II SAB/Bk 105/25
WyrokWSA w Białymstoku2025-10-28
Skład orzekający: Elżbieta Lemańska, Anna Bartłomiejczuk, Małgorzata Roleder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie Kulturalne, jako podmiot wykonujący zadania publiczne lub dysponujący majątkiem publicznym, jest zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej na wniosek, a jeśli tak, to czy jego brak reakcji w ustawowym terminie stanowi bezczynność?Ratio decidendi
Stowarzyszenie Kulturalne, dzierżawiące majątek publiczny należący do jednostki samorządu terytorialnego, jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej w zakresie związanym z tą dzierżawą. Brak reakcji na wniosek o udostępnienie takiej informacji w ustawowym terminie stanowi bezczynność. Sąd umarza postępowanie w zakresie zobowiązania do rozpoznania wniosku, jeśli organ udzielił odpowiedzi po złożeniu skargi, ale stwierdza bezczynność, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę specyfikę prawną Stowarzyszenia.Stan faktyczny
Fundacja E. złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej dzierżawionego przez Stowarzyszenie Kulturalne budynku byłego dworca PKP, w tym o dokumenty potwierdzające dopuszczenia do użytkowania i polisę ubezpieczeniową. Stowarzyszenie nie odpowiedziało w ustawowym terminie 14 dni. Fundacja wniosła skargę na bezczynność. Stowarzyszenie odpowiedziało na skargę, twierdząc, że nie jest instytucją publiczną i że właściwym organem do udzielenia informacji jest Urząd Miasta. Sąd stwierdził bezczynność Stowarzyszenia, ale umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania do rozpoznania wniosku, gdyż odpowiedź została udzielona po złożeniu skargi.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania Stowarzyszenia K. do rozpoznania wniosku Fundacji E. z dnia 28 marca 2025 r. 2. Stwierdzono, że Stowarzyszenie K. dopuściło się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. Zasądzono od Stowarzyszenia K. na rzecz Fundacji E. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lemańska, Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk (spr.), sędzia WSA Małgorzata Roleder, po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 października 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Fundacji E. w H. na bezczynność Stowarzyszenia K. w K. w przedmiocie informacji publicznej 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Stowarzyszenia K. w Kl. do rozpoznania wniosku Fundacji E. w H. z dnia 28 marca 2025; 2. stwierdza, że Stowarzyszenie K. w K. dopuściło się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Stowarzyszenia K. w K. na rzecz skarżącej Fundacji E. w H. kwotę 100,00 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Fundacja E. w H. (dalej powoływana jako: "skarżąca") wniosła do tut. Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Stowarzyszenia Kulturalnego "Pocztówka" w Kleszczelach w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej i zarzuciła jej naruszenie:
1. art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji;
2. art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek;
3. art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej jako: "u.d.i.p.") w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji.
Powołując się na powyższe naruszenia skarżąca Fundacja wniosła o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżąca Fundacja podała, że w dniu 28 marca 2025 r. złożyła do Stowarzyszenia Kulturalnego "Pocztówka", za pośrednictwem poczty elektronicznej, wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:
1. Czy budynek byłego dworca PKP (Dworcowa 1, 17-200 Hajnówka), dzierżawiony obecnie przez Stowarzyszenie Kulturalne "Pocztówka" posiada wszystkie przewidziane prawem dopuszczenia do użytkowania (elektryczne, kominiarskie, ppoż itd.) na dzień złożenia wniosku? Proszę o kopię w/w dokumentów; oraz
2. Czy budynek byłego dworca PKP (Dworcowa 1, 17-200 Hajnówka), dzierżawiony obecnie przez Stowarzyszenie jest ubezpieczony? Jeśli tak to proszę o kopię aktualnej polisy.
Jako sposób i formę udostępnienia wnioskowanych informacji wskazano przesłanie informacji pocztą elektroniczną na adres e-mail: [...]. Fundacja wyjaśniła, że pomimo upływu 14-dniowego terminu od złożenia wniosku podmiot zobowiązany, do którego skierowano wniosek, nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi. To czyni niniejszą skargę zasadną i konieczną.
