II SAB/Bk 1/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. S. na bezczynność Burmistrza W. w przedmiocie zagospodarowania wód opadowych p o s t a n a w i a odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. J. S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką (k. 30). W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, iż jej rodzina uzyskuje dochody z tytułu jej emerytury w kwocie 1.128,69 zł oraz emerytury matki w kwocie 1.010,92 zł. W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi dom oraz nieruchomości rolne o powierzchni około [...] ha, a także oszczędności w kwocie 50.000 zł znajdujące się na lokatach terminowych. W uzasadnieniu swego wniosku skarżąca podniosła, iż jest osobą niepełnosprawną o stałym kalectwie, a wydatki jej rodziny na bieżące utrzymanie, w tym utrzymanie domu, jedzenie i leki nie mogą przekraczać uzyskiwanych dochodów. Jeśli zatem wydaje więcej na lekarstwa, musi zaoszczędzić na żywności. Podkreśliła także, że stałe opłaty reguluje w terminie (k. 30-31). Stosownie do regulacji art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 tejże ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym osobie fizycznej, następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa, zatem ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym kosztów ustanowienia adwokata. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądamiadministracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a w związku z tym uzasadniona jest pomoc Państwa. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. W rozpatrywanej sprawie sytuacja materialna J. S. uzasadnia tezę, iż mimo wnioskowanego całkowitego zwolnienia do kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, jest ona w stanie ponieść koszty sądowe oraz koszty ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. W złożonym oświadczeniu skarżąca J. S. wykazała, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką. Źródło miesięcznego utrzymania stanowi dochód w łącznej kwocie 2.139,88 zł, uzyskiwany z tytułu otrzymywanych emerytur (k. 31). W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi dom, nieruchomości rolne o powierzchni [...] ha, a także oszczędności w kwocie 50.000 zł, znajdujące się na lokatach terminowych. Skarżąca nie przedstawiła wydatków swojej rodziny, ale podniosła, iż w całości wyczerpują one uzyskiwane dochody. Skarżąca jest osobą niepełnosprawną, zaś matka inwalidką I grupy. Na podstawie danych zawartych we wniosku należy stwierdzić, iż posiadanie przez skarżącą stałych źródeł dochodów w kwocie 2.139,88 zł (emerytury) oraz poczynione przez wnioskodawczynię oszczędności w kwocie 50.000 zł, w połączeniu z posiadanym majątkiem (domem, nieruchomościami rolnymi) pozwalają na uznanie, iż J. S. jest w stanie pokryć pełne koszty sądowe w sprawie niniejszej, w tym koszty ustanowienia pełnomocnika z wyboru, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazana we wniosku kwota oszczędności (50.000 zł) może być przeznaczona na pokrycie kosztów postępowania sądowo - administracyjnego. Co do zasady bowiem prawo pomocy nie powinno być udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody i posiadają zgromadzone oszczędności, w wysokości znacznie przewyższającej kwotę ewentualnych kosztów sądowych. Niewątpliwie koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część posiadanych oszczędności powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawczyni natomiast nie udowodnił zaistnienia takiej okoliczności. W tym stanie rzeczy pokrycie przez skarżącą kosztów sądowych w niniejszej sprawie nie doprowadzi do powstania niedostatku w jego utrzymaniu, przeciwnie mieści się w możliwościach płatniczych wnioskodawcy. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 w zw. art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.