II SAB/Bk 10/05

Dnia 15 marca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis (spr), po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2005 roku w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. L. na bezczynność Nadleśnictwa B. w G. w przedmiocie: żądania sprzedaży lokalu i roszczeń związanych z jego najmem, p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. Uzasadnienie: W. L. wniosła skargę na bezczynność Nadleśnictwa B. w G. W niej to wskazuje, iż wystąpiła z wnioskiem do w/w Nadleśnictwa o wykup zajmowanej "leśniczówki", jednakże to odmówiło i zaczęło ją "zmuszać do przeprowadzki do innego lokalu, w innej miejscowości". WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W BIAŁYMSTOKU ZWAŻYŁ, CO NASTĘPUJE: Skarga podlega odrzuceniu, i to z kilku powodów. W pierwszej kolejności należy podnieść, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne). W myśl zaś art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) -Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:1)decyzje administracyjne;2)postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;3)postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;4)inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5)akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;6)akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7)akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;8)bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Nadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Z przepisu tego wynika, iż kognicji sądów administracyjnych podlega kontrola działalności administracji publicznej, w sprawach, które mają charakter spraw administracyjnych. Należy więc w sposób nie budzący wątpliwości ustalić, czy nadleśniczy jest organem administracji w zakresie dotyczącym gospodarowania nieruchomościami znajdującymi się w zarządzie Lasów Państwowych. W kontekście regulacji zawartych w polskim ustawodawstwie, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, na tak postawione pytanie należy udzielić odpowiedzi negatywnej. W pierwszym rzędzie zauważyć wypada, że zgodnie art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 roku o lasach (tj. Dz. U z 2000 roku, Nr 56, poz.679) - Lasy Państwowe jako państwowa jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej reprezentują Skarb Państwa w zakresie zarządzanego mienia. Z przepisu tego wywnioskować należy, że chodzi o zarząd sprawowany w imieniu i na rzecz właściciela, a więc Skarbu Państwa. Z art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 września 1991 roku o lasach (tj. Dz. U z 2000 roku, Nr 56, poz.679) wynika zaś jednoznacznie, że nadleśniczy reprezentuje Skarb Państwa w stosunkach cywilnoprawnych, w zakresie swojego działania. Tego typu stosunkami (a więc o charakterze cywilnoprawnym), są te które stały się przedmiotem żądania ich ukształtowania, czy realizacji w niniejszej sprawie. Nie ulega żadnej wątpliwości, iż nieruchomości znajdujące się w zarządzie Lasów Państwowych stanowią własność Skarbu Państwa. Ich sprzedaż następować może w przypadkach wskazanych w art. 38 ust. 1 ustawy o lasach i odbywa się w drodze przetargu. Jedynie wyjątkowo w sytuacjach wskazanych w art. 40a ustawy o lasach sprzedaż nastąpić może z pominięciem procedury przetargowej. Z kolei z art. 40a ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 roku o lasach, na którego brzmienie powołuje się skarżąca, wynika, że Lasy Państwowe mogą sprzedawać nieruchomości zabudowane budynkami mieszkalnymi i samodzielne lokale mieszkalne, oraz grunty z budynkami mieszkalnymi w budowie, nieprzydatne Lasom Państwowym. Z powyższych regulacji wyprowadzić należy wniosek, że dysponowanie nieruchomościami zabudowanymi budynkami mieszkalnymi i samodzielnymi lokalami mieszkalnymi, odbywa się w drodze sprzedaży (a więc typowego stosunku cywilnoprawnego), i co do zasady w oparciu o tryb przetargowy (cywilnoprawny sposób zawierania umowy). Brak jest przy tym przepisu ustawy, który nakazywałby dysponentowi mienia zakwalifikowanie lokalu jako zbędny (tym bardziej na drodze administracyjnej). Takie wnioskowanie wynika z treści samego art. 40a ustawy z dnia 28 września 1991 roku o lasach, jak i rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 9 kwietnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu sprzedaży lokali i gruntów z budynkami mieszkalnymi w budowie oraz kryteriów kwalifikowania ich jako nieprzydatne Lasom Państwowym, a także trybu przeprowadzania przetargu ograniczonego.(Dz. U. z dnia 27 kwietnia 1998 r., Nr 52 poz. 327). Wszystkie te akty prawne pozostawiają kwestie kwalifikowania lokali i gruntów z budynkami mieszkalnymi w budowie jako nieprzydatnych na potrzeby Lasów Państwowych - uznaniu dysponenta mieniem, wykonującego uprawnienia właścicielskie względem niego, w imieniu Skarbu Państwa. Mówiąc jeszcze inaczej w ustawie o lasach brak jest przepisu, który nakazywałby Lasom Państwowym(czy nadleśniczemu), kwalifikować lokale i grunty z budynkami mieszkalnymi w budowie jako nieprzydatne Lasom Państwowym, w związku z żądaniem wyprowadzonym przez osobę trzecią (najemcę, czy innego posiadacza zależnego). Wskazuje na to również jednoznacznie zwrot "mogą". W kontekście tego zauważyć należy, iż zgodnie z art. art. 64 ust. 3 Konstytucji z dnia 2 kwietnia 1997 roku - własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. W tym stanie rzeczy skoro w ustawie o lasach, brak jest przepisu, który nakazywałby kwalifikowanie lokali i gruntów z budynkami mieszkalnymi w budowie jako nieprzydatne Lasom Państwowym, to tym bardziej nie można przyjąć, że istnieje samoistne i uprzednie prawo podmiotowe najemcy takiego lokalu do żądania sprzedania mu zajmowanego lokalu. Skoro zaś brak takiego uprawnienia (prawa), to oczywistym jest, że nie można, żądać na drodze administracyjnej jego realizacji. Nawet jednak gdyby takie prawo istniało, to jego realizacja, jako taka odbywała się w drodze właściwej dla stosunków cywilnoprawnych, a nie przed sądem administracyjnym. Nie należy też do właściwości Sądów Administracyjnych, rozpoznawanie roszczeń wynikających z umowy najmu, gdyż w tej materii przewidziana jest kompetencja sądu powszechnego. Jest to bowiem umowa nazwana, normowana przepisami kodeksu cywilnego. Art. 58 § 1 pkt. 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zobowiązują sąd do odrzucenia skargi, w wypadku, gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, jak i gdy skarga jest niedopuszczalna. Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku był zobligowany do odrzucenia skargi W. L.