II SA/Bk 95/11

WyrokWSA w Białymstoku2011-05-19

Skład orzekający: Mirosław Wincenciak, Stanisław Prutis, Małgorzata Roleder

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji nakazującą rozbiórkę samowolnie wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania była zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, ponieważ organ pierwszej instancji nie przeprowadził wyczerpującego postępowania wyjaśniającego, w szczególności nie dokonał analizy przesłanek z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Sam fakt naruszenia warunków technicznych nie przesądza o konieczności rozbiórki, a organ pierwszej instancji powinien rozważyć możliwość legalizacji samowoli budowlanej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowolnie wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego. Organ pierwszej instancji nakazał rozbiórkę tej rozbudowy, uznając ją za niezgodną z przepisami wykonawczymi Prawa budowlanego z 1974 r. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na braki w postępowaniu wyjaśniającym organu pierwszej instancji. Skarżący domagali się utrzymania w mocy decyzji nakazującej rozbiórkę, zarzucając organowi odwoławczemu błędne ustalenia faktyczne co do daty powstania rozbudowy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis,, sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 maja 2011 r. sprawy ze skargi G. i S. M. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki samowolnie wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego 1. oddala skargę, 2. przyznaje radcy prawnemu M. S. od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia) złotych tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżących wykonane na zasadzie prawa pomocy. Zaskarżoną decyzją P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] uchylono w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] nakazującą M. T. rozbiórkę samowolnie wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego - część A o wymiarach 2,8 m x 10,95 m, zlokalizowanej na działce o nr geod. [...] we wsi K. [...], gm. S. w odległości 1,10 m od granicy z działką nr geod. [...], w tym ganek o wymiarach 1,75 m x 2 m zlokalizowany w odległości 1,90 m od granicy z działką nr geod. [...] i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji. U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. W dniu 30 września 2010 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w S. wpłynęło zawiadomienie S. M. "o domniemanej samowoli budowlanej" dotyczącej rozbudowy budynku mieszkalnego na działce nr geod. [...], będącej własnością M. T. Na podstawie przeprowadzonej przez organ w dniu 26 października 2010 r. kontroli stwierdzono, że istniejący na w/w działce budynek mieszkalny został rozbudowany z dwóch stron o część A i część B, według szkicu znajdującego się w aktach sprawy. Przedmiotem niniejszego postępowania jest część A. Omawiana rozbudowana zlokalizowana jest od strony granicy działki skarżącego nr geod. [...]. Wykonana jest z cegły silikatowej, szczyt z cegły dziurawki i częściowo z płyty paździeżowej, na fundamencie betonowym, dach pokryty jest płytami falistymi azbestowo - cementowymi. Posiada wymiary 2,80 m x 10,95 m, w tym ganek o wymiarach 1,75 m x 2 m. Odległość części A od granicy z działką nr geod. [...] wynosi 1,10 m, a ganku 1,90 m. W ścianie od strony działki nr geod. [...] zlokalizowane są dwa okna o wymiarach 0,6 m x 0,6 m. Na dzień kontroli właściciel nie posiadał żadnej dokumentacji na przedmiotową rozbudowę, a jako okres powstania rozbudowy podał lata siedemdziesiąte ubiegłego stulecia. W tym stanie rzeczy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie rozbudowy budynku mieszkalnego na działce nr [...], stanowiącej własność M. T., wyznaczając na dzień 16 listopada 2010 r. oględziny. W trakcie oględzin potwierdzono ustalenia z dokonanej w dniu 26 października 2010 r. kontroli. Jednocześnie w dniu 16 listopada 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. wystąpił do Starostwa Powiatowego w S. z zapytaniem czy na rozbudowę przedmiotowego budynku mieszkalnego, na nazwisko "T." było wydawane pozwolenie na budowę w latach 1974 -1994. W odpowiedzi Starostwo wskazało, że w rejestrach prowadzonych przez wyżej wymieniony urząd nie figuruje pozwolenie na rozbudowę wymienionego budynku. Na podstawie dokonanych czynności kontrolnych, materiału dowodowego oraz ze stanu i rodzaju materiału, z którego dokonano rozbudowy organ ustalił, że rozbudowa została wykonana na przełomie lat osiemdziesiątych, a więc przed wejściem w życie prawa budowlanego z 7 lipca 1994 r., tj. przed dniem 1 stycznia 1995 r. W związku z powyższym organ ocenił dopuszczalność rozbiórki rozbudowy budynku mieszkalnego według przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. - zgodnie z nakazem wynikającym z treści art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. Następnie organ wskazał, iż przesłanką zastosowania w konkretnym przypadku art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229 ze zm.) był fakt, że przedmiotowa rozbudowa jest niezgodna z przepisami wykonawczymi ustawy Prawo budowlane, tj. z Rozporządzeniem Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U