II SA/Bk 927/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marcin Kojło, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.), sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Protokolant st. sekretarz sądowy Renata Kryńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 31 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi P. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą PHU "K." P. K. w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 9 października 2023 r. nr BP.501.1203.2023.1834.LD5466928 w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę. W dniu 14 litego 2023 r. ok. godz. 09:30 na A2 w S. na parkingu publicznym przed PPO S. w stronę Warszawy został zatrzymany do kontroli zespół pojazdów składający się z ciągnika marki Volvo nr rej. [...] oraz naczepy marki Knapen o nr rej. [...]. W chwili zatrzymania kierowca M. S. wykonywał międzynarodowy przewóz odpadów o kodzie 19 12 08 z Polski na Łotwę w imieniu firmy P. "K." P. K. (dalej jako: "skarżący"). Kierowca okazał wymagane do kontroli dokumenty. Podczas analizy danych z tachografu cyfrowego stwierdzono jazdę bez prawidłowej karty kierowcy przez: - 0 h 11 min od 7 lutego 2023 r. 08:04 do 7 lutego 2023 r. 08:48 (5 km, 27,7 km/h), - 0 h 5 min od 31 stycznia 2023 r. 15:31 do 31 stycznia 2023 r. 16:14 (1 km, 12 km/h). W związku z powyższym uznano, że doszło do naruszenia z zał. nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 2201 ze zm., dalej jako: "u.t.d.") zapisanego pod l.p. 6.2.1., tj. niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi. W wyniku rozpoznania sprawy Łódzki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję z 4 kwietnia 2023 r., nr WITD.DI.0152.V0120/24/23, o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 5.000,00 zł. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego Główny Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję z 9 października 2023 r., nr BP.501.1203.2023.1834.LD5.466928, którą utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu GITD wskazał, że przesłuchany w charakterze świadka kierowca zeznał, że w okresie od godz. 08:04 7 lutego 2023 r. do godz. 08:48 tego dnia nie prowadził kontrolowanego pojazdu i nie wie kto mógł poruszać się kontrolowanym pojazdem bez karty. Ponadto zeznał, że 7 lutego 2023 r. rozpoczął faktycznie pracę, bo 6 lutego robił badania. W dniu 7 lutego około godz. 09:10 zalogował swoją kartę kierowcy do tachografu, zrobił wpis manualny deklarujący odpoczynek i zaczął obsługę codzienną pojazdu, trwało to około 45 minut. Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie GITD kara pieniężna w wysokości 5.000,00 zł z tytułu ww. stwierdzonego naruszenia sankcjonowanego przez I.p. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. została nałożona na stronę zasadnie. Organ odwoławczy za zasadne uznał przy tym twierdzenia pełnomocnika skarżącego w zakresie naruszenia I.p. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. popełnionego od godz. 15:31 31 stycznia 2023 r. do godz. 16:14 tego dnia (jazda przez 5 minut; 1 km; 12km/h). W ww. okresie pojazd był serwisowany przez S.\. Najprawdopodobniej w tym dniu doszło do jazdy technicznej, serwisowej, bądź pojazd został przestawiony na placu serwisu przez jego pracownika. GITD uznał zatem, że przejazd 1 km, w momencie kiedy pojazd przebywał na serwisie, uznać należy za podlegający pod wyłączenie zawarte w art. 3 pkt g Rozporządzenia z dnia 15 marca 2006 r. nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85. Jednocześnie organ wskazał, że nie może uznać przejazdu od godz. 08:04 7 lutego 2023 r. do godz. 08:48 tego dnia. (jazda przez 11 minut; 5km; 27,27 km/h) za przejazd podlegający pod wyłączenie z art. 3 pkt g Rozporządzenia 561/2006. Organ pierwszej instancji ujawnił naruszenia I.p. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. i to właśnie za ujawnione w toku postępowania wyjaśniającego naruszenia została nałożona kara pieniężna. Organ nie może uznać ww. przejazdu jako dojazd do siedziby przedsiębiorstwa z serwisu, ponieważ zgodnie z danymi cyfrowymi zawartymi w pamięci urządzenia rejestrującego odległość zarejestrowana wynosi 5 km, zaś odległość z warsztatu do siedziby przedsiębiorstwa wynosi co najmniej 10 km. Stwierdzić zatem należy, że nierejestrowanie wskazań miało miejsce już w siedzibie przedsiębiorstwa przy ul. [...] w miejscowości W. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżący reprezentowany przez pełnomocnika złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę. Zaskarżając decyzję w całości, autor skargi zarzucił naruszenie: a. art. 3 pkt g Rozporządzenia nr 561/2006, zgodnie z którym rozporządzenie to nie ma zastosowania m.in. do kierujących pojazdami poddawanymi próbom drogowym do celów rozwoju technicznego lub w ramach napraw albo konserwacji oraz pojazdami nowymi lub przebudowanymi, które nie zostały jeszcze dopuszczone do ruchu, co w niniejszej sprawie miało miejsce w związku z czym nałożenie kary pieniężnej było niezasadne; b. art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d., poprzez błędne przyjęcie, że skarżący wykonywał przewóz drogowy z naruszeniem obowiązków, podczas gdy prawidłowa ocena zebranego materiału dowodowego powinna doprowadzić organ do wniosku, że w czasie przejazdu samochód był w serwisie, zaś zarejestrowana jazda bez karty kierowcy stanowiła jazdę serwisową wykonywaną przez pracowników warsztatu samochodowego, w związku z czym nie ma do niej zastosowania powyższy przepis; c. art. 7, art. 77 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej jako: "k.p.a."), poprzez oparcie decyzji wyłącznie na zeznaniach pracownika skarżącego, bez zebrania w sprawie innego materiału dowodowego, w tym niezwrócenie się do skarżącego o udzielenie informacji w zakresie wskazywanych rzekomych naruszeń, niezwrócenie się do warsztatu samochodowego dokonującego serwisu pojazdu odnośnie przebiegu serwisu, wykonywanych jazd próbnych czy też serwisowych, co doprowadziło do błędnego uznania, iż stwierdzona jazda bez karty kierowcy 7 lutego 2023 r. naruszyła przepisy o rejestrowaniu aktywności kierowcy; d. art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a., poprzez oparcie decyzji o dowolnie zebrany, niekompletny materiał dowodowy, w szczególności poprzez niezażądanie udzielenia informacji od skarżącego, jak również nieprzesłuchanie go w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego celem poczynienia ustaleń faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, co doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy i nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej; e. art. 8, art. 9 k.p.a., poprzez działanie organu pierwszej instancji w niniejszej sprawie wbrew podstawowym zasadom prawa administracyjnego, tj. pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji oraz należytego, wyczerpującego informowania stron o ich prawach i obowiązkach w toczącym się postępowaniu administracyjnym; f. art. 107 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez wskazanie w uzasadnieniu decyzji, że część zarzutów skarżącego jest uzasadnionych, jednakże niewyjaśnienie w dalszej części uzasadnienia, dlaczego pomimo uznania zarzutów skarżącego, organ pominął je przy wydawaniu decyzji odwoławczej oraz dlaczego zarzuty te - uznane za trafne - nie wpłynęły na zmianę decyzji organu pierwszej instancji; g. sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez nieuwzględnienie faktu, że przedmiotowy pojazd w dn. od 30 listopada 2022 r. do 7 lutego 2023 r. był serwisowany przez S. i w tym czasie samochodem tym nie były wykonywane żadne usługi transportowe świadczone w ramach prowadzonej działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego. W oparciu o powyższe zarzuty pełnomocnik wniósł o: uchylenie obu zaskarżonych decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie organowi sprawy do ponownego rozpatrzenia, przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób obiektywny, wszechstronny i wyczerpujący; zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. Spór w niniejszej sprawie koncentruje się wokół zasadności wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej w wysokości 5.000,00 zł w związku z naruszeniem l.p. 6.2.1. zał. nr 3 u.t.d., tj. niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi. W opinii skarżącego w okresie, w którym doszło do naruszenia, ww. pojazd był serwisowany w warsztacie, w związku z czym organ winien zastosować wyłączenie z art. 3 pkt g Rozporządzenia nr 561/2006. Podstawę rozważań w niniejszej sprawie stanowią następujące przepisy prawa materialnego: Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie. W ust. 3 wskazano, że suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć 12.000,00 zł. Ust. 7 wskazuje natomiast m.in., że wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy, określa I.p. 1-9 załącznika nr 3 do ustawy. W myśl art. 4 pkt 22 u.t.d. wynika, że przez "obowiązki lub warunki przewozu drogowego" należy rozumieć obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz m.in.: Rozporządzenia nr 561/2006; rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego lub aktów wykonawczych do rozporządzenia (UE) nr 165/2014; rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2016/799 z dnia 18 marca 2016 r. w sprawie wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 ustanawiającego wymogi dotyczące budowy, sprawdzania, instalacji, użytkowania, naprawy tachografów oraz elementów składowych; rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2017/548 z dnia 23 marca 2017 r. ustanawiającego standardowy formularz pisemnego oświadczenia w sprawie usunięcia lub naruszenia plomby tachografu. Po myśli art. 32 ust 1 Rozporządzenia nr 165/2014 przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy zapewniają poprawne działanie i właściwe użytkowanie tachografów i kart kierowcy. Przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy stosujący tachografy analogowe zapewniają ich poprawne działanie i prawidłowe stosowanie wykresówek. Zgodnie z art. 33 ust. 1 ww. rozporządzenia przedsiębiorstwa transportowe są odpowiedzialne za zapewnienie, by ich kierowcy byli właściwie wyszkoleni i poinstruowani w zakresie prawidłowego działania tachografów, zarówno cyfrowych, jak i analogowych, przeprowadzają regularne kontrole, by zapewnić właściwe użytkowanie tachografów przez swoich kierowców i nie udzielają kierowcom żadnych bezpośrednich ani pośrednich zachęt, które mogłyby skłaniać ich do niewłaściwego używania tachografów. Jak wynika z art. 34 ust. 1 rozporządzenia, kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Nie wyjmuje się wykresówki ani karty kierowcy z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona. W kontekście powyższego właściwą karę reguluje I.p. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Zgodnie z nim kara pieniężna w wysokości 5.000,00 zł obciąża naruszenie polegające na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi. W realiach niniejszej sprawy należy zwrócić uwagę na dwa przedziały czasowe, w których stwierdzono jazdę bez zalogowanej karty kierowcy, tj.: 7 lutego 2023 r. od godz. 08:04 do 08:48 (jazda przez 11 min, dystans 5 km, prędkość 27,27 km/h) oraz 31 stycznia 2023 r. od godz. 15:31 do 16:14 (jazda przez 5 min, dystans 1 km, prędkość 12 km/h). Na etapie skargi do sądu w zasadzie bezsporne, i podlegające pełnej akceptacji składu orzekającego, są ustalenia organu odwoławczego co do drugiej z wymienionych sytuacji. GITD prawidłowo zaaprobował stanowisko pełnomocnika strony wyrażone w odwołaniu od rozstrzygnięcia pierwszej instancji, że m.in. w spornym okresie 31 stycznia 2023 r. od godz. 15:31 do 16:14 pojazd był serwisowany przez S. W aktach administracyjnych znajduje się oświadczenie kierownika serwisu, z którego wynika, że ww. pojazd przebywał w serwisie od 30 listopada 2022 r. do 7 lutego 2023 r., a kierowca nie brał udziału w naprawie pojazdu. Prawdopodobne jest zatem, że 31 stycznia 2023 r. między godziną 15:31 a 16:14 mogło dojść do jazdy technicznej, serwisowej czy też przestawienia pojazdu na terenie serwisu. Słuszne zatem było zastosowanie przez organ odwoławczy wyłączenia z art. 3 pkt g Rozporządzenia nr 561/2006, zgodnie z którym niniejsze rozporządzenie nie ma zastosowania do przewozu drogowego pojazdami poddawanymi próbom drogowym do celów rozwoju technicznego lub w ramach napraw albo konserwacji oraz pojazdami nowymi lub przebudowanymi, które nie zostały jeszcze dopuszczone do ruchu. Wspomniane wyłączenie może być zastosowane, gdyż dotyczy serwisantów, mechaników i pracowników serwisów, którzy dokonują prac naprawczych i serwisowych. Zdaniem składu orzekającego za prawidłowe należy uznać także stanowisko organu co do naruszenia I.p. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., do jakiego doszło 7 lutego 2023 r. od godz. 08:04 do 08:48. Wykonany wówczas przejazd trwał 11 min na dystansie 5 km. Pełnomocnik strony wskazywał w odwołaniu, że skoro przesłuchany w toku niniejszego postępowania kierowca nie wiedział kto i w jakich okolicznościach kierował pojazdem we wskazanych dniach, co więcej 6 lutego 2023 r. był na badaniach i dopiero od 7 lutego 2023 r. podjął pracę w firmie skarżącego, to nie posiadał on i nie mógł posiadać żadnych informacji odnośnie okoliczności, w jakich doszło do jazdy pojazdem, 31 stycznia 2023 r. i 7 lutego 2023 r. przed podjęciem przez niego pracy. Dodatkowo pełnomocnik zwracał uwagę, że kierowca M. S. 7 lutego 2023 r. przyjechał do siedziby firmy ok. godz. 09:00 i udał się przedmiotowym pojazdem w trasę. W opinii sądu GITD słusznie nie znalazł podstaw, by i w tej