II SA/Bk 99/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Bujko (spr.), Sędziowie NSA Grażyna Gryglaszewska, Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2004 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z pozwoleniem na budowę - oddala skargę.- Pismem z dnia 16 IX 2003r. M. O. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Ziemskiego w S. o spowodowanie, aby właściciele nieruchomości sąsiadującej z działką wnioskodawcy – H. i B. T. przebudowały czterospadowy dach swojego domu w B. przy R. nr [...] na dach dwuspadowy. Wnioskodawca podał, że budynek mieszkalny sióstr T. jest połączony wspólną ścianą z jego garażem. Właściciele tego domu przerobili na nim dach dwuspadowy na czterospadowy, w związku z czym wody opadowe spływają na garaż wnioskodawcy, a sąsiedzi nie chcą dokonać przeróbki dachu zgodnie z projektem budowlanym. We wszczętym na skutek tego pisma postępowaniu ustalono, że ojciec obecnych właścicielek W. T. wybudował swój dom mieszkalny przy R. nr [...] w B. na podstawie pozwolenia na budowę, udzielonego przez Naczelnika Gminy w B. w dniu [...] VII 1982r. Zatwierdzony projekt budowlany przewidywał na tym budynku dach dwuspadowy o kącie nachylenia około 5o. Obiekt został jednak wykonany niezgodnie z warunkami udzielonego pozwolenia z dachem czterospadowym (tzw. "kopertowym"), a więc ze spadkiem wody na sąsiednią posesję M. O. Na nieruchomości M. O. został również pobudowany dom mieszkalny z garażem przylegającym do ściany domu rodziny T. Obecnie M. O. chce rozbudować swój dom w części garażu, jednak uniemożliwia to dach domu sąsiadów T. Mając to na względzie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Ziemskiego w S., decyzją z dnia [...] XI 2003r. wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z 7 VII 1994r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 z późn. zm.), nakazał H. i B. T., aby w terminie do 30 IV 2004r. doprowadziły swój dom mieszkalny do stanu zgodnego z zatwierdzonym w decyzji o pozwoleniu na budowę projektem budowlanym. Od wymienionej decyzji H. T. i B. T. wniosły odwołanie. Podniosły w nim, że należący do nich dom wybudowali rodzice jako budynek wolnostojący z dachem czterospadowym. Dopiero później M. O. wybudował swój dom, łącząc go z budynkiem odwołujących się ścianą parterowego garażu. Skarżące podały, że sprawa odstępstw w realizacji ich domu w stosunku do projektu była rozpoznawana w latach osiemdziesiątych i została zakończona ugodą administracyjną, zatwierdzoną w dniu [...] X 1988r. przez Naczelnika Gminy w B. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] I 2004r. uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie administracyjne prowadzone przed organem I instancji. Organ odwoławczy ustalił, iż w 1988r. było prowadzone postępowanie administracyjne w przedmiocie odstępstw zaistniałych przy budowie budynku mieszkalnego W. i P. małż. T. w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego. Z opinii biegłego, wydanej na zlecenie prowadzącego tę sprawę Naczelnika Gminy B. wynikało, że w trakcie budowy W. T. zmienił dach dwuspadowy na czterospadowy. W toku tego postępowania strony, to jest małżonkowie W. i P. T. z jednej, i M. i J. O. z drugiej strony, zawarły w dniu [...] X 1988r. ugodę administracyjną likwidującą spór zaistniały na skutek dokonanych odstępstw od projektu budowlanego. Ugoda ta została zatwierdzona prawomocną decyzją Naczelnika Gminy w B. z dnia [...] X 1988r. Organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie prowadzone obecnie przez PINBPZ w S. jest bezprzedmiotowe, gdyż stan prawny spornego budynku został uregulowany prawomocną decyzją z [...] X 1988r. Fakt ten uzasadniał umorzenie postępowania w obu instancjach. Na wymienioną decyzję organu odwoławczego M. O. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zarzucił w niej, iż PWINB w B. nie zauważył różnicy pomiędzy decyzją zatwierdzającą ugodę z opisanym w niej zakresem, a koniecznością uzyskania zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę w przypadku dokonania zmian architektonicznych w obiekcie budowlanym. Zdaniem skarżącego ugoda nie dotyczyła problemu związanego z samowolną zmianą przez W. T. konstrukcji dachu jego domu. Na taką zmianę winna być wydana decyzja pozwalająca na jej wykonanie, zaś ugoda nie dawała do tego podstaw. Z orzeczenia technicznego, stanowiącego załącznik do ugody wynika, że organ administracyjny winien był spowodować, aby W. T. przerobił część więźby dachowej z pokryciem, tak by zlikwidować spadek wody na działkę skarżącego. Organ nie nałożył dotychczas tego obowiązku a właścicielki przedmiotowego budynku nie dokonały wskazanej przeróbki. Istniejący, kopertowy dach powoduje zrzut dużej ilości wody i śniegu na garaż skarżącego. W związku z tym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na tę skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Ugoda administracyjna z dnia [...] X 1988r. została zawarta w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie odstępstw w budowie domów W. T. i M. O. w stosunku do projektów tych budynków, zatwierdzających udzielonymi pozwoleniami na budowę. U podstaw tych spraw leżał konflikt sąsiedzki obu rodzin, związany z usytuowaniem i budową tych budynków. W wydanej na zlecenie organu prowadzącego te sprawy opinii biegłego E. K. (k.10-25 akt sądowych) wynika, iż przedmiotem sporu była również konstrukcja dachu domu W. T., niezgodna z projektem budowlanym. We wnioskach zawartych w tej opinii (k.17) biegły sugerował, by organ zobowiązał W. T. do częściowej przeróbki dachu jego domu, likwidując w ten sposób spadek wód na działkę sąsiada. Opinia ta zaleca również kilka innych obowiązków, którymi celowe byłoby obciążenie M. O. W dniu [...] X 1988r. strony zawarły ugodę administracyjną, likwidującą w całości zaistniały między nimi spór. Ugodowe zakończenie postępowania stanowi dopuszczalna prawem formę załatwienia sprawy administracyjnej (art. 114 kpa). Skuteczność ugody jest uzależniona od jej zatwierdzenia przez organ administracyjny prowadzący sprawę (art. 118 § 1 k.p.a.), który w ten sposób może kontrolować jej treść, w szczególności co do jej zgodności z prawem i okoliczności wskazanych w art. 118 § 3 kpa. Ugoda z [...] X 1988r. została zatwierdzona przez Naczelnika Gminy w B. decyzją Nr [...] z [...] X 1988r. Zawiera ona konkretne postanowienia, nakładając na obie strony wymienione w niej obowiązki. Mimo, że ugoda ta nie zawiera rozstrzygnięć dotyczących dachu domu rodziny T. ani ogólnego stwierdzenia o zakończeniu sporu obu rodzin, powstałego na skutek budowy ich domów, oczywisty sens tej ugody polega na tym, że zakończyła ona w sposób kompleksowy zaistniały spór sąsiedzki. Oznacza to, że nie nakładając obowiązku przebudowy dachu domu T. akceptowała ona zaistniały stan faktyczny. Należy przy tym zauważyć, że istotą ugody jest wzajemne ustępstwo stron w zakresie istniejącego pomiędzy nimi stosunku prawnego (art. 917 k.c.). Ugoda jest szczególną umową, w której strony czynią sobie wzajemne ustępstwa. Kończąc spór w dniu [...] X 1988r. ugoda akceptowała również istniejące odstępstwa w budynku rodziny T. w stosunku do projektu tego domu. Zatwierdzona ugoda wywołała, zgodnie z art. 121 k.p.a., takie same skutki, jak decyzja administracyjna. Sprawa samowoli budowlanej została więc zakończona w 1988r., co uzasadniało umorzenie postępowania, wszczętego później w tym samym przedmiocie. Dlatego na mocy art. 151 ustawy z 30 VIII 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono, jak w sentencji.