z 1980 r. nr 17, poz. 62 ze zm.). W myśl bowiem z § 12 ust. 1 w/w rozporządzenia budynki mieszkalne i gospodarcze na działkach zagrodowych w indywidualnych gospodarstwach rolnych oraz wolnostojące jednorodzinne domy mieszkalne o ścianach z materiałów niepalnych i o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych powinny być sytuowane w odległości co najmniej 4 m od granicy działki. Odległość ta może być zmniejszona do 3 m, jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych lub drzwiowych. Jednocześnie § 12 ust. 2 stwierdza, że przy istniejącej zabudowie na sąsiedniej działce w odległości większej niż 4 m od granicy działki, odległości określone w ust. 1 mogą ulec zmniejszeniu, z tym że odległość między budynkiem istniejącym a projektowanym powinna wynosić co najmniej 8 m. Jak wynika zaś z ustaleń poczynionych w trakcie postępowania żaden z w/w warunków nie został spełniony. Odległość rozbudowy od granicy działki nr geod. [...] wynosi w najdalszym punkcie 1,90 m - ganek i 1,10 m w punkcie najbliższym. Nie ma też zachowanej odległości 8 m między rozbudową a istniejącymi budynkami na działce nr geod. [...], która umożliwiłaby legalizowanie rozbudowy w odległościach mniejszych niż przewiduje wyżej cytowane rozporządzenie. W tych uwarunkowaniach organ I instancji decyzją z dnia 9 grudnia 2010 r. orzekł o nakazie rozbiórki samowolnie wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego - część A. Na skutek odwołania M. T. od powyższej decyzji, P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. uchylił w całości zaskarżone rozstrzygnięcie i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, iż poza sporem w niniejszej sprawie jest okoliczność, iż przedmiotowa rozbudowa istniejącego budynku mieszkalnego powstała w warunkach samowoli budowlanej przed 1995 r. Z tego też względu zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, a nie jak wskazał organ I instancji w zaskarżonej decyzji art. 103 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., niniejsza sprawa podlega rozpatrzeniu w oparciu o przepisy dotychczasowe, tj. ustawę z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji przez pryzmat w/w przepisów stwierdzono, iż nakazana w niniejszej sprawie rozbiórka dokonanej rozbudowy nie znajduje potwierdzenia w przepisach prawa, czego dowodem jest zastosowany w sentencji zaskarżonej decyzji przepis nakazujący rozbiórkę obiektu w oparciu o art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r.- Prawo budowlane. W myśl tego przepisu "terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego może wydać decyzję o przymusowej rozbiórce albo o przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1" tego przepisu. Jednakże w przedmiotowej sprawie, zgodnie z obowiązującą linią orzeczniczą decyzję z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. nakazującą rozbiórkę, organy nadzoru budowlanego wydają - o ile taka sytuacja zaistnieje - w przypadku stwierdzenia, iż "obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia". W przypadku odmiennym to jest, gdy nie wydaje się decyzji nakazowej o rozbiórce organy nadzoru budowlanego w oparciu o przepis art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. nakładają na inwestora obowiązek dokonania zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. W takim przypadku z mocy w/w ustawy na inwestorze ciąży obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie, co wynika z przepisu art. 42 ust. 1 ustawy. Ponadto organy nadzoru budowlanego mogą nałożyć na inwestora na podstawie art. 42 ust. 2 ustawy obowiązek "uzyskania pozwolenia na użytkowanie wybudowanego obiektu budowlanego, gdy jest to uzasadnione względami bezpieczeństwa ludzi lub mienia, ochrony środowiska albo innymi względami interesu społecznego". Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzono, iż w niniejszej sprawie niewłaściwie zastosowano przepisy prawa i nie dokonano analizy przesłanek wynikających z art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Zdaniem organu odwoławczego sam fakt, iż naruszone zostały warunki techniczne nie decyduje o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części. Organ I instancji nie rozważył doprowadzenia samowoli budowlanej do zgodności z warunkami technicznymi np. poprzez wykonanie ściany oddzielenia p. pożarowego od strony działki sąsiada. Ponadto wskazano, aby organ I instancji rozważył kwestię połączenia w jedno postępowanie administracyjne popełnionych przez inwestora samowoli budowlanych dotyczących części A i części B, oczywiście pod warunkiem, że w odniesieniu do obu części mają zastosowanie te same przepisy. Z wyżej wymienionych względów organ odwoławczy uznał, iż przedmiotowa sprawa wymaga przekazania do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, celem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem G. i S. M. wywiedli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc o jego uchylenie i utrzymanie w mocy decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r. nakazującej M. T. rozbiórkę samowolnie wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego. Skarżący zarzucili decyzji organu odwoławczego błędne