II SA/Bk 95/17
WyrokWSA w Białymstoku2017-05-16
Skład orzekający: Marek Leszczyński, Grażyna Gryglaszewska, Małgorzata Roleder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej, wydając pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego, jest zobowiązany do ponownego badania kwestii dotyczących daty powstania budynku, jego konstrukcji oraz zgodności z projektem budowlanym, które były już przedmiotem postępowania naprawczego i zatwierdzenia projektu zamiennego?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego ma na celu wyłącznie ocenę, czy obiekt nadaje się do użytkowania i czy został wybudowany zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym (lub zamiennym). Kwestie dotyczące daty powstania budynku, jego konstrukcji czy zgodności z pierwotnym projektem, które były już przedmiotem postępowania naprawczego i zatwierdzenia projektu zamiennego, nie podlegają ponownemu badaniu na tym etapie. Organ administracji jest związany wcześniejszymi rozstrzygnięciami w tym zakresie.Stan faktyczny
Skarżący A. Sz. wniósł skargę na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B., która utrzymała w mocy decyzję PINB udzielającą pozwolenia na użytkowanie budynku inwentarsko-gospodarczego. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów K.p.a. i Prawa budowlanego, w tym brak odniesienia się do niezgodności konstrukcyjnych, niepowołanie biegłego, błędne ustalenia faktyczne dotyczące charakteru i przeznaczenia budynku oraz braki w kontroli obiektu. Wskazywał, że obiekt składa się z dwóch samodzielnych budynków o charakterze mieszkalnym, a nie gospodarczym, co było niezgodne z projektem zamiennym i stanowiło podstawę do odmowy pozwolenia na użytkowanie. Organy administracji oraz sąd uznały, że kwestie te były już rozstrzygnięte w poprzednich postępowaniach, a etap pozwolenia na użytkowanie dotyczy jedynie oceny zdatności obiektu do użytkowania zgodnie z zatwierdzonym projektem zamiennym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant referent stażysta Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 maja 2017 r. sprawy ze skargi A. Sz. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu oddala skargę
Skarga został wywiedziona na podstawie następujących okoliczności.
1. Kierownik Urzędu Rejonowego w S., decyzją z dnia [...] października 1996 r. nr [...], udzielił inwestorowi – S. L., pozwolenia na budowę budynku inwentarsko-gospodarczego, na działkach nr [...] w K. (obecnie działki nr [...] znajdujące się w obrębie miasta S.). Realizacja obiektu odbywała się niezgodnie z prawem, bowiem inwestor między innymi wykonywał budynek z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego, polegającymi na tym, że: na długości 8,30 m zmienił wysokość budynku z 4,00 m przy okapie do 3,45 m oraz z 8,20 m w kalenicy do 6,96 m, zmienił kąt nachylenia połaci dachowych; na pozostałej części budynku (na długości 15,50 m) wymurował ścianki kolankowe zwiększając wysokość budynku przy okapie do 5,86 m na długości 6,00 m oraz do 4,56 m na długości 9,50 m; wysokość w kalenicy nie uległa zmianie w stosunku do projektowanej;
2. W trakcie postępowania naprawczego wstrzymano prowadzenie robót budowlanych oraz zobowiązano inwestora do opracowania i przedłożenia inwentaryzacji geodezyjnej oraz inwentaryzacji budowlanej dotychczas wykonanych robót budowlanych wraz z oceną techniczną ich wykonania, sporządzoną przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane. W międzyczasie w dniu [...] sierpnia 2014 r. Starosta S. stwierdził wygaśnięcie ostatecznej decyzji z dnia [...] października 1996 r. o pozwoleniu na budowę przedmiotowego obiektu.
