II SA/Bk 976/14

PostanowienieWSA w Białymstoku2014-11-20

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna wnioskodawcy, obejmująca dochody z gospodarstwa rolnego, zasiłek chorobowy, dopłaty bezpośrednie, zwrot podatku akcyzowego oraz świadczenia rodzinne, a także posiadany majątek i ponoszone wydatki, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że sytuacja materialna wnioskodawcy uzasadnia przyznanie tego uprawnienia. Wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania swojej dziewięcioosobowej rodziny, biorąc pod uwagę niskie dochody, wysokie wydatki, brak oszczędności i trudne warunki mieszkaniowe.
Stan faktyczny
K. S. Sz. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej nakazu rozbiórki budynku. Wnioskodawca przedstawił swoją trudną sytuację materialną, wskazując na dziewięcioosobową rodzinę, dochody z gospodarstwa rolnego, zasiłek chorobowy, dopłaty do gruntów rolnych, zwrot podatku akcyzowego oraz świadczenia rodzinne brata. Wykazał również ponoszone wydatki, posiadany majątek (dom, nieruchomości rolne, inwentarz żywy, maszyny rolnicze) oraz brak oszczędności. Sąd wezwał do uzupełnienia informacji, które wnioskodawca uzupełnił.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. S. Sz. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] sierpnia 2014 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. K. S. Sz. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (k. 31) podając we wniosku, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i trójką dzieci oraz bratem i jego trzyosobową rodziną. Wnioskodawca wskazał ponadto, iż źródłem utrzymania jego dziewięcioosobowej rodziny jest dochód z gospodarstwa rolnego, przy czym skarżący obecnie jest niezdolny do pracy do [...] maja 2015 r. z powodu choroby. Brat wnioskodawcy i jego żona są osobami bezrobotnymi, bez prawa do zasiłku, przy czym brat jest poważnie chory. Dodatkowo w styczniu 2014 r. zmarło 3 – miesięczne dziecko brata, a koszty jego pochówku musiał ponieść wnioskodawca. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi dom o powierzchni [...] m² oraz nieruchomości rolne o powierzchni [...] ha. Dodatkowo wnioskodawca podniósł, iż poza tym nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. W konkluzji skarżący wywiódł, iż nie jest w stanie pokryć kosztów prowadzonego postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego (k. 31-33). Do wniosku skarżący dołączył decyzję przyznającą zasiłek chorobowy od maja 2014 r. do maja 2015 r. w kwocie 3.600 zł oraz akt zgonu (k. 34-35). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 23 października 2014 roku (k. 37) wnioskodawca oświadczył, że w swoim gospodarstwie rolnym zajmuje się hodowlą inwentarza żywego tj. [...] jałówek, [...] byczków i [...] krów dorosłych, oraz [...] sztuk kur niosek. Dodatkowo posiada ciągnik Z. [...] z [...] r. oraz podstawowe maszyny rolnicze. Wnioskodawca podniósł, iż warunki mieszkaniowe jego rodziny są bardzo trudne, a minimalny miesięczny koszt utrzymania 1 osoby to 300 zł. Ponadto skarżący rocznie potrzebuje jeszcze kwoty ponad 5.000 zł na olej napędowy oraz taką samą kwotę na opał. Jedynym dochodem brata skarżącego i jego żony, są zasiłki rodzinne w łącznej kwocie 154 zł. Wnioskodawca otrzymuje dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych w kwocie 8.600 zł oraz otrzymał zwrot podatku akcyzowego w kwocie 800 zł. Skarżący nie posiada samochodu osobowego i nie sprzedaje mleka (k. 39). Do oświadczenia K. S. Sz. dołączył: zaświadczenie o posiadanych gruntach rolnych oraz część dokumentów potwierdzających ponoszone wydatki i uzyskiwane dochody(k. 40). Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna K. S. Sz. uzasadnia tezę, iż nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał bowiem, iż źródłem utrzymania jego dziewięcioosobowej rodziny pozostaje dochód z gospodarstwa rolnego, obecnie zasiłek chorobowy w kwocie 300 zł miesięcznie, dopłaty do gruntów rolnych w kwocie 717 zł miesięcznie, zwrot podatku akcyzowego w kwocie 67 zł miesięcznie oraz świadczenia rodzinne rodziny brata w kwocie 154 zł. Wszystkie pozostałe dorosłe osoby pozostające w jego rodzinie są bezrobotne. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi dom o powierzchni [...] m² oraz nieruchomości rolne o powierzchni [...] ha. Dodatkowo wnioskodawca podniósł, iż ma [...] jałówek, [...] byczków i [...] krów dorosłych, oraz [...] sztuk kur niosek. Dodatkowo posiada ciągnik Z. [...] z [...] r. oraz podstawowe maszyny rolnicze. Obecnie nie sprzedaje mleka. Wykazane wydatki miesięczne wnioskodawcy wynoszą ogółem 3.534 zł (300 zł x 9 osób, koszt opału i oleju napędowego 10.000 zł/12 miesięcy). Powyższe okoliczności, a w szczególności niski dochód dziewięcioosobowej rodziny (około 1.200 zł) w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami (około 3.500 zł) oraz w połączeniu z brakiem zgromadzonych oszczędności i trudnymi warunkami lokalowymi pozwalają na stwierdzenie, iż K. S. Sz. nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i swojej rodziny. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.-

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło