II SA/Bk 93/17
WyrokWSA w Białymstoku2017-03-30
Skład orzekający: Anna Sobolewska-Nazarczyk, Grażyna Gryglaszewska, Mirosław Wincenciak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu odwoławczego stwierdzające niedopuszczalność odwołania, wydane w sytuacji, gdy pismo strony nie było odwołaniem, lecz merytorycznym ustosunkowaniem się do sprawy po uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może stwierdzić niedopuszczalności odwołania, opierając się na piśmie strony, które nie stanowi odwołania, lecz merytoryczne ustosunkowanie się do sprawy w toczącym się postępowaniu. W takiej sytuacji postanowienie organu odwoławczego jest wydane bez podstawy prawnej i podlega stwierdzeniu nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 PPSA.Stan faktyczny
Wspólnota Gruntowa wsi L. zaskarżyła postanowienie Wojewody P. o niedopuszczalności odwołania od decyzji odmawiającej uznania działek za wspólnotę gruntową. Wojewoda uznał pismo strony za odwołanie, mimo że było ono merytorycznym ustosunkowaniem się do sprawy po uchyleniu przez niego decyzji organu pierwszej instancji. Strona skarżąca argumentowała, że pismo nie było odwołaniem, a jedynie stanowiskiem w sprawie.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia. 2. Zasądza od Wojewody P. na rzecz strony skarżącej kwotę 597 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 marca 2017 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Gruntowej wsi L. na postanowienie Wojewody P. z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania od decyzji odmawiającej uznania działek za wspólnotę gruntową 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia 2. zasądza od Wojewody P. na rzecz strony skarżącej Wspólnoty Gruntowej wsi L. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Skarga Wspólnoty Gruntowej Wsi L. została wywiedziona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na postanowienie wojewody P. z dnia [...] listopada 2016 roku, nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania.
Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco:
Wojewoda P. decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 roku,
nr [...] uchylił w całości decyzję Starosty S. z dnia [...] czerwca 2016 roku, nr [...] – odmawiającą uznania działek nr [...], [...] za wspólnotę Gruntową Wsi L. gm. P. oraz postanowienie Starosty S. dnia [...] października 2014 roku, nr [...] wznawiające postępowania w sprawie i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania.
Decyzja powyższa stała się ostateczna w dniu [...] września 2016 roku. Pełnomocnik zarządu Spółki Wspólnoty Gruntowej Wsi L. przesłał pismo do Starosty S., w którym zawarł merytoryczne stanowisko w sprawie.
Starosta S. potraktował powyższe pismo jako odwołanie od swojej decyzji z dnia [...] czerwca 2016 roku, nr [...]i nadał mu bieg, przesyłając organowi II instancji do rozpatrzenia.
Wojewoda P. postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 roku,
nr [...], na podstawie art. 134 kpa – stwierdził niedopuszczalność odwołania z uwagi na swoją decyzję z dnia [...] sierpnia 2016 roku, nr [...], uchylającą w całości przedmiotową decyzję organu I instancji i przekazującą mu sprawę do ponownego rozpoznania.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wywiódł pełnomocnik Zarządu Spółki Wspólnoty Gruntowej Wsi L., wnosząc o jej uchylenie, bowiem pismo strony skarżącej
z dnia 16 września 2016 roku nie było odwołaniem a merytorycznym ustosunkowaniem się do sprawy – po jej uchyleniu przez organ II instancji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda P., wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, zważył co następuje:
Podstawą wydania przez Wojewodę P. zaskarżonego postanowienia stanowił art. 134 kpa, który mówił, że "organ odwoławczy stwierdza
w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne".
W świetle treści powyższego zapisu, organ odwoławczy, aby dokonać oceny odwołania w zakresie przedmiotowym i podmiotowym, musi dysponować pismem procesowym, które spełnia wszystkie przesłanki świadczące o tym, że strona odwołuje się od konkretnego orzeczenia wydanego przez organ I instancji.
W konkretnej sprawie pisma strony skarżącej z dnia [...] września 2016 roku – w żadnym zakresie nie można uznać za odwołanie od decyzji starosty S. z dnia [...] czerwca 2016 roku.
Po pierwsze pismo to, wywiedzione przez profesjonalnego pełnomocnika, skierowane jest tylko do Starosty S.
Po drugie – wbrew twierdzeniom organu, nie jest zatytułowane "odwołanie"
a "Pismo wnioskodawcy w postepowaniu po uchyleniu przez Wojewodę P. decyzji Starosty S. z dnia [...] czerwca 2016 roku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji – decyzja z dnia [...] sierpnia 2016 roku, doręczonej stronie dnia [...] września 2016 r."
Po trzecie – pismo powyższe zawiera obszerne ustosunkowanie się merytoryczne do wszystkich aspektów sprawy w ramach toczącego się ponownie postępowania administracyjnego.
Po czwarte – na koniec – zawiera wnioski dotyczące stanowiska strony skarżącej w toczącym się po wznowieniu postępowaniu przed organem I instancji.
Mając powyższe na względzie należy uznać, że organ odwoławczy wydał przedmiotowe postanowienie nie mając odwołania, lecz oparł się na piśmie które winno być przedmiotem oceny Starosty S. w toczącym się ponownie postepowaniu administracyjnym o odmowie uznania działek a wspólnotę gruntową.
Naruszono więc w sprawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, ponieważ zaskarżone postanowienie zostało wydane bez podstawy prawnej. Nie można bowiem stosować art. 134 kpa w sytuacji, gdy nie wywiedziono odwołania w sprawie do organu
II instancji.
W myśl powyższych ustaleń Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
O kosztach zaś rozstrzygnął na podstawie art. 200 cytowanego powyżej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło