II SA/Bk 990/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 marca 2013 r. sprawy ze skargi L. A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku stałego oddala skargę. Na mocy decyzji z dnia [...] października 2011 r. znak [...], wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta B. przez Kierownika Działu Świadczeń Społecznych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B., przyznano na rzecz L. A. S. zasiłek stały dla osoby samotnie gospodarującej od dnia 7 września 2011 r. do dnia 6 marca 2012 r. W tymże okresie, została także udzielona ww. przerwa w odbywaniu kary pozbawienia wolności. Dnia 7 marca 2012 r. Skarżący miał się stawić w Areszcie Śledczym w B., czego jednakże nie uczynił. Został doprowadzony przez policję do Zakładu Karnego w B. dopiero dnia 23 czerwca 2012 r. Wnioskiem z dnia [...] lipca 2012 r. (nadanym w placówce pocztowej dnia [...] lipca 2012 r.) L. A. S. zwrócił się do MOPR w B., o wypłatę zasiłku stałego za okres od dnia 7 marca 2012 r. do dnia 22 czerwca 2012 r. Na mocy decyzji z dnia [...] sierpnia 2012 r., znak [...], wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta B. przez Kierownika Działu Świadczeń Społecznych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B., odmówiono Skarżącemu przyznania zasiłku stałego za wnioskowany okres, powołując się na art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. 2013, poz.182 j.t.), który stanowi, iż osobie odbywającej karę pozbawienia wolności nie przysługuje prawo do świadczeń z pomocy społecznej. Ponadto organ wskazał na brzmienie art. 106 ust. 3 ww. ustawy, zgodnie, z którym świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją, podczas gdy wnioskodawca złożył wniosek o przyznanie zasiłku stałego za sporny okres w dniu [...] lipca 2012 r., kiedy to przebywał już w Zakładzie Karnym. Od decyzji niniejszej L. A. S. złożył odwołane, w którym podniósł, iż w okresie od dnia 7 marca 2012 r. do dnia 23 czerwca 2012 r. był chory. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., na mocy decyzji z dnia [...] października 2012 r. (nr [...]) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji podnosząc, że odwołujący złożył wniosek o przyznanie zasiłku stałego już w trakcie odbywania kary pozbawienia wolności, a jednocześnie nie przedstawił dowodów na okoliczność braku możliwości złożenia wniosku w okresie od dnia 7 marca 2012 r. do dnia 23 czerwca 2012 r., kiedy to przebywał poza Zakładem Karnym. W okresie tym należy ponadto, odwołującego traktować jako osadzonego i odbywającego dalszą część kary pozbawienia wolności, mimo tego, że nie stawił się do jej odbycia dobrowolnie, a został doprowadzony dopiero dnia 23 czerwca 2012 r. Ponadto organ odwoławczy podtrzymał stanowisko organu I instancji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku od powyższej decyzji złożył L. A. S., twierdząc, iż w okresie od dnia 7 marca 2012 r. do dnia 22 czerwca 2012 r. nie przebywał faktycznie w areszcie, bowiem był chory. Ponadto przyczyna niezgłosznia się Skarżącego do Zakładu Karnego w dniu 7 marca 2012 r., w jego ocenie nie ma znaczenia dla rozpoznania niniejszej sprawy, lecz istotny jest jedynie fakt, że w ww. okresie Skarżący w areszcie nie przebywał, a zatem winien otrzymać za ten okres zasiłek stały. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał poprzednie stanowisko oraz wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga podlegała oddaleniu. Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działań organów administracji publicznej stosując kryterium zgodności tych działań z prawem (art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm.) Nie dostrzegając w sprawie mających wpływ na wynik sprawy naruszeń prawa materialnego ani mogących mieć wpływ na wynik sprawy naruszeń prawa procesowego, i nie stwierdzając wad kwalifikowanych decyzji (skutkujących nieważnością decyzji), sąd oddala skargę (vide: art. 145 w związku z art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W sprawie niniejszej zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa regulującymi tryb i zasady przyznawania zasiłków stałych. Zasady udzielania świadczeń z publicznych środków pomocy społecznej regulują przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (obecnie t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 182), zaś tryb rozpatrywania tych spraw reguluje kodeks postępowania administracyjnego, z pewnymi modyfikacjami wynikającymi z przepisów ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z treścią art. 36 ust. 1 pkt. 1 zasiłek stały jest świadczeniem pieniężnym udzielanym z pomocy społecznej. Jak wynika natomiast z art. 37 ust. 1 pkt. 1 – przysługuje on pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Jednakże zwrócić uwagę należy na art. 13 ust. 1 przedmiotowej ustawy, który stanowi, że osobie odbywającej karę pozbawienia wolności nie przysługuje prawo do świadczeń z pomocy społecznej. Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy, Sąd stwierdził, że organy w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny i zastosowały ww. przepisy prawa materialnego. Organy prawidłowo ustaliły, że Skarżący złożył wniosek o przyznanie zasiłku stałego za okres od dnia 7 marca 2012 r. do dnia 22 czerwca 2012 r. wówczas, kiedy był już osadzony w Zakładzie Karnym w B. A zatem mając na uwadze powyżej cytowany art. 13 ust. 1 ww. ustawy, należało odmówić przyznania Skarżącemu zasiłku stałego, albowiem osoby odbywające karę pozbawienia wolności zostały przez ustawodawcę wyłączone z kręgu beneficjentów pomocy społecznej. Osoby odbywające karę pozbawienia wolności tracą, zatem prawo do wszystkich świadczeń pomocowych i nie nabywają uprawnień do tych świadczeń w czasie przebywania w zakładzie karnym. Powyższe uzasadnione jest faktem, że osoby osadzone pozostają na utrzymaniu państwa, mają zapewnione posiłki o odpowiedniej wartości odżywczej, odpowiednie warunki mieszkaniowe, odpowiednią do pory roku odzież, bieliznę, także obuwie (art. 109-111 k.k.w.). Zatem w odniesieniu do osób osadzonych ryzyko wystąpienia okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej nie występuje, bowiem dzięki powyższym świadczeniom osoby te zwolnione są z zaspokajania własnym staraniem podstawowych potrzeb bytowych. W ocenie sądu fakt nielegalnego przebywania Skarżącego poza Zakładem Karnym w okresie od dnia 7 marca 2012 r. do dnia 23 czerwca 2012 r. nie powoduje nabycia uprawnienia do zasiłku stałego. Ponadto prawidłowo organy wskazały, że zgodnie z art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, świadczenia pieniężne przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. Decyzja, zatem wywołuje skutki od miesiąca, w którym został złożony kompletny wniosek. Nie było spornym w niniejszej sprawie, że wniosek został złożony przez Skarżącego, dopiero dnia 18 lipca 2012 r. a więc, nawet w przypadku braku przeszkody z art. 13 ust. 1 ww. ustawy, świadczenie mogłoby zostać przyznane najwcześniej za miesiąc lipiec 2012 r., a nie za okres wsteczny. Sąd administracyjny niezwiązany granicami skargi nie stwierdził innych naruszeń prawa, które mogłyby stanowić podstawę do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. W związku z powyższym Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 j.t.) orzekł, jak w sentencji.