ustalenia faktyczne, mające wpływ na treść decyzji, a w szczególności uznanie za wiarygodne oświadczenia wnioskodawcy, iż przedmiotowa rozbudowa została dokonana w okresie 1967 - 70. Skarżący stwierdzili, iż na poparcie tej tezy inwestor nie przedłożył żadnego dowodu. Powyższe skutkowało naruszeniem przez organ przepisów postępowania, tj. art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 75 § 1 kpa poprzez nie zebranie w sprawie wyczerpującego materiału dowodowego, mogącego się przyczynić do wyjaśnienia sprawy. Zdaniem skarżących rozbudowa budynku mieszkalnego miała miejsce w latach 1986 - 89. W tym bowiem okresie skarżący odsprzedali ojcu M. T. - ówczesnemu właścicielowi nieruchomości nr geod. [...] materiały budowlane (bloczki silikatowe produkowane po 1970 r.), których nie wykorzystali przy budowie swojego domu. W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do twierdzenia, iż przedmiotowa samowola miała miejsce pod rządami przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r., a zatem w niniejszej sprawie akt ten nie mógł być zastosowany. W odpowiedzi na skargę P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie. Ustosunkowując się do jej zarzutów organ wyjaśnił, iż wbrew twierdzeniom skarżących, zarówno do samowolnej budowy obiektów dokonanej w latach 70 - tych, jak i 80 - tych zastosowanie mają przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. na mocy art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. W tej sytuacji podany okres rozbudowy przez obie strony, tj. inwestora jak i skarżących nie zmieni zastosowania w/w ustawy Prawo budowlane w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej, i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy. W myśl zaś z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze. Sąd nie ma natomiast kompetencji do oceny celowości oraz słuszności skarżonego rozstrzygnięcia. Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej decyzji zostały naruszone przepisy prawa obowiązujące w chwili jej wydawania. W szczególności uznać należy, iż organ II instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny zaistniały w niniejszej sprawie oraz właściwie zastosował i zinterpretował przepisy prawa obowiązujące w chwili wydawania skarżonego rozstrzygnięcia. Zgodzić się bowiem należy, iż w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki do zastosowania przez organ II instancji trybu przewidzianego w art. 138 § 2 kpa. Powołany przepis stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Oznacza to, że organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną - bo taką jest decyzja wydana w omawianym trybie - i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z kwalifikowanym naruszeniem norm prawa procesowego, a więc gdy organ I instancji w istocie nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego. Podjęcie decyzji przez organ I instancji bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, nie może być sanowane w postępowaniu odwoławczym, ponieważ naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności, której istota polega na dwukrotnym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 1999 r. IV SA 1313/98, Lex 48725). W takim przypadku organ II instancji ma tylko kompetencje kasacyjne. Aby naprawić błąd organu I instancji, organ odwoławczy musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w całości albo w znacznej części, a do tego nie jest uprawniony. Zgodnie, bowiem z postanowieniami art. 136 kpa organ odwoławczy może przeprowadzić tylko uzupełniające postępowanie dowodowe. Na gruncie niniejszej sprawy P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. prowadząc postępowanie administracyjne naruszył normy prawa procesowego, albowiem nie przeprowadził w sposób wyczerpujący postępowania wyjaśniającego poprzedzającego wydanie decyzji w przedmiocie nakazania rozbiórki samowolnie wykonanej rozbudowy opisanego na wstępie budynku mieszalnego. Z treści uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, iż w sprawie zachodzi konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania w znacznej jego części. Przede wszystkim podkreślono, iż w konkretnym przypadku organ I instancji niewłaściwie zastosował przepis art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), w konsekwencji czego nie dokonał analizy przesłanek wynikających z art. 37 ust. 1 tej ustawy. Zdaniem organu odwoławczego w rozpatrywanym przypadku za bezsporne uznać należy, iż przedmiotowa rozbudowa istniejącego budynku mieszkalnego powstała w warunkach samowoli budowlanej przed dniem 1 stycznia 1995 r., tj. przed wejściem w życie prawa budowlanego z 7 lipca 1994 r. Z tego też względu zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, niniejszą sprawę należało rozpatrywać według przepisów poprzednio obowiązujących, tj. ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane. Organ wyjaśnił, iż powyższych ustaleń dokonano w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, przeprowadzone uczynności kontrolne oraz oględziny, a także na podstawie analizy stanu i rodzaju materiału, z którego dokonano rozbudowy. W ocenie Sądu powyższe okoliczności znajdują potwierdzenie w aktach sprawy, w szczególności w protokole dokonanej w dniu 26 października 2010 r. kontroli oraz protokole dokonanych w dniu 16 listopada 2010 r. oględzin (k. 8 - 9 i k. 24 - 25). Podczas przeprowadzania w/w czynności organy analizowały również stan i rodzaj materiału, z którego dokonano rozbudowy, wskazując m.in. na cegłę silikatową. W tej sytuacji podzielić należy stanowisko organu prezentowane w odpowiedzi na skargę, iż pomimo wskazywania przez obie strony odmiennego okresu rozbudowy spornego obiektu, tj. przez inwestora na lata 70 - te, przez skarżących na lata 1986 - 89 nie zmieni to zastosowania ustawy Prawo budowlane z 1997 r., albowiem wbrew twierdzeniom skarżących dla samowoli budowlanej popełnionej w obu tych okresach użycie mają przepisy w/w ustawy na mocy art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. W tym stanie rzeczy słuszność ma organ odwoławczy, iż do samowoli budowlanej polegającej na wybudowaniu obiektu lub jego części bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, popełnionej pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1974 r. należało zastosować tryb z art. 37 ust. 1 w/w ustawy i rozważyć wszystkie przesłanki określone w tym przepisie. Zgodnie bowiem z tym artykułem, organy nadzoru budowlanego wydają decyzję nakazującą rozbiórkę w przypadku stwierdzenia, iż "obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia". W przypadku odmiennym, to jest gdy nie zachodzą przesłanki do nakazania rozbiórki w oparciu o omawiany przepis, organ nadzoru budowlanego powinien wdrożyć procedurę legalizacyjną, poprzez doprowadzenie rozbudowy do stanu zgodnego z prawem, na podstawie art. 40 i 42 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Podzielić również należy stanowisko organu, iż sam fakt naruszenia przepisów w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki nie decyduje o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części. Przed wydaniem takiej decyzji organ I instancji winien bowiem rozważyć doprowadzenie samowoli budowlanej do zgodności z warunkami technicznymi. W okolicznościach niniejszej sprawy nie budzi także zastrzeżeń pogląd organu odwoławczego o powinności rozważenia przez organ I instancji kwestii połączenia w jedno postępowanie administracyjne popełnionych przez inwestora samowoli budowlanych dotyczących części A i części B pod warunkiem ustalenia, iż w obu przypadkach zastosowanie mają te same przepisy. Powyższe ustalenia organu II instancji uznać należy za prawidłowe. W istocie bowiem, jak dowodzi materiał sprawy, organ I instancji nie przeprowadził postępowania we wskazanym przez organ odwoławczy zakresie. Skoro zaś ustalenie stanu faktycznego jest obowiązkiem organu pierwszej instancji – P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając jako organ odwoławczy, nie mógł zastąpić w tym zakresie organu I instancji, stosując choćby przepis art. 136 kpa. Takie działanie naruszyłoby bowiem zasadę dwuinstancyjności, której istota polega – jak to wskazano wyżej - na dwukrotnym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy (art. 15 kpa). Dlatego też zdaniem Sądu, organ odwoławczy, zasadnie postąpił uchylając decyzję w całości i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w S. W uzasadnieniu decyzji trafnie zaś wskazano, iż przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji winien wziąć pod uwagę treść art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. i dokonać analizy przesłanek wynikających z tego przepisu. Końcowo zaakcentować należy, iż decyzja kasacyjna podjęta w granicach art. 138 § 2 kpa nie może być uważana za decyzję legalnie ograniczającą prawo strony do merytorycznej oceny dokonywanej przez organ odwoławczy. Wręcz przeciwnie, decyzja taka, jeżeli spełnione są przesłanki określone w art. 138 § 2 kpa - co zostało wykazane wyżej - stanowi wymagane tym przepisem rozstrzygnięcie organu odwoławczego. W przypadku bowiem, gdy sprawa nie została wyjaśniona przez organ pierwszej instancji w stopniu dostatecznym dla potrzeb rozstrzygnięcia (w całości lub w znacznej części), organ odwoławczy nie może podjąć rozstrzygnięcia merytorycznego. Reasumując, analiza akt postępowania administracyjnego i wydana w tej sprawie decyzja wskazuje, że organ administracji II instancji nie naruszył przepisów prawa materialnego. W konkretnej sprawie nie zostały również naruszone przepisy prawa procesowego. Wbrew bowiem twierdzeniom skarżących wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu odniesiono się do tego materiału i dokonano rzetelnej i wszechstronnej jego oceny, jak również wyjaśnienia przesłanek, którymi organ kierował się przy wydawaniu decyzji (art. 7 i 77 § 1 kpa). Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 kpa). Zgodnie zaś z art. 107 kpa w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano także uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. W tym stanie rzeczy Sąd uznając skargę za nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku. O wysokości wynagrodzenia ustanowionemu z urzędu radcy prawnemu, Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 250 w/w ustawy oraz przepisów § 2 ust. 3, § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło