II SA/Bk 94/08

PostanowienieWSA w Białymstoku2008-07-10

Skład orzekający: sędzia NSA Stanisław Prutis

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie, jako organizacja pożytku publicznego, które wykaże brak środków na pokrycie kosztów postępowania, powinno otrzymać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, mimo że wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony na wymaganym urzędowym formularzu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Stowarzyszenie F. Z. w B. powinno otrzymać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Pomimo braku złożenia wniosku na wymaganym urzędowym formularzu, sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na analizie sytuacji finansowej Stowarzyszenia, która jednoznacznie wykazała brak środków na pokrycie jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie F. Z. w B. złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Referendarz sądowy pozostawił wniosek bez rozpoznania z powodu niezłożenia go na wymaganym urzędowym formularzu. Stowarzyszenie wniosło sprzeciw, argumentując swoją trudną sytuację finansową, w tym prowadzone postępowanie egzekucyjne i zadłużenie. Jako dowody przedstawiło rachunek zysków i strat oraz zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Stanisław Prutis(spr.), po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2008 r. w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu Stowarzyszenia F. Z. w B. od zarządzenia referendarza sądowego z dnia [...] maja 2008 r. pozostawiającego bez rozpoznania wniosek Stowarzyszenia F. Z. w B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.- Stowarzyszenie F. Z. w B. wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Zrządzeniem z dnia [...] maja 2008r. referendarz sądowy, w oparciu o treść art. 257 w zw. z art. 258 §2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, gdyż wniosek nie został złożony na wymaganym urzędowym formularzu. Sprzeciw od powyższego orzeczenia wniosło do sądu administracyjnego Stowarzyszenie F. Z. w B. podnosząc, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych oraz nie może zwiększyć swoich dochodów i prowadzić działalności gospodarczej z uwagi na zakaz zawarty w statucie organizacji pożytku publicznego. Podało, iż jako organizacja działająca w obronie interesu publicznego – organizacja pożytku publicznego – powinno zostać zwolnione całkowicie od kosztów sądowych. Powołało postanowienia WSA w Warszawie z dnia z dnia 25 stycznia 2008 r. oraz z 6 września 2007r. na podstawie których Stowarzyszenie otrzymało prawo pomocy w zakresie całkowitym. Stowarzyszenie podało, że za rok 2006r. strata finansowa z jego działalności wyniosła 1.085,71 zł, zaś w 2007 r. - 10.178,47 zł. (jako dowód dołączono sporządzony na dzień 19 marca 2007r. rachunek zysków i strat). Wnioskodawca wyjaśnił ponadto, iż: w okresie od 1 stycznia 2007 r. do chwili obecnej uzyskał wpływy w wysokości 10.880,50 zł, w tym - 500 zł tytułem darowizny od osoby prywatnej, 330,50 zł tytułem wpłat z przekazania 1 % podatku. We wskazanym wyżej okresie wydatki wyniosły około 20.000 zł i w całości zostały przeznaczone na cele statutowe. Podano, iż Stowarzyszenie nikogo nie zatrudnia, ani nie wynagradza, jego członkowie wykonują pracę jako wolontariusze. Wnioskodawca nie ponosi jakichkolwiek świadczeń publicznych oraz z uwagi na brak środków finansowych nie wynajmuje pomieszczeń i nie ponosi związanych z tym opłat eksploatacyjnych. Nadto strona jest zadłużona na kwotę 300 zł z tytułu rozmów telefonicznych (telefon został odłączony). Narastające zadłużenie skutkowało złożeniem wniosku przez komornika dotyczącego zablokowania rachunku bankowego Stowarzyszenia od dnia 14 kwietnia 2008r. w celu egzekucji kwoty 7.200 zł. W związku z powyższym Stowarzyszenie nie posiada żadnych środków umożliwiających ponoszenie jakichkolwiek kosztów. Wnioskodawca podał również, że od około trzech miesięcy nie posiada na rachunku bankowym środków finansowych. Przejściowy fakt obecności na rachunku bankowym kwoty 10.880 zł strona tłumaczyła "opóźnieniem w rozliczeniach zobowiązań i zadłużenia". Końcowo wnioskodawca podniósł, że co prawda Stowarzyszenie w 2007r. otrzymało darowizny w wysokości 10.000 zł były to jednak dotacje celowe z przeznaczeniem na edukację ekologiczną i nie można ich wykorzystać na opłaty sądowe. Do akt sprawy Stowarzyszenie F. Z. w B. dołączyło: zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego i zakazie wypłat z dnia 10 kwietnia 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z treścią art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego) lub częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych albo ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego). W myśl regulacji art. 246 § 2 pkt 1 ww. ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie prawnej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo to może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246§2 pkt 2 ww. ustawy). Analiza materialnej i finansowej sytuacji skarżącego, uprawnia w ocenie sądu, do wniosku, iż Stowarzyszenie nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w jakimkolwiek zakresie. O powyższym przekonuje przede wszystkim fakt, iż w stosunku do Stowarzyszenia F. Z. w B. prowadzone jest przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w B. postępowanie egzekucyjne. Jak wynika z zawiadomienia z dnia 10 kwietnia 2008 r., niniejszy organ egzekucyjny zajął rachunek bankowy Stowarzyszenia do kwoty 7.200 zł należności głównej, 300 zł kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu egzekucyjnym, 576 zł opłaty egzekucyjnej i 16,35 zł wydatków gotówkowych. Stowarzyszenie nie posiada żadnych środków, gdyż jak wynika z wyciągu z rachunku bankowego znajdująca się na tym rachunku kwota w wysokości 1.000 zł została przekazana przez bank za pośrednictwem komornika na konto wierzyciela prowadzącego egzekucję. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 w zw. z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.-

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło