II SA/Bk 970/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.), sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Elżbieta Stasiewicz, po rozpoznaniu w dniu 09 marca 2006 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] września 2005 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uznania schorzenia skarżącej za chorobę zawodową oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2005r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] lipca 2005r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia u M. S. choroby zawodowej. W uzasadnieniu organ przedstawił następujący stan sprawy: Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. w oparciu o orzeczenia lekarskie Przychodni Chorób Zawodowych P. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. nr [...] z dnia [...].01.2005r. oraz Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu i Medycyny Pracy w Ł. nr [...] z dnia [...].04.2005r. wydał w dniu [...].07.2005r. decyzję nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej- astmy oskrzelowej u M. S. Od powyższej decyzji wniosła odwołanie M. S. i wskazała, że całkowicie się z nią nie zgadza. Odwołująca się wniosła o wnikliwe przeanalizowanie sprawy, przeprowadzenie dodatkowych badań, z uwzględnieniem mieszanek paszowych, mączek zwierzęcych i rybnych. Organ II instancji zważył co następuje: W przedmiotowej sprawie Przychodnia Chorób Zawodowych P. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. w dniu [...].01.2005r. wydała orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u M. S. choroby zawodowej z rozpoznaniem : obserwacja w kierunku zawodowej astmy oskrzelowej negatywna. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, iż pacjentka w latach 1986-2003 była zatrudniona na stanowisku starszego asystenta laboratoryjnego w laboratorium badania żywności Głównego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych, miała zawodowy kontakt z substancjami chemicznymi ( ługi, kwasy, alkohole) oraz różnymi artykułami rolno - spożywczymi w ilościach laboratoryjnych. Z powodu astmy oskrzelowej jest od 1993r. pod opieką Poradni Alergologicznej. Na wniosek Przychodni Chorób Zawodowych PWOMP w B. pacjentka była hospitalizowana w dniach 30.05.-08.06.2004r. w Klinice Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w Ł. Podczas pobytu w Klinice nie stwierdzono u M. S. osłuchowych i spirometrycznych objawów obturacji układu oddechowego, a wziewna próba prowokacyjna z histaminą nie ujawniła nadreaktywności oskrzeli, która towarzyszy astmie oskrzelowej. Badanie radiologiczne klatki piersiowej nie wykazało zmian chorobowych w płucach. Testy skórne metodą punktową z pospolitymi areoalergenami wypadły ujemnie, dodatnio natomiast z mąką żytnią i pszenną. Wykonana wziewna próba prowokacyjna z alergenami środowiska pracy (przetworami zbożowymi i mąkami z zakładu pracy pacjentki) dała wynik ujemny - nie obserwowano nadreaktywności drzewa oskrzelowego. Badaniem laryngologicznym nie stwierdzono zmian chorobowych w obrębie dróg oddechowych. Przeprowadzona w Klinice Chorób Zawodowych IMP diagnostyka układu oddechowego nie dała podstaw do rozpoznania zawodowej astmy oskrzelowej. Na podstawie analizy narażenia zawodowego, wywiadu chorobowego oraz wyników badań przeprowadzonych w Klinice Chorób Zawodowych IMP stwierdzono brak do rozpoznania astmy oskrzelowej. M. S. była badana w trybie odwoławczym w Instytucie Medycyny Pracy w Ł. Przychodnia Chorób Zawodowych wydała orzeczenie lekarskie nr [...] z [...].04.2005r. z rozpoznaniem: obserwacja w kierunku zawodowej etiologii astmy oskrzelowej negatywna. W uzasadnieniu orzeczenia podano iż M. S. w latach 1986-2003 pracowała w narażeniu na chemiczne odczynniki laboratoryjne, artykuły rolno-spożywcze. Po przeanalizowaniu całości zgromadzonej dokumentacji lekarskiej oraz na podstawie wyników badań pomocniczych ( badania spirometryczne — wentylacja płuc prawidłowa, testy skórne - wynik dodatni z pospolitymi alergenami oraz alergenami zboża ) nie znaleziono podstaw do rozpoznania astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego. Pacjentka była obserwowana w Klinice Chorób Zawodowych IMP w Ł., gdzie wykonano szereg specjalistycznych badań kluczowych dla rozpoznania etiologii zawodowej astmy oskrzelowej. Wykonany test nadreaktywności oskrzeli z histaminą wypadł ujemnie, a po swoistej próbie prowokacyjnej z przetworami zbożowymi i mąkami nie obserwowano klinicznych i spirometrycznych objawów skurczu oskrzeli, ani pojawienia się nadreaktywności oskrzeli. Wobec powyższego stwierdzono brak merytorycznych podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią astmy oskrzelowej. W dniu 13.05.2005r. M. S. złożyła wniosek do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. o wykonanie badań w rozszerzonym zakresie, z uwzględnieniem ekspozycji zawodowej na pasze, mączki zwierzęce, rybne i sporządzane odczynniki chemiczne. Pismem z dnia 30.06.2005r. Instytut Medycyny Pracy w Ł. ustosunkował się do wniosku pacjentki i podtrzymał swoje stanowisko, zawarte w wydanym orzeczeniu o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W uzasadnieniu podano, że wynik wszystkich wykonanych badań podczas hospitalizacji w czerwcu 2004r. nie dał merytorycznych podstaw do rozpoznania choroby zawodowej astmy oskrzelowej. W diagnostyce alergologicznej uwzględniono narażenia M. S. zarówno na czynniki uczulające pochodzenia organicznego, a także jej kontakt z odczynnikami chemicznymi, które nie są astmogenne. W ocenie organu treść w/w orzeczeń lekarskich nie daje podstaw do stwierdzenia u M. S. choroby zawodowej, zgodnie bowiem z § 2 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.07.2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. Nr 132, póz. 1115 ) przy zgłaszaniu podejrzenia, rozpoznawaniu i stwierdzaniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny narażenia warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Zgodnie zaś z treścią § 6 ust. 1 w/w rozporządzenia orzeczenie lekarskie wydawane jest na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Oznacza to, że organy administracyjne nie mogą orzekać w sposób dowolny. Organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej wydaje decyzje na podstawie orzeczenia lekarskiego i jest związany treścią tego orzeczenia. Nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. M. S., i wskazała, że nie zgadza się z nią w całości. Skarżąca wniosła o szczegółowe przeanalizowanie jej sprawy, zlecenie przeprowadzenia dodatkowych badań z uwzględnieniem mieszanek paszowych, mączek zwierzęcych i rybnych oraz uznania jej choroby za chorobę zawodową, ponieważ jej stan zdrowia wymaga nieustannego przyjmowania leków i specjalistycznej porady lekarskiej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. nr 132, poz. 115 ze zm.) decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub braku podstaw do jej stwierdzenia wydaje na podstawie orzeczenia lekarskiego o którym mowa w § 6 inspektor sanitarny. Jednostkami właściwymi do wydania orzeczeń, dotyczących rozpoznania choroby, są jednostki organizacyjne służby zdrowia wymienione w § 5 w/w rozporządzenia. Jednostki te, jak stanowi § 6ust. 1 rozporządzenia wydają orzeczenia w sprawie choroby zawodowej na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Z powyższego wynika, że rozpoznawanie chorób zawodowych leży wyłącznie w gestii upoważnionych do tego jednostek organizacyjnych służby zdrowia. Orzeczenia w kwestii rozpoznania choroby zawodowej lub braku do tego podstaw są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, co oznacza, że nie są one uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej prowadzącej do odmiennego rozpoznania (tak też wyrok NSA z dnia 24 lutego 1998rr. I S.A. 1520/97, pub. ONSA 1998/4/150 oraz wyrok NSA z dnia 2 czerwca 1998r. ISA 225/98, LEX 45827). W przedmiotowej sprawie – jak wynika z materiału dowodowego- dwie jednostki służby zdrowia mogące stosownie do postanowień §5 powołanego rozporządzenia miarodajnie wypowiadać się w sprawie chorób zawodowych tj. Przychodnia Chorób Zawodowych P. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. oraz Przychodnia Chorób Zawodowych Instytutu i Medycyny Pracy w Ł. wydały orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania u M. S. choroby zawodowej. Nadto Instytut Medycyny Pracy w Ł. ustosunkowując się do wniosku skarżącej o wykonanie badań w rozszerzonym zakresie, z uwzględnieniem ekspozycji zawodowej na pasze, mączki zwierzęce, rybne i sporządzane odczynniki chemiczne podtrzymał swoje stanowisko zawarte w wydanym orzeczeniu o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W uzasadnieniu wskazał, że wynik wszystkich wykonanych badań podczas hospitalizacji w czerwcu 2004r. nie dał merytorycznych podstaw do rozpoznania choroby zawodowej astmy oskrzelowej. W diagnostyce alergologicznej zostały uwzględnione narażenia M. S. zarówno na czynniki uczulające pochodzenia organicznego, a także jej kontakt z odczynnikami chemicznymi, które nie są astmogenne. Organ inspekcji sanitarnej dysponując w/w orzeczeniami w których jednoznacznie stwierdzono brak podstaw do rozpoznania u M. S. choroby zawodowej nie mógł orzec odmiennie. Z tych też względów Sąd orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr. 153, poz. 1270 ze zm.).