sytuacji skorzystać z wyłączenia, o którym mowa w art. 3 lit g Rozporządzenia nr 561/2006. Co prawda z oświadczenia kierownika serwisu wynika, że pojazd był serwisowany właśnie do 7 lutego 2023 r., jednak w niniejszej sytuacji trudno uznać, że i ten omawiany przejazd był np. przejazdem technicznym na terenie serwisu czy też przejazdem mającym na celu podstawienie pojazdu z serwisu do siedziby firmy skarżącego. Organ odwoławczy ustalił bowiem, czego strona skutecznie nie zakwestionowała, że odległość warsztatu do siedziby skarżącego wynosi co najmniej 10 km, a zatem jest dwukrotnie dłuższa niż pokonany przez pojazd dystans 5 km. Z uwagi na powyższe sąd uznał za niezasadne zarzuty dotyczące naruszenia art. 3 pkt g Rozporządzenia nr 561/2006 oraz art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d. Organ słusznie uznał możliwość skorzystania z wyłączenia z ww. przepisu rozporządzenia jedynie do przejazdu na dystansie 1 km 31 stycznia 2023 r. Bez wątpienia jednak, w związku ze stwierdzeniem naruszenia z l.p. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., mającego miejsce 7 lutego 2023 r., uzasadnione było nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 5.000,00 zł. Zarzucane przez stronę rzekome naruszenia przepisów postępowania okazały się bezzasadne. Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy. Organ dysponował protokołem kontroli, danymi cyfrowymi, protokołem przesłuchania świadka, dowodami przedłożonymi przez pełnomocnika strony, tj. potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopią oświadczenia kierownika serwisu E. sp. j. dot. pojazdu marki Volvo o nr rej. [...] oraz fakturą VAT nr [...]. Zgromadzone dokumenty zostały ocenione prawidłowo, czemu wyraz organ dał w zaskarżonej decyzji. Co prawda w odpowiedzi na skargę organ ocenił oświadczenie kierownika serwisu odmiennie, bo jako niewiarygodne, zestawiając je z treścią ww. faktury, która dotyczy sprzedaży przez serwis konkretnych towarów, jednak nie zawiera pozycji odnoszącej się do usługi polegającej na naprawie pojazdu, jednakże kontroli sądu podlegała zaskarżona decyzja i zawarte w niej stanowisko skład orzekający uznał za słuszne. W opinii sądu choć przedłożona faktura rzeczywiście sama w sobie nie stanowi dowodu na przebywanie auta w serwisie od 30 listopada 2022 r. do 7 lutego 2023 r., a strona nie przedłożyła innej faktury, to jednak dokument ten nie stoi w sprzeczności oraz nie niweczy mocy dowodowej wspomnianego oświadczenia kierownika serwisu. Należało zatem uznać za uprawdopodobnione, że wykonany 7 lutego 2023 r. przejazd na odległość 1 km miał charakter techniczny i wykonany był w ramach prac serwisowych. W związku z tym, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był kompletny i pozwalał na niebudzące wątpliwości ustalenie stanu faktycznego, dalsze poszukiwanie dowodów przez organ, w tym jak sugeruje pełnomocnik – przesłuchania skarżącego, byłoby bezcelowe. Sporne w sprawie okoliczności zostały już ustalone innymi dowodami. Skarżącemu zapewniono możliwość aktywnego udziału w postępowaniu, jednak samodzielnie nie skorzystał z możliwości składania pism procesowych, jak też budzących wątpliwości okoliczności nie próbował wyjaśnić przed sądem, choćby przedstawiając dodatkowe dokumenty. Z tego też względu za bezzasadne należało uznać zarzuty naruszenia art. 7, 77, 80 k.p.a. oraz art. 8 i 9 k.p.a. Decyzja odpowiada prawu, posiada prawidłową konstrukcję, a jej treść jest logiczna i kompletna. Zarzut naruszenia art. 107 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez wskazanie w uzasadnieniu decyzji, że część zarzutów skarżącego jest uzasadnionych, jednakże niewyjaśnienie w dalszej części uzasadnienia, dlaczego pomimo uznania zarzutów skarżącego, organ pominął je przy wydawaniu decyzji odwoławczej oraz dlaczego zarzuty te nie wpłynęły na zmianę decyzji organu pierwszej instancji – należało uznać za nieuzasadniony. Pełnomocnik miał zapewne na myśli zaaprobowanie przez organ odwoławczy stanowiska, że przejazd dokonany 7 lutego 2023 r. był przejazdem, którego dotyczy wyłączenie z art. 3 lit g Rozporządzenia nr 561/2006. Okoliczność ta jednak została rzetelnie wyjaśniona w zaskarżonej decyzji. Skądinąd, nie mogła ona mieć ostatecznie samodzielnego wpływu na wydanie decyzji odwoławczej innej, niż utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie pierwszej instancji, jak też wymiar i wysokość kary pieniężnej. Mając na uwadze powyższe, sąd orzekł o oddaleniu skargi w myśl art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.).