II SAB/Bk 103/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło (spr.), sędzia WSA Justyna Siemieniako, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 października 2024 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Dyrektora Powiatowego Zarządu Dróg w Białymstoku w przedmiocie informacji publicznej 1. zobowiązuje Dyrektora Powiatowego Zarządu Dróg w Białymstoku do załatwienia, w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej, wniosku J. M. z dnia 15 sierpnia 2024 r. - w terminie 14 dni od daty zwrotu akt organowi; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Dyrektora Powiatowego Zarządu Dróg w Białymstoku na rzecz skarżącego J. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Za pomocą poczty elektronicznej 15 sierpnia 2024 r. J. M. (dalej również jako: "skarżący") złożył do Dyrektora Powiatowego Zarządu Dróg w Białymstoku wniosek o przesłanie w formie elektronicznej projektu organizacji ruchu na drodze [...]. Pismem z dnia 9 września 2024 r. organ poinformował, że istniejąca organizacja ruchu w ciągu drogi powiatowej Nr [...] [...] – Białystok (ul. [...]) dostępna jest w aplikacji LP Portal i wskazał adres strony internetowej. W dniu 10 września 2024 r. skarżący poinformował organ, że spóźniona odpowiedź na jego wniosek nie stanowi jego załatwienia w sposób zgodny z przepisami, bowiem odwzorowanie oznakowanie nie jest tym samym co projekt organizacji ruchu. Pismem z dnia 12 września 2024 r. organ poinformował skarżącego, że istnieje możliwość zapoznania się z projektem stałej organizacji ruchu drogi powiatowej Nr [...] [...] – Białystok (ul. [...]), którego wersja w formie papierowej znajduje się w siedzibie Powiatowego Zarządu Dróg, po uprzednim umówieniu się z właściwym pracownikiem w godzinach pracy Zarządu. W dniu 14 września 2024 r. skarżący wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na bezczynność Dyrektora Zarządu Dróg Powiatowych w Białymstoku, zarzucając naruszenie: 1. art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek, 2. art. 10 ust. 1 w powiązaniu z art. 12 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, a podmiot udostępniający informację publiczny ma obowiązek zapewnić możliwość przesłania informacji publicznej. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z dnia 15 sierpnia 2024 r. dotyczącego przesłania w formie elektronicznej projektu organizacji ruchu dla drogi [...] oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że zgodnie z przepisami i utrwalonym orzecznictwem poinformował skarżącego, że istniejąca organizacja ruchu w ciągu drogi powiatowej dostępna jest w aplikacji LP Portal. Projektu organizacji ruchu zgodnie z wnioskiem w wersji elektronicznej organ nie mógł wysłać z uwagi na fakt, iż środki techniczne, którymi dysponuje nie umożliwiają mu wysyłki tegoż dokumentu z uwagi na znaczne ilości map, w znacznych rozmiarach, dlatego też w piśmie z dnia 12 września 2024 r. zaproponowano możliwość zapoznania się z projektem stałej organizacji ruchu w wersji papierowej w siedzibie Powiatowego Zarządu Dróg. W związku z tym nie można tutaj mówić o bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga okazała się zasadna. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również bezczynność organów. W sprawie niniejszej, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902; dalej: "u.d.i.p."). W myśl art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Stosownie zaś do treści art. 4 ust. 1 pkt 1 obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności (m. in.) organy władzy publicznej. Przedmiot informacji publicznej podlegającej udostępnieniu został uregulowany w drodze otwartego katalogu w art. 6 u.d.i.p. i obejmuje m.in. dane publiczne, w tym treść i postać dokumentów urzędowych. Nie ulega wątpliwości, że Dyrektor Powiatowego Zarządu Dróg jest organem władzy publicznej, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., zaś informacje objęte wnioskiem skarżącego złożonym w formie elektronicznej w dniu 15 sierpnia 2024 r. mieściły się w zakresie przedmiotowo-podmiotowym u.d.i.p., czego zresztą organ nie kwestionuje. Z przepisów u.d.i.p. wynika, że podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznej ma obowiązek podjąć określone w tej ustawie czynności - w terminie wskazanym w art. 13 u.d.i.p., tj. bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jeśli wniosek dotyczy informacji będącej informacją publiczną organ ma obowiązek: (1) udostępnić tę informację w formie czynności materialno–technicznej w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) z uwzględnieniem tego, że w myśl art. 10 ust. 1 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek, lub (2) wydać na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzję o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, np. wynikające z art. 5 u.d.i.p., lub (3) udzielić informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie (nie dłuższym jednak niż 2 miesiące), w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (w sytuacji powiadomienia wnioskodawcy o braku możliwości realizacji jego żądania w sposób lub w formie określonych we wniosku, ze wskazaniem innego sposobu lub formy bezzwłocznego udostępnienia informacji, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się - art. 14 ust. 2 u.d.i.p.) lub (4) poinformować pisemnie wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji. Bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej wystąpi zatem wówczas, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot, będący w jej posiadaniu, nie podejmuje odpowiednich czynności w przewidzianych w przywołanej ustawie terminach, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia, bądź też w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania. Dla stwierdzenia bezczynności nie mają przy tym znaczenia okoliczności, z jakich powodów określone działanie nie zostało podjęte, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną czy też niezawinioną opieszałością organu. Jak już wyżej wskazano, skarżący zwrócił się o udostępnienie w formie elektronicznej projektu organizacji ruchu dla drogi powiatowej nr [...]