II SA/Bk 97/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 06 maja 2010 r. sprawy ze skargi L. B. na postanowienie Prokuratora Okręgowego w B. z dnia [...] stycznia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia akt podręcznych p o s t a n a w i a - odrzucić skargę.- Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności faktycznych: W Prokuraturze Okręgowej w B. prowadzone było śledztwo m.in. przeciwko L. B. podejrzanemu o czyn z art. 256 k.k. w zb. z art. 257 k.k. w zw. z art. 12 k.k. (sygn. akt [...]). Postępowanie przygotowawcze zostało zakończone w dniu 2 kwietnia 2007 r. skierowaniem aktu oskarżenia do sądu. Postępowanie przed sądem do chwili obecnej nie zostało zakończone (dowód: oświadczenie pełnomocnika Prokuratury Okręgowej w B. złożone na rozprawie w dniu 6 maja 2010 r. k. 30 akt sądowych). W dniu 30 listopada 2009 r. oskarżony L. B. złożył wniosek "o udostępnienie akt podręcznych postępowania przygotowawczego na podstawie art. 156 § 5 k.p.k.". Zarządzeniem z dnia [...] grudnia 2009 r., na podstawie art. 156 § 5 k.p.k. oraz art. 100 § 2 k.p.k. prokurator Prokuratury Okręgowej w B. odmówił oskarżonemu udostępnienie wnioskowanych akt. W uzasadnieniu podano, że w obecnej fazie procesu byłoby to przedwczesne i mogłoby zniweczyć przyjęte zamierzenia celu postępowania karnego. Organ wskazał, że postępowanie karne toczy się przed sądem i w aktach głównych, które udostępniane są stronom bez żadnych ograniczeń, znajduje się całość materiału dowodowego. Natomiast w aktach podręcznych prokuratora nie jest gromadzony materiał dowodowy, ale są w nich zawarte informacje o możliwych do podjęcia czynnościach i działaniach oskarżyciela publicznego. Na powyższe zarządzenie L. B. wywiódł zażalenie i zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść rozstrzygnięcia, polegający na wyrażeniu błędnego poglądu, iż udostępnienie akt podręcznych prokuratora w obecnej fazie procesu byłoby przedwczesne i mogłoby zniweczyć przyjęte zamierzenia celu postępowania przygotowawczego. Dodatkowo wskazano, że rozstrzygnięcie o odmowie udostępnienia akt podręcznych postępowania przygotowawczego narusza prawo do obrony i uniemożliwia stronie przygotowanie w końcowej fazie sprawy. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. Zastępca Prokuratora Okręgowego w B., działając na podstawie art. 159 k.p.k., nie uwzględnił zażalenia i zaskarżone zarządzenie utrzymał w mocy. W uzasadnieniu podano, że całość materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie znajduje się w aktach będących w dyspozycji sądu, do których strony maja dostęp. Oznacza to, że na ich podstawie oskarżony może przygotować czynności i zamierzenia związane z obroną. W aktach podręcznych postępowania przygotowawczego znajdują się informacje o planowanych i podejmowanych działaniach oskarżyciela publicznego. Z tego względu ich udostępnienie, wobec toczącego się przed sądem procesu, byłoby przedwczesne i mogłoby uniemożliwić realizację celów postępowania karnego. W dniu 18 stycznia 2010 r. do tut. Sądu wpłynęła skarga L. B. na "odmowę udostępnienia wglądu do akt podręcznych w postępowaniu przygotowawczym [...] prowadzonym przez Prokuraturę Okręgową w B.". W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że postanowienie z dnia [...] stycznia 2010 r. nie zawiera żadnego uzasadnienia prawnego, tj. nie przytacza żadnej normy procesowej, która stałaby na przeszkodzie w udostępnieniu całości akt, które zostały wytworzone w związku z postępowaniem karnym. Zdaniem skarżącego wyrażony w dwóch aktach administracyjnych sprzeciw narusza jego prawo do obrony. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o zobowiązanie Prokuratora Okręgowego w B. do udostępnienia wszelkich dokumentów, które nie są objęte klauzulą tajności ani nie stanowią innych informacji operacyjnych. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi a w przypadku uznania, że skarga jest dopuszczalna o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ generalnie podtrzymał swoje stanowisko zajęte w sprawie dodatkowo wskazując, że decyzje procesowe dotyczące odmowy udostępnienia akt podręcznych sprawy podejmowane były w oparciu o przepisy kodeksu postępowania karnego, dlatego też skarga dotyczy czynności nieobjętych zakresem właściwości sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje: Skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, póz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Granice kognicji rzeczowej wojewódzkich sądów administracyjnych sprecyzowane zostały w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Z regulacji tej wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg, które mogą dotyczyć aktu administracyjnego, wydanego w postępowaniu administracyjnym (decyzje i postanowienia - pkt 1 i 2) oraz w postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym (postanowienia, na które służy zażalenie - pkt 3). Ponadto zaskarżalne są inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa - pkt 4, pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach – pkt 4a, akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej - pkt 5, inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej - pkt 6, akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego - pkt 7, bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1- 4 wskazanego przepisu - pkt 8. Nadto w myśl § 3 art. 3 sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Przedmiotem postępowania w przedmiotowej sprawie był wniosek L. B. dotyczący udostępnienia przez prokuratora Prokuratury Okręgowej w B., na podstawie art. 156 § 5 k.p.k., akt podręcznych postępowania przygotowawczego prowadzonego w sprawie sygn. akt [...]. Informacja (dostęp do akt podręcznych postępowania przygotowawczego), której udzielenia domagał się skarżący dotyczy toczącego się przeciwko niemu postępowania karnego. Wszelkie aspekty toczącego się postępowania karnego zarówno w fazie postępowania sądowego jak i postępowania przygotowawczego prowadzonego przez prokuratora reguluje ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz.U. nr 89 poz. 555 ze zm.). Działalność organów prowadzących postępowanie karne w takim zakresie w jakim polega ona na prowadzeniu tego postępowania nie należy do administracji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepisy Kodeksu postępowania karnego nie zawierają również unormowań szczególnych poddających działalność organów prowadzących postępowanie karne kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne. Nie należy zatem do właściwości sądu administracyjnego rozstrzygnięcie, czy w sprawie zasadnie odmówiono dostępu do akt podręcznych postępowania przygotowawczego. Brak bowiem przepisu prawa, który przewidywałby dopuszczalność wniesienia w tym zakresie skargi do tego sądu. Skoro materia będąca przedmiotem skargi nie jest objęta zakresem właściwości sądu administracyjnego, skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.