3. Po przedłożeniu przez inwestora wymaganych dokumentów, decyzją z dnia [...] września 2014 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, PINB nakazał inwestorowi sporządzenie i przedłożenie czterech egzemplarzy zamiennego projektu budowlanego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Od decyzji tej właściciel działki sąsiedniej A. S. złożył odwołanie, jednakże zostało ono uwzględnione przez PWINB decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., tylko w zakresie terminu przedłożenia projektu, zaś w pozostałym zakresie utrzymano rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w mocy. Skarga A. S. na decyzję organu odwoławczego została oddalona wyrokiem z dnia 18 czerwca 2015 r. w sprawie II SA/Bk 106/15. Sąd ocenił, że organy nadzoru budowlanego właściwie zastosowały tryb naprawczy z art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z ust. 7 Prawa budowlanego, bowiem przy realizacji obiektu budowalnego, na którego inwestor posiadał pozwolenie na budowę, doszło do istotnych odstępstw. W konsekwencji prawidłowo zobowiązano inwestora do przedłożenia projektu zamiennego, zwłaszcza że ze zgromadzonego materiału dowodowego (w tym przedłożonej przez inwestora inwentaryzacji budowlanej wraz z oceną techniczną, jak i z kontroli oraz oględzin dokonanych przez organy nadzoru budowlanego) nie wynika, aby stan realizowanego budynku wymagał wykonania jakichkolwiek robót budowlanych. Sąd podkreślił, że z przedłożonej przez inwestora oceny technicznej, wbrew twierdzeniom skarżącego, wynika że ogólny stan budynku jest dobry oraz że roboty budowlane zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną, warunkami technicznymi i wiedzą techniczną; przedmiotowy budynek nie był budowany samowolnie, inwestor dysponował pozwoleniem na budowę.
4. Po przedłożeniu projektu zamiennego, decyzją z dnia [...] września 2015 r. nr [...], PINB zatwierdził zamienny projekt budowlany budynku inwentarsko – gospodarczego o powierzchni zabudowy 227 m2, powierzchni użytkowej 339,4 m2, kubaturze 1076 m3 – kategorii II obiektu budowlanego, wybudowanego na działkach nr [...] przy ul. [...] w S.; udzielił inwestorowi pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy budowie tego budynku; wskazał, że inwestor jest zobowiązany do uzyskania pozwolenia na użytkowanie w formie decyzji administracyjnej. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy przez PWINB decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...]. Organ odwoławczy podkreślił, że w sprawie ustalono realizowanie obiektu z istotnymi odstępstwami od pozwolenia na budowę, zastosowano procedurę z art. 50 i 51 Prawa budowlanego, zaś trafność wyboru tej procedury potwierdził WSA w Białymstoku w sprawie II SA/Bk 106/15, oddalając skargę A. S. na decyzję w przedmiocie zobowiązania do przedłożenia projektu zamiennego. Stwierdzono, że organ pierwszej instancji ocenił przedłożony projekt, stwierdził, że uwzględnia on wcześniejszą inwentaryzację robót oraz obrazuje wszystkie istotne odstępstwa. Ocena ta jest prawidłowa i zdaniem organu odwoławczego skutkowała zatwierdzeniem projektu zamiennego. Prawomocnym wyrokiem z dnia 21 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Bk 38/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, oddalił skargę A. S. na ww. decyzję. Sąd podzielił ocenę organów co do zgodności zamiennego projektu budowlanego z przepisami prawa. Podano, że w projekcie wskazano wszystkie stwierdzone odstępstwa, odniesiono się do obowiązujących przepisów planistycznych, zawarto opis zagospodarowania działki wraz z załącznikiem graficznym oraz opis techniczny wraz z rzutami budynku oraz graficzną inwentaryzacją. Projekt zamienny uwzględnia zakres i charakter odstępstw, które polegały na zmianie wysokości, kubatury, powierzchni użytkowej i zabudowy.
5. Następnie wnioskiem z dnia [...] lipca 2016 r., (złożonym w dniu [...] września 2016 r.), inwestor wystąpił do PINB o udzielenie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku. W dniu [...] września 2016 r. podczas kontroli pracownicy organu stwierdzili, że przedmiotowa inwestycja została wykonana zgodnie z projektem budowlanym zamiennym, oraz warunkami decyzji pozwolenia na wznowienie robót budowlanych.
6. W dniu [...] października 2016 r. A. S. złożył w organie wniosek dowodowy o dopuszczenie dowodu z mapy oznaczonej numerem 18-c-2 na okoliczność, że rozpoczęcie budowy drugiej części budynku, objętego postępowaniem o pozwolenie na użytkowanie nastąpiło po roku 2007, a tym samym brak jest podstaw do przyjęcia, że zachodzą przesłanki do udzielenia inwestorowi pozwolenia na użytkowanie tego budynku oraz dowodu z opinii biegłego na okoliczność czy aktualny stan budynku, z uwagi na znaczne pęknięcia ścian zewnętrznych w tym fundamentów, daje podstawy do wydania pozwolenia na jego użytkowanie; dokonania obliczeń zbrojenia tego budynku, w tym wskazania czy posiada on właściwą szerokość ławy adekwatnej do powierzchni budynku, grubości ścian oraz stropów budynku, ze wskazaniem czy budynek nie zagraża aktualnie bezpieczeństwu ludzi i zabudowań posadowionych na działce sąsiedniej, czy sposób konstrukcji budynku składającego się de facto z dwóch samodzielnych połączonych budynków o różnej wysokości, posiadających dwie klatki schodowe i odrębne wejścia uzasadnia uznanie, że jest to tylko jedne budynek.
7. Decyzją z dnia [...] października 2016 r. nr [...], na podstawie art. 59 ust. 1 w zw. z art. 55 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.), powiatowy organ nadzoru budowlanego udzieli pozwolenia na użytkowanie budynku inwentarsko-gospodarczego o pow. zabudowy - 227,0 m2, powierzchni użytkowej 339,4 m2, kubaturze 1076,0 m3 - kategoria obiektu budowlanego II, wybudowanego na działkach o nr geod. [...] przy ul. [...] w S. Odnosząc się do zgłoszonego wniosku dowodowego wyjaśniono, że w związku ze stwierdzeniem istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego w sprawie budowy przedmiotowego budynku zostało przeprowadzone postępowanie naprawcze zakończone decyzją z dnia [...] września 2015 r., zatwierdzającą projekt zamienny i udzielającą pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy budowie tego budynku. W toku postępowania udowodniono, że budynek powstał legalnie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] października 1996 r., a więc został wybudowany w całości po roku 1996, pod rządami ustawy - Prawo budowlane z 1994 r. Projekt zamienny został sporządzony przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej i konstrukcyjno-budowlanej. Zarówno w inwentaryzacji jak i w projekcie budowlanym zamiennym nie stwierdzono uszkodzeń budynku świadczących o jego złym stanie technicznym, jak wskazuje na to strona postępowania. Dodatkowo kontrola budowy i oględziny przeprowadzone przez pracowników PINB w S. oraz WINB w B. nie wykazały nieprawidłowości w zakresie stanu technicznego budynku. Podniesiono, że prawidłowość przeprowadzonego postępowania naprawczego była wielokrotnie poddawana ocenie wojewódzkiego organu nadzoru budowanego i sądu administracyjnego, w wyniku tej oceny nie stwierdzono uchybień w postępowaniu naprawczym. W związku z powyższym organ stwierdził, że wniosek dowodowy nie zasługiwał na uwzględnienie.
8. Odwołanie od tej decyzji złożył A. S. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 59 ust. 1 w zw. z art. 51 ust. 4 oraz art. 55 ust. 1 pkt 2 a także art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji podano, że w rozpoznawanej sprawie przede wszystkim trzeba zwrócić uwagę na fakt, iż obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie jest wynikiem wcześniejszej procedury legalizacyjnej zakończonej decyzją z dnia [...] listopada 2015 r.; wydaną w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia zezwolenia na wznowienie robót. W tym też etapie postępowania organy nadzoru zbadały zgodność inwestycji z przepisami dotyczącymi warunków technicznych oraz planowania i zagospodarowania przestrzennego, tj. dopuszczalność wszczęcia i prowadzenia postępowania naprawczego. Kwestia wygaszenia udzielonego pozwolenia na budowę została zaakceptowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 21 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Bk 38/16, oddalającym skargę na ww. decyzję. Natomiast niniejsza procedura ma na celu zakończenie procesu budowlanego, które następuje w formie pozwolenia na użytkowanie. Zgodnie bowiem z art. 59 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane "właściwy organ wydaje decyzję w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a". Takie też działania podjął organ pierwszej instancji, który w dniu [...] września 2016 r., przeprowadził obowiązkową kontrolę, która wykazała że inwestycja wykonana jest zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym zamiennym. Odnosząc się natomiast do argumentów odwołującego się, dotyczących kwestii niezgodnego z planem miejscowym wybudowania obiektu, czy niewłaściwej kwalifikacji obiektu, tj. jako mieszkalny, a nie gospodarczy podkreślono, że były one badane na etapie zobowiązania inwestora do przedłożenia projektu budowalnego zamiennego oraz późniejszego zatwierdzania projektu budowlanego zamiennego. To w tych wcześniejszych postępowaniach organy ustaliły kwalifikację prawną obiektu, zgodność jego wykonania czy to z przepisami dotyczącymi planowania i zagospodarowania przestrzennego, jak też przepisami dotyczącymi warunków technicznych. Niniejszy etap sprowadza się wyłącznie do sprawdzenia, czy obiekt nadaje się do użytkowania i czy został wybudowany zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym zamiennym. Reasumując stwierdzono, że w niniejszej sprawie, w sposób zgodny z przepisami ustawy - Prawo budowlane, po przeprowadzeniu postępowania, zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego, udzielono inwestorowi pozwolenia na użytkowanie.
9. Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego złożył A. S. i zarzucił naruszenie:
- art. 7 K.p.a. poprzez nieodniesienie się przez organ odwoławczy do zarzutów zawartych w odwołaniu, a w szczególności do okoliczności faktycznej niezgodności konstrukcyjnej budynków objętych decyzją o udzielenie zgody na użytkowanie ze wskazaniami zawartymi w projekcie budowlanym zamiennym, które to niezgodności wykluczały możliwość udzielenia przez organ pierwszej instancji pozwolenia na użytkowanie, a nadto brak ustosunkowania się przez organ drugiej instancji do zarzutu niepowołania w toczącym się postępowaniu dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa na okoliczność weryfikacji, czy obiekt objęty postępowaniem można zakwalifikować jako jeden budynek oraz w celu stwierdzenia aktualnego na datę wydania decyzji stanu technicznego obiektu;
- art. 59 ust 1 ustawy - Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że organ pierwszej instancji był uprawniony do wydania pozwolenia na użytkowanie obejmującego jeden budynek o charakterze gospodarczo-inwentarskim podczas gdy z materiału dowodowego wynikało jednoznacznie, iż inwestycja posadowiona na działkach oznaczonych numerami geodezyjnymi [...], stanowiła faktycznie dwa odrębne budynki o charakterze stricte mieszkalnym, co spowodowało, iż wydana decyzja odnosi się do obiektu faktycznie nieistniejącego;
- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydanej decyzji przejawiający się na niezasadnym przyjęciu przez organ drugiej instancji, że niezgodne ze stanem faktycznym zakwalifikowanie przez inwestora obiektu objętego wnioskiem o udzieleniu użytkowania poprzez wskazanie, iż wniosek dotyczył budynku gospodarczo-inwentarskiego podczas gdy budynki zostały wybudowane z przeznaczeniem na cele mieszkalne, nie może stanowić podstawy do odmowy wydania przez organ pierwszej instancji pozwolenia na użytkowanie, podczas gdy istotna sprzeczność kwalifikacji przeznaczenia budynku, wskazanej w projekcie budowlanym zamiennym z faktycznym sposobem wykorzystania budynku obligowała organ pierwszej instancji do wydania decyzji odmownej w zakresie udzielenia pozwolenia na użytkowanie;
- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydanej decyzji przejawiający się na niezasadnym przyjęciu przez organ drugiej instancji, że organ pierwszej instancji przeprowadzając obowiązkową kontrolę obiektu objętego postępowaniem, zweryfikował faktycznie zgodność wszystkich technicznych parametrów obiektu ze wskazaniami zawartymi w treści zatwierdzonego projektu budowlanego zamiennego, podczas gdy z treści protokołu z dnia 23 września 2016 r. nie wynikają jakie dokładnie parametry techniczne obiektu organ pierwszej instancji ujawnił w dniu przeprowadzonych kontroli;
- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydanej decyzji polegający na niezasadnym przyjęciu przez organ drugiej instancji, że skontrolowany obiekt spełniał wymogi do uzyskania pozwolenia na użytkowanie, podczas gdy w dacie kontroli budynek nie posiadał trwałej ściany przeciwpożarowej wymaganej przepisami ze względu na odległość obiektu od budynków posadowionych na działce skarżącego, a nadto braku na dachu obiektu właściwej zapory śniegowej;
- rażące naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez nie zażądanie ze Starostwa Powiatowego w S. na potrzeby rozpoznania odwołania, dokumentacji dotyczącej daty zgłoszenia i naniesienia na mapę ewidencji gruntów i budynków, oznaczonych numerami g234-30 i g234-48, z której to dokumentacji wynikałoby, iż budynek na działce [...] został naniesiony na mapę w roku 2002, natomiast budynek posadowiony na działce [...] został naniesiony na mapę zasadniczą nie wcześniej niż w 2012 r., w tym okoliczność realizowania przez inwestora inwestycji polegającej na budowie dwóch oddzielnych budynków.
Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Nadto wniósł o dopuszczenie w postępowaniu sądowym dowodu z dokumentu w postaci przedmiotowej mapy ewidencji gruntów i budynków na okoliczność, iż obiekt objęty postępowaniem, zlokalizowany na działkach o numerze [...], faktycznie składa się dwóch samodzielnych budynków oznaczonych numerami g 234-48 i g234-30, przy czym kolejność nadanej numeracja wskazuje, iż budowa części o numerze g234-48 rozpoczęła się znacznie później aniżeli budowa części oznaczonej numerem g234-30.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się do podnoszonych przez skarżącego okoliczności niezgodności konstrukcyjnej budynków objętych decyzją o udzielenie zgody na użytkowanie ze wskazaniami zawartymi w projekcie budowlanym zamiennym. A mianowicie podano, że w treści uzasadnienia odwołania podnoszono jednoznacznie, że inwestycja objęta wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie jako budynek gospodarczo-inwentarski jest faktycznie obiektem składającym z dwóch samodzielnych budynków o różnej wysokości i wyglądzie, posiadających dwie oddzielne klatki schodowe. Na okoliczność składania się inwestycji z dwóch samodzielnych budynków, zdaniem skarżącego, wskazuje przede wszystkim fakt różnych podciągów stropowych, poszczególnych części inwestycji o różnej grubości (faktyczna grubość to 20 cm w przypadku jednego z budynków i 10 cm w przypadku drugiego z budynków). Organ drugiej instancji nie odniósł się również do zastrzeżeń odnośne ścian nośnych budynków w zakresie ich faktycznego wykonania z pustaków żużlowo - betonowych o wymiarach 50 cm x 24 cm, a nie jak to przyjął organ pierwszej instancji z bloczków betonowych o wymiarach 24 cm x 24 cm (zgodnie z pierwotnym projektem grubość ściany budynku powinna wynosić 24 cm, a grubość stropu 5 cm, podczas gdy przedmiotowa grubość ścian w dacie przeprowadzanych oględzin wynosiła faktycznie około 40 cm, a grubość stropu w jednym budynku 10 cm, a w drugim budynku 20 cm). Organ drugiej instancji przedmiotowe zarzuty podsumował jednym stwierdzeniem, zgodnie z którym organ pierwszej instancji udzielając pozwolenia na użytkowanie nie był władny badać przedmiotowych okoliczność w dacie przeprowadzonej kontroli. Skarżący wywiódł, że stanowisko to jest niezasadne, albowiem organ pierwszej instancji uprawniony jest do pełnego skontrolowania obiektu objętego wnioskiem o wyrażenie zgody na użytkowanie. Na poparcie powyższego wskazał wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 lipca 2011 r., VII SA/Wa 852/11, zgodnie z którym "Istotą zakończenia procesu inwestycyjnego, jakim jest udzielenie pozwolenia na użytkowanie, jest ustalenie ponad wszelką wątpliwość, iż wzniesiony obiekt budowlany odpowiada parametrami obiektowi, którego projekt został zatwierdzony ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę." Zdaniem skarżącego stan faktyczny obiektu objętego postępowaniem znacznie odbiegał od stanu opisanego w projekcie budowlanym zamiennym, choćby w kwestii pustaków użytych do budowy obiektu, na co jak wynika z treści protokołu kontroli organ pierwszej instancji w ogóle nie zwrócił uwagi, stwierdzając bezpodstawnie, iż w dacie kontroli budynek odpowiada parametrom wskazanym w treści zatwierdzonego projektu budowlanego zamiennego. Skarżący zarzucił, że protokół kontroli został sformułowany w taki sposób, iż nie wynika z niego jakie dokładnie parametry posiadał obiekt kontrolowany. Samo stwierdzenie, że ujawnione parametry budynku są zgodne z treścią projektu budowlanego zamiennego, nie pozwala na weryfikację czy w ramach dokonywanych oględzin organ w ogóle dokonywał jakichkolwiek pomiarów weryfikujących stan faktyczny budynku. Marginalnie zaznaczono, że zgodnie z treścią wniosku inwestora z dnia [...] lipca 2016 r. o udzielenie zgody na użytkowanie, wysokość obiektu objętego postępowaniem miała wynosić 7,10 m, podczas gdy w treści projektu budowlanego zmiennego nie można doszukać się wskazań o posiadaniu przez obiekt takiej wysokości. Zdaniem skarżącego, na podstawę do odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu, wskazywał również, brak w obiekcie ściany przeciwpożarowej pomimo, iż obiekt ten jest zlokalizowany w bliskiej odległości od budynków posadowionych na działce [...] należących do skarżącego. Nadto do dnia wniesionego odwołania na dachu obiektu objętego postępowaniem nie wykonano zapór przeciwśniegowych, co również wykluczało możliwość wydania inwestorowi pozwolenia na użytkowanie obiektu. Takie postępowanie organu drugiej instancji spowodowało, że w trakcie rozpoznawania sprawy na etapie odwoławczym nie doszło do jakiejkolwiek weryfikacji twierdzeń odwołującego się, potwierdzonych po części zebranym materiałem dowodowym, a tym samym organ wbrew zapewnieniom zawartym w początkowej treści uzasadnienia nie rozpoznał sprawy w oparciu o całość zgromadzonego w postępowaniu materiału dowodowego. Nadto organ drugiej instancji nie odniósł się do zarzutu niepowołania dowodu z opinii właściwego biegłego z zakresu budownictwa na okoliczność weryfikacji, czy obiekt objęty postępowaniem można zakwalifikować jako jeden budynek oraz w celu stwierdzenia aktualnego na datę wydania decyzji stanu technicznego obiektu. Dowód ten, zdaniem skarżącego jednoznacznie mógłby rozstrzygnąć kwestie charakteru inwestycji objętej wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie. Naruszenie art. 59 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, skarżący upatruje w niezasadnym przyjęciu przez organ drugiej instancji, że w ramach prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji był władny do wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie pomimo, iż materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazywał, iż zrealizowanej inwestycji nie sposób traktować jako jednego budynku inwentarsko-gospodarczego. W ocenie skarżącego organ pierwszej instancji nie był związany wskazaniami inwestora zawartymi w treści wniosku z dnia [...] lipca 2016 r., zgodnie z którymi zrealizowana przez niego inwestycja stanowi jeden budynek o charakterze inwentarsko-gospodarczym. Co więcej zdaniem skarżącego, to na organie pierwszej instancji, spoczywał obowiązek dokładnego ustalenia charakteru inwestycji objętej wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie i w przypadku ujawnienia innego charakteru wykonanej inwestycji organ winien odmówić wydania decyzji na użytkowanie w zakreślonym przez inwestora zakresie. Przyjęcie odmiennej wykładni przepisu art. 59 ust. 1 spowodowałoby, że w każdym przypadku mogłoby dojść do wydania pozwolenia na użytkowanie budynku w oparciu o samo twierdzenie inwestora pomimo, iż faktyczny sposób konstrukcji lub użytkowania odbiegałyby od wskazań inwestora i sporządzonego projektu budowlanego zamiennego. W wyniku podtrzymania przez organ drugiej instancji decyzji organu pierwszej instancji doszło do sytuacji wydania pozwolenia na użytkowanie budynku inwentarsko-gospodarczego, który faktycznie składa się z dwóch samodzielnych budynków o charakterze stricte mieszkalnym. Skarżący upatruje w tym rozstrzygnięciu istotną sprzeczność, gdyż inwestor uzyskał zgodę na użytkowanie inwestycji, która będzie wykorzystywana na cele mieszkalne w oparciu, o kryteria które uprawniały organ do wydania takiego pozwolenia odnośnie inwestycji o charakterze inwentarsko-gospodarczej. Zarzucono, że z treści protokołu kontroli z dnia [...] września 2016 r. nie wynika, aby w trakcie przeprowadzanej kontroli organ pierwszej instancji dokonał kontroli, we wskazanym w treści projektu zmiennego budowlanego zakresie, obowiązku inwestora pozostawienia poddasza budynku objętego postępowaniem jako pomieszczenia o charakterze nieużytkowym. Podniesiono, że już w treści projektu zmiennego z dnia [...] października 2014 r. wskazano, iż w ramach odstępstw od pierwotnego pozwolenia na budowę inwestor dokonał przystosowania pomieszczeń znajdujących się na poddaszu do celów mieszkalnych, a nie gospodarczych do czego uprawniało go uzyskane pierwotne pozwolenie na budowę. Brak dokładnej weryfikacji wykonania przez inwestora wszelkich wskazań wynikających z przedłożonego przez niego projektu budowlanego zamiennego spowodowało, że organ pierwszej instancji wydał pozwolenie na użytkowanie umożliwiające inwestorowi użytkowanie budynku w celach niezgodnych z jego deklaracjami, tj. w celach stricte mieszkalnych. Nadto podniesiono, że z kolejności numeracji poszczególnych budynków uwidocznionych na złożonej mapie ewidencji gruntów i budynków wynika jednoznacznie fakt późniejszego wybudowania przez inwestora części obiektu objętego postępowaniem, posadowionego na działce [...]. Od daty powstania i nadania numeracji budynkowi posadowionemu obecnie na działce [...] do dnia nadania numeracji budynkowi posadowionemu na działce [...] upłynął czas niezbędny do budowy i zarejestrowania kolejnych 17 budynków, co w pełni uzasadnia twierdzenie skarżącego, że budowa ww. części obiektu noszącego numer g234-48 rozpoczęła się nie wcześniej niż w roku 2007 a zakończyła się nie wcześniej niż w 2012 r. Końcowo skarżący zarzucił, że decyzje wydawane w sprawach pomiędzy nim a inwestorem mają charakter rozstrzygnięć stronniczych, korzystnych wyłącznie dla inwestora. Zdaniem skarżącego rozstrzygnięcia te zapadają z korzyścią dla inwestora ze względu na istnienie swoistego porozumienia pomiędzy nim a pracownikami organu. Na istnienie takiego porozumienia wskazuje treść rozmowy przeprowadzona przez pracownika inspektoratu z inwestorem, która się odbyła w trackie przerwy jednej z rozpraw, której bezpośrednim świadkiem był skarżący. W trakcie rozmowy inwestor zgłosił pretensje do pracownika inspektoratu, że została mu złożona obietnica pozytywnego załatwienia wszystkich spraw dotyczących postępowań toczących się przed organem, co zostało potwierdzone przez pracownika.
10. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.
Skarga podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Przedmiotem sprawy niniejszej jest kontrola legalności udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku, co do którego uprzednio przeprowadzono postępowanie naprawcze zakończone ostateczną i prawomocną decyzją (vide: decyzja P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] wydaną w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i zezwolenia na wznowienie robót budowlanych z jednoczesnym zobowiązaniem inwestora do uzyskania pozwolenia na użytkowanie).
Etap udzielania pozwolenia na użytkowanie (w tych przypadkach, gdy jest ono wymagane) jest - zarówno przy uzyskiwaniu pozwolenia na budowę, jak i przy legalizowaniu obiektów budowlanych - ostatnim fragmentem procedury poprzedzającej rozpoczęcie wykorzystywania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem i w sposób legalny. Ta cecha powoduje, że postępowanie prowadzące do wydania tego pozwolenia ma specyficzny charakter. Nie rozstrzyga się w nim wielu kwestii dotyczących spornego obiektu (daty budowy, sposobu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem), te bowiem przesądzono na wcześniejszych etapach procesu budowlanego lub legalizacyjnego (naprawczego).
W postępowaniu o pozwolenie na użytkowanie dąży się wyłącznie do oceny, czy obiekt wybudowany lub w którym wprowadzono niezbędne poprawki nadaje się do użytkowania. Taka też sytuacja miała miejsce w rozpoznawanym przypadku.
Zgodnie z treścią art. 55 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 290 ze zm., dalej powoływana jako ustawa), przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli zachodzi m.in. okoliczność wydania decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Przepis art. 59 ust. 1 ustawy stanowi, że właściwy organ administracji wydaje decyzję w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a. Z art. 59a ust. 1 ustawy wynika z kolei, że właściwy organ administracji przeprowadza, na wezwanie inwestora, obowiązkową kontrolę budowy w celu stwierdzenia prowadzenia jej zgodnie z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę (zamiennym projekcie budowlanym). W ust. 2 prawodawca określił zakres przedmiotowy kontroli, wskazując, że obejmuje ona sprawdzenie: zgodności obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu; zgodności obiektu budowlanego z projektem architektoniczno-budowlanym, w zakresie charakterystycznych parametrów technicznych (kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji), wykonania widocznych elementów nośnych układu konstrukcyjnego obiektu budowlanego, geometrii dachu (kąta nachylenia, wysokości kalenicy i układu połaci dachowych), wykonania urządzeń budowlanych, zasadniczych elementów wyposażenia budowlano-instalacyjnego, zapewniających użytkowanie obiektu zgodnie z przeznaczeniem, zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne, w szczególności poruszające się na wózkach inwalidzkich – w stosunku do obiektu użyteczności publicznej i budynku mieszkalnego wielorodzinnego; wyrobów budowlanych szczególnie istotnych dla bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa pożarowego; w przypadku nałożenia w pozwoleniu na budowę obowiązku rozbiórki istniejących obiektów budowlanych nieprzewidzianych do dalszego użytkowania lub tymczasowych obiektów budowlanych – wykonania tego obowiązku, jeżeli upłynął termin rozbiórki określony w pozwoleniu; uporządkowania terenu budowy.
W sprawie niniejszej celem stwierdzenia zdatności do użytku obiektu budowlanego przeprowadzono jego kontrolę na miejscu w dniu [...] września 2016 r. Sporządzono z niej protokół, z treści którego wynika, że oceniono wszystkie elementy o których mowa w ust. 2 art. 59a ustawy. A mianowicie oceniono zgodność obiektu budowlanego:
1. z projektem zagospodarowania działki - stwierdzono zgodność z projektem zamiennym zatwierdzonym decyzją z dnia [...] września 2014 r.;
2. z projektem architektoniczno – budowlanym w zakresie: charakterystycznych parametrów takich jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość i szerokość, liczba kondygnacji; wykonania widocznych elementów nośnych układu konstrukcyjnego; geometrię dachu, wykonania zasadniczych elementów wyposażenia budowlano – instalacyjnego zapewniającego użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z przeznaczeniem.
Stwierdzono, że wyroby budowlane, szczególnie istotne dla bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa pożarowego, posiadają dokumenty potwierdzające ich dopuszczenie do obrotu i powszechnego albo jednostkowego stosowania w budownictwie. Nadto stwierdzono, że wykonano wszelkie roboty budowlane objęte pozwoleniem na budowę i projektem budowlanym zamiennym wskazane we wniosku o wydanie pozwolenia na użytkowanie oraz, że nie stwierdzono istotnych i nieistotnych odstąpień od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę.
Trafnie więc, w ocenie Sądu, organy przyjęły, w oparciu o powyższe ustalenia, że wnioskowany do pozwolenia budynek jest zdatny do użytku (nie narusza obowiązujących przepisów budowlanych i jest zgodny z zamiennym projektem budowlanym), a w konsekwencji że istnieją przesłanki do udzielenia pozwolenia na jego użytkowanie. Przedmiotowe ustalenie nie budzi wątpliwości Sądu, gdyż znajduje oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym, właściwie ocenionym. Stanowiska tego nie podważają zarzuty skargi. Koncentrują się na wykazaniu niezgodności inwestycji z projektem zamiennym, przede wszystkim w postaci niezgodności konstrukcyjnej budynków objętych decyzją o udzielenie zgody na użytkowanie ze wskazaniami zawartymi w projekcie budowlanym zamiennym. Skarżący zarzuca, że we wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie mowa jest o budynku gospodarczo-inwentarskim podczas, gdy faktycznie jest to obiekt składający się z dwóch samodzielnych budynków o różnej wysokości i wyglądzie posiadających dwie oddzielne klatki schodowe. Kwestionuje przy tym czas powstania każdej z części. Rację mają organy, że kwestie dotyczące daty powstania budynku czy też jego konstrukcji były przedmiotem postępowania naprawczego. Stąd też zarzuty skargi w tym przedmiocie, nie mogły odnieść skutku w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na użytkowanie. Na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut dotyczący pominięcia wniosku skarżącego o powołanie biegłego. W ocenie Sądu brak jest racjonalnych podstaw, do oczekiwania, aby organy specjalizujące się w tematyce dotyczącej prawa budowlanego, powoływały biegłego, który miałby ocenić czy budynek nadaje się do użytkowania. W przypadku, braku zgody skarżącego ze stanowiskiem organu, to w jego gestii leżało przedstawienie alternatywnej opinii. Tymczasem stanowisko skarżącego można sprowadzić do polemiki z organem, nie popartej żadnymi dowodami.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło