II SA/Bk 99/16
PostanowienieWSA w Białymstoku2016-04-08
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżących, polegająca na niskich dochodach z gospodarstwa rolnego i braku oszczędności, uzasadnia przyznanie im prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sytuacja materialna skarżących, charakteryzująca się niskimi dochodami z gospodarstwa rolnego, brakiem dochodu w ostatnim okresie, brakiem oszczędności oraz posiadaniem jedynie podstawowych środków produkcji rolnej, uzasadnia przyznanie im prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Strona wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżący S. J. P. i D. P. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji nakazującej zamurowanie otworów okiennych. Podnieśli, że utrzymują się z pracy na gospodarstwie rolnym, z którego miesięczny dochód wynosi około 500 zł, nie uzyskują dopłat unijnych, a ich majątek to dom, nieruchomość rolna, budynki gospodarcze i stare maszyny rolnicze. Wskazali również na brak oszczędności i problemy zdrowotne jednego ze skarżących.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącym prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. J. P. i D. P. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] grudnia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania zamurowania otworów okiennych p o s t a n a w i a przyznać skarżącym prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
D. P. i S. J. P. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych (k. 39). Skarżący podnieśli, iż wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe. Rodzina skarżących utrzymuje się z pracy na gospodarstwie rolnym o powierzchni [...] ha przeliczeniowych ([...] ha fizycznych grunty rolne; [...] ha fizycznych grunty leśne), a dochód miesięczny z tego tytułu kształtuje się średnio na poziomie 500 zł. Wnioskodawcy nie uzyskują dopłat unijnych. Na majątek skarżących składa się dom o powierzchni [...] m2 oraz w/w nieruchomość rolna, a także [...] budynków gospodarczych oraz podstawowe maszyny rolnicze z lat [...] – tych, ciągnik i [...] sztuk bydła. Wnioskodawcy podali również, że nie posiadają żadnych zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. W uzasadnieniu swego stanowiska podnieśli, iż dochód z gospodarstwa rolnego uzyskiwany jest ze sprzedaży bydła i ziemniaków. Obecnie dwie sztuki padły. Skarżący jest po operacji kręgosłupa i nie może ciężko pracować (k. 47-48).
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 16 marca 2016 r. skarżący podnieśli, iż obecnie nie mają żadnego dochodu z gospodarstwa rolnego i nie mają kont bankowych (k. 57).
Do akt sprawy przedłożyli część dokumentów potwierdzających ponoszone wydatki (k. 60-67).
Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r.
poz. 270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna Państwa P. uzasadnia tezę, iż nie są oni w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Należy bowiem stwierdzić, iż ze złożonego oświadczenia wynika, że sytuacja materialna skarżących uzasadnia przyznanie im prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawcy prowadzą wspólnie gospodarstwo domowe, a uzyskiwany przez nich miesięczny dochód z prowadzonego gospodarstwa rolnego wynosi około 500 zł. Aktualnie jednak skarżącym padły dwie sztuki bydła i w okresie ostatnich trzech miesięcy nie uzyskali żadnego dochodu z gospodarstwa. Rodzina skarżących posiada gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha przeliczeniowych ([...] ha fizycznych grunty rolne; [...] ha fizycznych grunty leśne). Wnioskodawcy nie uzyskują dopłat unijnych. Na majątek skarżących składa się dom o powierzchni [...] m2 oraz w/w nieruchomość rolna, a także [...] budynków gospodarczych oraz podstawowe maszyny rolnicze z lat [...] – tych, ciągnik i [...] sztuk bydła. Niski comiesięczny dochód nie zawsze wystarcza im na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych. Skarżący nie posiadają żadnych oszczędności.
Przedstawione okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu rodziny skarżących oraz brak dochodu w ostatnim okresie, a także brak zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż skarżący nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło