II SA/Bk 943/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 9 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi C. T. S. i K. S. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] sierpnia 2014 r. Nr [...] w przedmiocie zobowiązania do wykonania określonej czynności p o s t a n a w i a odmówić skarżącym przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. C. T. S. i K. S.i wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe. Źródło miesięcznego utrzymania wnioskodawców stanowią ich emerytury w łącznej wysokości 3.764 zł. W skład majątku skarżących wchodzi dom o powierzchni [...] m2. C. T. S. i K. S. poza tym nie posiadają zgromadzonych oszczędności i innych przedmiotów wartościowych. W uzasadnieniu swego wniosku wskazali, iż ich dochody przeznaczane są na bieżące wydatki tj. energia elektryczna – 90 zł, woda – 30 zł, telefon stacjonarny – 43 zł, komórka – 50 zł, telewizja – 60 zł, gaz – 58 zł, grzanie wody latem – 50 zł, opał na zimę – 330 zł, lekarstwa – 200 zł, podatek – 75 zł, ubezpieczenie nieruchomości – 30 zł, polisa na życie – 95 zł, utrzymanie i remonty domu – 450 zł, dbałość o posesję – 50 zł, utrzymanie samochodu – 285 zł, środki czystości – 100 zł, wyżywienie – 800 zł, opłata za wywóz śmiecie – 30 zł oraz zakup ubrań i butów – 100 zł (k. 14-16). Do oświadczenia skarżący dołączyli dokumenty potwierdzające część uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatków (k. 18-21). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu skarżący wykazali, iż prowadzą dwuosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem miesięcznego utrzymania wnioskodawców są emerytury w wysokości 3.764 zł brutto. Netto wnioskodawcy otrzymują łącznie kwotę około 3.130 zł (k.18,20). Z przedłożonych dokumentów wynika również, iż na węgiel skarżący wydali kwotę 2.026,20 zł, co w przeliczeniu na miesiąc daje kwotę 168,85 zł. Wydatki miesięczne to: około 2.876 zł (m.in. energia elektryczna, woda, gaz, wywóz śmieci, telefon, lekarstwa itp.). Majątek wnioskodawców stanowi dom o powierzchni [...] m2 oraz nieruchomość, na której posadowiony jest dom. Skarżący korzystają w niniejszej sprawie z pełnomocnika z wyboru. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, iż posiadanie przez skarżących stałych źródeł dochodu w wysokości 3.130 zł miesięcznie przy wydatkach rzędu 2.876 zł oraz nieruchomości w postaci domu, w połączeniu z faktem korzystania w sprawie z pełnomocnika z wyboru pozwalają na uznanie, iż C. T. i K. S. są w stanie pokryć koszty sądowe w sprawie niniejszej, które aktualnie sprowadzają się do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł. Negatywną przesłankę do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych stanowi fakt posiadania przez skarżących stałego źródła dochodów pozwalającego na pokrycie kosztów ustanowionego w sprawie pełnomocnika z wyboru. Skarżący inicjując postępowanie sądowoadministracyjne powinni się liczyć z obowiązkiem ponoszenia związanych z nim wydatków. Co do zasady prawo pomocy nie powinno być udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody w wysokości przewyższającej kwotę przeznaczaną na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Sytuacja taka pozwala na przygotowanie się do wszczęcia akcji sądowej poprzez zaoszczędzenie odpowiednich środków na ten cel (vide: Magdalena Baduchowska, Prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, cz. II, Doradztwo Podatkowe 2005/9/51 [w] System Informacji Prawnej Lex OMEGA nr publ. 49597). Niewątpliwie koszty postępowania sądowoadministracyjnego – w tym koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część uzyskiwanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawcy natomiast nie udowodnili zaistnienia takiej okoliczności, tym bardziej, iż korzystają z pomocy prawnej pełnomocnika z wyboru. Ponadto okoliczność, że skarżący mają comiesięcznie w budżecie domowym kwotę 450 zł przeznaczoną na utrzymanie i remonty domu wskazuje, że może ona być częściowo przeznaczona na niniejsze postępowanie, które dotyczy robót budowlanych wykonanych przy domu. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.