnie, z ostrożności procesowej - na wypadek nieuznania przez Sąd, że powyższe naruszenie prawa miało charakter rażący b) uchylenie zaskarżonej decyzji PWINB w całości, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a., c) stwierdzenie nieważności, poprzedzającej zaskarżoną decyzję PWINB, decyzji PINB - jako wydanej bez podstawy prawnej, bo po wygaśnięciu postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych - na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 ab initio k.p.a. oraz w zw. z art. 135 p.p.s.a., d) umorzenie postępowania administracyjnego (I instancji) na mocy art. 145 § 3 p.p.s.a. oraz e) stwierdzenie nieważności, poprzedzającej zaskarżoną decyzję PWINB, decyzji PINB - jako wydanej bez podstawy prawnej, bo po wygaśnięciu postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych - na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 ab initio KPA oraz w zw. z art. 135 p.p.s.a., f) umorzenie postępowania administracyjnego (I instancji) na mocy art. 145 § 3 p.p.s.a., g) wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji PWINB przez sąd na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a., a w razie nie uwzględnienia tego wniosku przez sąd, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. z uwagi na zachodzące niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków materialnych i finansowych skarżącej, h) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 1 lub 2 p.p.s.a. z zastosowaniem art. 155 k.p.a. Jest (to) więc możliwe, jeśli łącznie są spełnione następujące przesłanki: decyzja ostateczna musi przyznawać prawo (nakładać obowiązki), strona musi wyrazić zgodę na jej zmianę lub uchylenie, przepisy szczególne nie mogą sprzeciwiać się weryfikacji decyzji ostatecznej. Ponadto za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawiać musi interes społeczny lub słuszny interes strony, która wyraziła chęć legalizacji samowoli budowlanej wybudowanej przez ojca z uwzględnieniem uproszczonej procedury legalizacyjnej z przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, a użytkowanie budynku rozpoczęło się w latach 80-tych i trwa nieprzerwanie do dnia dzisiejszego nie zagrażając życiu i zdrowiu osobom przebywającym w jego pobliżu i w środku, z tego względu, że budynek został wybudowany przed rokiem 1994, czyli przed wejściem wżycie ustawy z dnia 7 lipiec 1994 r. W uzasadnieniu skargi skarżąca wyjaśniła, że w dniu [...] sierpnia 2020 r. jej ojciec M. A. przekazał jej aktem notarialnym repetytorium A nr [...] własność działki nr [...] wraz ze wszystkimi zabudowaniami, które istnieją od lat 80-tych XX wieku. W dniu [...] listopada 2020 r. ojciec zmarł, o czym został poinformowany PINB w B.. Skarżąca nie była inwestorem i nie prowadziła żadnych prac związanych z żadną budową na tej działce, a niniejszy budynek jest użytkowany od lat 80-tych XX wieku. Zatem błędnie ujęto ją w decyzji jako inwestora. W jej ocenie roboty budowlane dotyczące przedmiotowego budynku zostały już dawno zakończone, a więc wydanie postanowienia było niecelowe, gdyż takiego postanowienia nie wydaje się, a po drugie budynek odpowiada wszelkim wymogom konstrukcyjnym nie zagrażając osobom przebywającym w jego otoczeniu. Niniejsze decyzje PINB zostały wydane na podstawie oświadczenia sąsiada, w stosunku do którego również są prowadzone postępowania w PINB. Dalej skarżąca wyjaśniła, że wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych, a także, w dalszej kolejności, nakaz rozbiórki obiektu mogą nastąpić wyłącznie wówczas, gdy przesłanki zastosowania tych instytucji zostaną ustalone w sposób niewątpliwy, tj. co najmniej w oparciu o dokładne pomiary, a nie jedynie szacunki dokonane w trakcie wizji lokalnej. Nie podejmując we własnym zakresie wszechstronnych czynności wyjaśniających, a ponadto nie zajmując stanowiska wobec inwestora i obecnego właściciela nieruchomości oraz powielając oświadczenie S. A. za wiarygodne, organy naruszyły art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 k.p.a. Organy błędnie przyjęły, że przedmiotowy budynek został zrealizowany z istotnymi odstępstwami. Zdjęcia lotnicze, których jakość nie pozwala na określenie konkretnych i wiarygodnych parametrów budynku oraz szczegółowych i istotnych szczegółów dotyczących chociażby dachu - jaki ma kąt pochylenia czy spadku, nie mogą stanowić materiału dowodowego. Zdjęcia są wykonane w bardzo niskiej rozdzielczości i jakości, a na ich podstawie można domniemać jedynie istnienie oraz przybliżoną lokalizację budynku. Dopiero w 2020 r. jakość zdjęcia pozwala określić parametry budynku. Ponadto wszelkie inne budynki widoczne na zdjęciach zostały rozebrane w 2015 r. Podniesione naruszenia są tym bardziej doniosłe, że wynikający z art. 51ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nakaz rozbiórki nie ma charakteru bezwzględnego i może być orzekany jedynie wyjątkowo. W ocenie skarżącej w sprawie nie ziściły się także materialnoprawne przesłanki zarówno wstrzymania prowadzenia robót, jak i nakazu rozbiórki. Przede wszystkim z treści art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego wynika wprost, iż wspomniane wstrzymanie może odnosić się wyłącznie do robót wykonywanych, a nie - jak w niniejszym przypadku – zakończonych. Postanowienie z dnia [...] marca 2021 r. wstrzymujące prace już wykonane przez inwestora (w tym przypadku M. A.) i decyzja PINB z dnia [...] listopada 2021 r. były zatem niezgodne z prawem, a więc również zaskarżona decyzja PWINB nr [...] -także narusza prawo. Decyzje te wydano bowiem na podstawie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, który stanowi kontynuację art. 50 Prawa budowlanego. Decyzja PINB z dnia [...] listopada 2021r. została wydana już po wygaśnięciu postanowienia z dnia [...] marca 2021 r., a zatem bez wymaganej podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 ab initio k.p.a. Organ I instancji naruszył zarazem termin określony w art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, w świetle którego decyzję m.in. nakazującą rozbiórkę obiektu można wydać przed upływem dwóch miesięcy od dnia wydania wspomnianego postanowienia. Wszystko to przemawia za przyjęciem, że inkryminowana decyzja PINB obarczona jest wadą uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności przez sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 ab initio k.p.a. To samo dotyczy zaskarżonej decyzji PWINB, która utrzymując w mocy decyzję pierwszoinstancyjną obciążoną wadą nieważności sama jest taką wadą dotknięta, jako rażąco naruszająca prawo w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. Z ostrożności procesowej skarżąca wniosła o uchylenie obu tych decyzji ze względu na naruszenie art. 50 ust. 4 i art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Uzasadniając wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. skarżąca podniosła, że możliwe jest w tym miejscu zastosowanie art. 155 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na mocy art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym. Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie, z punktu widzenia kryterium legalności, jest zaskarżona decyzja PWINB z dnia [...] grudnia 2021 r., nr [...], która utrzymała w mocy decyzję PINB z dnia [...] listopada 2021 r., znak: [...], nakazującej E. A. rozbiórkę budynku gospodarczo-garażowego, usytuowanego na dz.nr ew. gr. [...], położonej w B. przy ul. [...]. Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.; dalej P.b.), a w szczególności art. 49e pkt 1, zgodne z którym organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie. Na samym początku zauważenia wymaga, że PWINB postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienie PINB z dnia [...] marca 2021 r., znak: [...], w przedmiocie zobowiązania E. A. do wstrzymania robót budowlanych prowadzonych przy budowie przedmiotowego budynku. Postanowienia te zostały wydane w ramach postępowania dotyczącego legalizacji przedmiotowego budynku, na mocy art. 48 ust. 1 i 3 P.b. z 1994 r. Na przeszkodzie ich wydania, wbrew stanowisku skarżącej, nie stał fakt zakończenia robót budowlanych (art. 48 ust. 5 P.b.). Jak trafnie podnosi się w wyroku WSA w Lublinie z 22 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/Lu 936/21, postanowienie o wstrzymaniu budowy z art. 48 P.b. jest aktem wydanym w granicach sprawy dotyczącej decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego wydawanej na podstawie art. 49e P.b. i jako takie może być objęte kontrolą i rozstrzygnięciem sądu w sprawie ze skargi na decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu. Sąd w składzie niniejszym przychyla się do powyższego stanowiska i jednocześnie zauważa, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy mamy do czynienia z sytuacją odmienną niż w przywołanym orzeczeniu. Otóż WSA w Białymstoku prawomocnym wyrokiem z dnia 19 sierpnia 2021 r., sygn. akt II SA/Bk 418/21, oddalił skargę E. A. na postanowienie PWINB z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...]. Zgodnie więc z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Powyższe oznacza zatem, że przywołany wyrok przesądził, iż wydanie przez organy, na mocy art. 48 ust. 1 i 3 P.b., postanowień z dnia [...] marca 2021 r. i z dnia [...] kwietnia 2021 r., było prawidłowe. Nie jest więc obecnie dopuszczalne, na etapie oceny przez sąd prawidłowości zastosowania przez organy przepisu art. 49a pkt 1 P.b., ponowne badanie przez sąd prawidłowości wydania postanowień przez organy w trybie przepisów art. 48 ust. 1 i 3 P.b. Niezasadne są zatem wszystkie zarzuty skarżącej dotyczące zarówno prawidłowości ustalenia stanu faktycznego jak i zastosowanej przez organy podstawy prawnej, odnoszące się do wydania wskazanych wyżej postanowień. Zarzuty te mogły i winne być podnoszone na etapie skarżenia postanowienia PINB z dnia [...] marca 2021 r. w zażaleniu od tego postanowienia do PWINB i ostatecznie w skardze do WSA w Białymstoku na postanowienie PWINB z dnia [...] kwietnia 2021 r. Skarżąca nie zauważa też, że niniejsze postępowanie legalizacyjne toczy się nie w trybie przepisów art. 50 – 51 P.b., ale w trybie przepisów art. 48 – 49e P.b. W tym miejscu podkreślenia zatem wymaga, że po uprawomocnieniu się tych postanowień w wyniku wydania przez WSA w Białymstoku wyroku w sprawie II SA/Bk 418/21 (który się uprawomocnił), sprawa legalizacji przedmiotowego obiektu przeszła na inny etap. W postanowieniu z dnia 1 marca 2021 r. skarżąca została pouczona, że na mocy art. 48a ust. 1 P.b. może w terminie 30 dni od otrzymania postanowienia złożyć wniosek o legalizację przedmiotowego budynku gospodarczego oraz, że w przypadku złożenia wniosku o legalizację organ nadzoru budowlanego nakłada obowiązek przedłożenia w określonym terminie dokumentów legalizacyjnych, a następnie ustala wysokość opłaty legalizacyjnej, której wniesienie jest konieczne w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego. Jak natomiast wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, skarżąca ani w zakreślonym terminie, ani w terminie określonym w art. 48a ust. 3 P.b., ani nawet do czasu wydawania wyroku w sprawie niniejszej, wniosku o legalizację przedmiotowego budynku nie złożyła. Ustalenia organów w tym przedmiocie nie są przez skarżącą kwestionowane. Wobec tego organy zobowiązane były do zastosowania art. 49e pkt 1 P.b. i orzec o rozbiórce tego obiektu budowlanego. Decyzje organów nie były bowiem uznaniowe, lecz miały charakter związany. Reasumując, zdaniem Sądu, podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne, gdyż postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i należyty, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Zostały także prawidłowo zinterpretowane, mające zastosowanie w sprawie, przepisy. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło