II SA/Bk 973/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis,, asesor WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi Burmistrza S. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] września 2005 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedłożenia projektu zamiennego oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wszczął postępowanie administracyjne na wniosek mieszkańców ulicy W. w S., będących stroną postępowania w sprawie robót budowlanych związanych z modernizacją w/w ulicy, w celu zapewnienia im właściwego dostępu do drogi publicznej. W toku przeprowadzonego postępowania wydano szereg decyzji administracyjnych, dotyczących wykonanej modernizacji ulicy W. w S. W wyniku postępowań administracyjnych toczących się jednocześnie w organach nadzoru budowlanego jak i organach architektoniczno-budowlanych wyeliminowana została z obiegu prawnego decyzja Starosty B. o pozwoleniu na budowę z dnia [...] września 2000 r. znak [...], w wyniku której zrealizowana została modernizacja ulicy W. w S. Wobec protestów mieszkańców ulicy W., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. uznał za niezbędne dokonanie oceny przez rzeczoznawcę, czy aktualnie wykonane rozwiązanie dojść i dojazdów do poszczególnych posesji zlokalizowanych przy spornym odcinku drogi zostało wykonane właściwie, tj. zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz, czy jest to jedyne i optymalne rozwiązanie. W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...] nałożył na Burmistrza S. na podstawie art. 81 "c" ust. 2 ustawy – Prawo budowlane z 1994 r. obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 30 marca 2004 r. ekspertyzy rzeczoznawcy. Z postanowieniem tym nie zgodził się Burmistrz S. wnosząc na nie zażalenie. W postępowaniu odwoławczym P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem z dnia [...] marca 2004 r. znak: [...] uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W wyniku zaskarżenia rozstrzygnięcia P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, w dniu 07 września 2004 r. zapadł wyrok w sprawie (sygn. akt II SA/Bk 244/04), którym Sąd uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wyroku podniesiono, że w sytuacji, gdy organ architektoniczno-budowlany wyraził wątpliwości, co do prawidłowości rozwiązań pierwotnego projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami (decyzja Wojewody P. z dnia [...] lipca 2003 r. utrzymująca w mocy odmowę udzielenia pozwolenia na budowę), należało wszechstronnie zbadać charakter odstępstw od projektu. W końcowej części uzasadnienia wyroku Sąd wskazał, że istnieje rzeczywiście obiektywna potrzeba wszechstronnego wyjaśnienia stanu technicznego wykonanych robót budowlanych w zakresie ich prawidłowości z normami, oceny zastosowanych rozwiązań oraz znalezienia satysfakcjonującego mieszkańców ulicy optymalnego rozwiązania. Dostosowując się do orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowił utrzymać w mocy rozstrzygnięcie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] stycznia 2004 r., w części dotyczącej nałożonych na Burmistrza S. obowiązków, natomiast uchylić i orzec w części dotyczącej terminu wykonania tegoż obowiązku. Termin podany w w/w rozstrzygnięciu poprzez jego upływ stał się niemożliwy do dotrzymania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. po otrzymaniu ekspertyzy wykonanych robót na ulicy W. w S., w dniu [...] lipca 2005 r. wydał decyzję znak: [...], w której na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane z 1994 r., nakazał opracowanie zamiennej dokumentacji projektowej przedstawiającej konkretne rozwiązanie problemu (uwzględniającego dokonane zmiany zapewniające właściwe dostosowanie do dojść i dojazdów do posesji na spornym odcinku ulicy w uzgodnieniu z zainteresowanymi stronami), uznając, że przedłożona przez Burmistrza S. ekspertyza nie zawiera żadnych propozycji umożliwienia mieszkańcom przyległych posesji korzystania z nich w sposób zadawalający. Organ mając na uwadze konieczność uregulowania stanu prawnego drogi, biorąc pod uwagę wyniki ekspertyzy, oraz fakt, że budynki powstały przed realizacją drogi uznał, że zachodzi konieczność doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do zgodności z obowiązującymi przepisami, a w szczególności do art. 5 ust. 1, który mówi, że obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając między innymi bezpieczeństwo jego użytkowania oraz poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Rozpatrując odwołanie od powyższej decyzji P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] września 2005 r. Nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że decyzję podjęto mając na uwadze ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich. Podniesiono, że opracowana i przedłożona ekspertyza nie przedstawiła jakiegokolwiek sposobu rozwiązania zaistniałego problemu oraz, że budowa w trakcie jej realizacji nie została wstrzymana nie zmienia faktu niewłaściwego wykonania zjazdów indywidualnych. W skardze na powyższą decyzję Burmistrz S. wniósł o jej uchylenie w całości, jako naruszającej prawo. Decyzji P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 51 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 36 Prawa Budowlanego, co miało wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ nadzoru budowlanego w oparciu o ekspertyzę, która wykonana została, stosownie do art. 81 "c" ust. 2 Prawa budowlanego z uwagi na powstanie po stronie organu nadzoru budowlanego uzasadnionych wątpliwości, co do jakości robót budowlanych (stanu technicznego zjazdów), z naruszeniem normy art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 36 "a" ust. 2 Prawa budowlanego wymaga od skarżącego opracowania zamiennego projektu budowlanego w sytuacji, gdy ekspertyza wykazuje poprawność zastosowanych rozwiązań i nie zachodzi przesłanka istotnych odstąpień od dokumentacji. Odpowiadając na skargę P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o jej oddalenie podnosząc, że dodatkowo podniesiono, że bez doprowadzenia istniejącego stanu do zgodności z prawem nie jest możliwe wprowadzenie procedury legalizacyjnej przez organy nadzoru budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie, w świetle opisanego wyżej stanu faktycznego, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy, a tym samym podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. W myśl art. 51 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane z 1994 r. właściwy organ w drodze decyzji: 1. nakazuje zaniechanie dalszych robot budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2. nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo 3. w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę- nakłada określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz – w razie potrzeby – wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Odpowiednie zastosowanie przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 do robót wykonanych w momencie wszczęcia postępowania legalizacyjnego, o których mowa w art. 51 ust. 7 – Prawa budowlanego oznacza, że nie wydaje się postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych. Wspomniany przepis przewiduje trzy sposoby prowadzenia postępowania naprawczego. Z pierwszym mamy do czynienia, gdy nie występuje brak możliwości naprawy (pkt 1), natomiast w drugim przypadku następuje nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych (pkt 2) w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami, w sytuacji, gdy nie mamy do czynienia z istotnym odstąpieniem od projektu budowlanego albo warunków pozwolenia na budowę. W tej sytuacji nie następuje uchylenie pozwolenia na budowę. Dalsze postępowanie kontynuowane jest wówczas zgodnie z postanowieniami ust. 3 cytowanego artykułu. Trzeci przypadek dotyczy sytuacji, gdy wystąpiło istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub warunków pozwolenia na budowę (pkt 3). Właściwy organ wówczas nakłada obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego oraz może nałożyć obowiązek wykonania określonych czynności lub robót w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Sąd zauważa, że w omawianym przypadku sprawę komplikuje fakt, że decyzja Starosty B. o pozwoleniu na budowę z dnia [...] września 2000 r. znak [...], w wyniku której zrealizowana została modernizacja ulicy W. w S., została w wyniku wznowienia postępowania uchylona, a właściwe organy architektoniczno-budowlane odmówiły udzielenia pozwolenia na budowę w związku z wątpliwościami, co do prawidłowości rozwiązań pierwotnego projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami. W związku z tym, w ocenie Sądu, organy nadzoru budowlanego powinny swoje rozstrzygnięcie oprzeć nie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3, lecz na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Jednakże, w ocenie Sądu, został zachowany cel rozstrzygnięcia, tj. doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem poprzez zobowiązanie zarządcy drogi do sporządzenia projektu zamiennego uwzględniającego dokonane w trakcie realizacji zmiany, zapewniającego właściwe dostosowanie do potrzeb mieszkańców na spornym odcinku ulicy W. w uzgodnieniu z zainteresowanymi stronami, nie doszło, więc do naruszenia przepisów w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy zgodzić się ze stanowiskiem P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B., że Burmistrz S. jako zarządca ulicy W. w S., w przypadku dokonania jej modernizacji, zobowiązany był przebudować istniejące wjazdy i dojścia do poszczególnych posesji w ramach wykonywanego zadania, w taki sposób, aby nie pozbawić właściciela działki możliwości korzystania z niej poprzez nieodpowiednie rozwiązania wysokościowe przebudowywanych wjazdów. Ograny nadzoru budowlanego powołując się na art. 5 Prawa budowlanego słusznie podkreślały, że obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając między innymi bezpieczeństwo jego użytkowania oraz z poszanowaniem, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewniając dostęp do drogi publicznej. W związku z tym, że część niewłaściwie wykonanych zjazdów indywidualnych może uniemożliwiać korzystanie z przyległych do ulicy posesji prawidłowo zobowiązano Burmistrza S. do wykonania czynności w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Ponieważ w art. 51 ust. 1 pkt 2 nie sprecyzowano, o jakie czynności chodzi Sąd uznał, że w ich zakresie mieści się również sporządzenie, w uzgodnieniu z zainteresowanymi stronami, projektu zamiennego uwzględniającego dokonane w trakcie realizacji inwestycji zmiany, zapewniającego właściwe dostosowanie do potrzeb mieszkańców spornego odcinka ulicy Wczasowej mając na uwadze fakt, że budynki powstały przed realizacją inwestycji. Na marginesie należy zauważyć, że w omawianej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 7 września 2004 r. sygn. akt II SA/Bk 244/04, wskazywał już na istnienie obiektywnej potrzeby znalezienia satysfakcjonującego mieszkańców ulicy optymalnego rozwiązania. Biorąc pod uwagę powyższe, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).-