. W odpowiedzi na ten wniosek organ z naruszeniem terminu wynikającego z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. pismem z dnia 9 września 2024 r. poinformował, że istniejąca organizacja ruchu w ciągu drogi powiatowej dostępna jest w aplikacji LP Portal i wskazał adres strony internetowej. Po monicie za estrony skarżącego, który uważał, że jego wniosek nie został załatwiony jak należy, organ w kolejnym piśmie poinformował skarżącego, że istnieje możliwość zapoznania się z projektem stałej organizacji ruchu drogi powiatowej Nr [...], którego wersja w formie papierowej znajduje się w siedzibie Powiatowego Zarządu Dróg, po uprzednim umówieniu się z właściwym pracownikiem w godzinach pracy Zarządu. W odpowiedzi na skargę organ sprecyzował zaś, że środki techniczne, którymi dysponuje nie umożliwiają wysyłki dokumentu z uwagi na znaczne ilości map, w znacznych rozmiarach, dlatego zaproponowano skarżącemu możliwość zapoznania się z projektem stałej organizacji ruchu w wersji papierowej w siedzibie Powiatowego Zarządu Dróg. Działanie powyższe świadczy o tym, że organ wprawdzie zainicjował procedurę przewidzianą w powołanym art. 14 ust. 2 u.d.i.p., jednak zastosował ją w sposób nieprawidłowy. W art. 14 ust. 1 u.d.i.p. prawodawca ustanowił regułę, iż to wnioskujący o konkretną informację decyduje o sposobie i formie jej udostępnienia. Adresat takiego żądania jest zaś wolą wnioskującego związany, o ile oczywiście jest w posiadaniu tego rodzaju informacji, jak też dysponuje odpowiednimi środkami technicznymi umożliwiającymi uczynienie zadość żądaniu. Bez zgody wnioskodawcy nie ma możliwości modyfikacji treści wniosku. Ustawodawca uwzględnił jednocześnie sytuacje, kiedy adresat wniosku o informację publiczną nie dysponuje stosownymi środkami technicznymi. Wówczas, musi on powiadomić wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazać, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. Poza tym, z uwagi na konsekwencje przewidziane w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., podmiot zobowiązany powinien także wskazać wnioskodawcy termin 14 dni na zajęcie stanowiska w tym zakresie, jak też pouczyć, że brak złożenia wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu skutkować będzie wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Dyrektor Zarządu Dróg Powiatowych w powołanym piśmie z dnia 12 września 2024 r. wskazał jedynie na możliwość zapoznania się z projektem stałej organizacji ruchu na drodze powiatowej w siedzibie organu, nie powołał się natomiast na brak środków technicznych umożliwiających zadośćuczynienie żądaniu w formie wnioskowanej przez skarżącego. O braku środków technicznych organ wspomniał dopiero w odpowiedzi na skargę. Przypomnieć zaś trzeba, że zgodnie z art. 14 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Stosownie do art. 14 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się. Prawidłowe działanie organu w razie stwierdzenia, że udzielenie informacji publicznej nie może nastąpić w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem wymagała, po pierwsze wyraźnego zakomunikowanie tego faktu w terminie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., po drugie podania przyczyny takiego stanu rzeczy oraz po trzecie, pouczenia, że w terminie 14 dni od dnia doręczenia powiadomienia w tym zakresie skarżący powinien wyrazić w tej kwestii swoje stanowisko, a milczenie bądź odmowa wyrażenia zgody na zaproponowaną przez organ formę udzielenia żądanej informacji spowoduje wydanie decyzji o umorzeniu postępowania. Sąd orzekając w przedmiocie skargi na bezczynność, czyni to uwzględniając stan istniejący w dniu wniesienia takiej skargi. Niezależnie od tego, czy Dyrektor posiadał odpowiednie środki techniczne, czy też nie, to w dacie wystąpienia ze skargą w sprawie niniejszej, pozostawał w bezczynności. Tryb o jakim mowa w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. organ wdrożył nieprawidłowo. Wobec tego sąd za zasadne uznał zobowiązanie organu do załatwienie wniosku skarżącego w trybie u.d.i.p. orzekając jak pkt 1 sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W konsekwencji, sąd obowiązany był do orzeczenia w pkt 2 sentencji wyroku, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego, która, jak ocenił skład orzekający nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, za podstawę przyjmując art. 149 § 1 pkt 3 oraz art. 149 § 1a p.p.s.a. W rozpatrywanym przypadku bezczynność organu nie wynikała ze złej woli ani nie miała cech celowego ignorowania lub lekceważenia obowiązków nałożonych na organ przepisami u.d.i.p. Okoliczności sprawy nie wskazują aby Dyrektor Zarządu Dróg Powiatowych uchylał się od odpowiedzi. Jego działanie było spowodowane nieprawidłowym zastosowaniem art. 14 ust. 2 u.d.i.p. O zwrocie kosztów postępowania sąd orzekł natomiast po myśli art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, a podstawę ku temu stanowi art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 p.p.s.a.