W uzasadnieniu skargi podano też, że budynek byłego dworca PKP w Hajnówce należy do Gminy Miejskiej Hajnówka i został nieodpłatnie wydzierżawiony Stowarzyszeniu Kulturalnemu "Pocztówka". W trakcie kontroli komisji rewizyjnej Rady Miasta Hajnówka okazało się, że prezes stowarzyszenia odmówił udostępnienia tych dokumentów komisji. W związku z tym, że jest to obiekt użyteczności publicznej Fundacja zwróciła się do Stowarzyszenia o udostępnienie dokumentów potwierdzających, że ten obiekt nie zagraża życiu, zdrowiu i mieniu osób w nim przebywających, tj. mieszkańców Hajnówki jak i przybywającym do miasta wolontariuszom.
Wyjaśniono również w dniu 9 maja 2025 r. Fundacja skierowała skarga na bezczynność Stowarzyszenia Kulturalnego “Pocztówka" do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, za pośrednictwem Stowarzyszenia, która do dnia dzisiejszego nie została przekazana do Sądu. W związku z powyższym skarżąca Fundacja w dniu 4 czerwca 2025r. zwróciła się do Sądu z wnioskiem o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi i Sąd postanowieniem z dnia 16 lipca 2025r. o sygn. akt II SO/Bk 3/25 orzekł o wymierzeniu Stowarzyszeniu Kulturalnemu “Pocztówka" grzywny w kwocie 100 zł za nieprzekazanie sądowi w ustawowymi terminie skargi Fundacji E. w H.
W związku z tym, że Stowarzyszenie w dalszym ciągu nie przekazało skargi na bezczynność do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Fundacja w dniu 18 sierpnia 2025r. ponownie wystąpiła ze skargą na bezczynność Stowarzyszenia.
Stowarzyszenie Kulturalne "Pocztówka" w odpowiedzi na skargę oświadczyło, że działa od 20 lat jako organizacja non profit, nie posiada statusu instytucji publicznej ani organizacji pożytku publicznego, działa społecznie i nie dysponuje obsługą prawną ani zespołem wyspecjalizowanym w procedurach prawnych. Stowarzyszenie nigdy wcześniej nie było stroną spraw nacechowanych tak intensywnymi atakami i powtarzalnym nękaniem.
W nawiązaniu do stanu faktycznego sprawy Stowarzyszenie zwróciło się o rozstrzygnięcie, czy ma obowiązek udzielenia odpowiedzi i przekazania dokumentów (w tym wrażliwych) każdej osobie prywatnej i organizacji NGO, wskazując jednocześnie, że w jej ocenie - takiego obowiązku nie ma (pkt 1). Stowarzyszenie stwierdziło dodatkowo, że A. I. przedstawiciel Fundacji E. nieprawdziwie twierdzi, że Fundacja odmówiła udostępnienia dokumentów podkreślając, że Komisja została poinformowana o chęci przekazania dokumentów, a ich kompletacja jest w toku (pkt 2). Wyjaśniono, że właściwym podmiotem do odpowiedzi na postawione we wniosku pytania jest właściciel obiektu, tj. Urząd Miasta Hajnówka i to ten Urząd, a nie Stowarzyszenie jako najemca, jest właściwym organem do udzielania odpowiedzi i udostępniania dokumentów dotyczących obiektu (pkt 3). Poinformowano, że polisa ubezpieczeniowa zawiera dane wrażliwe i nie stanowi dokumentu publicznego, a informacja o polisie została zgłoszona do Urzędu Miasta Hajnówka (pkt 4). Końcowo wskazano, że na skutek działań Pana l. Stowarzyszenie objęte jest kontrolami (PIP, Straży Pożarnej, Sanepidu i nadzoru budowlanego), których wyniki są pozytywne, a zalecenia terminowo realizowane. Niesłuszne i powtarzalne działania Pana l. wobec Stowarzyszenia prowadzą zaś do godzenia w dobre imię i wizerunek Stowarzyszenia oraz generują koszty związane z obsługa skarg. Powołując się na powyższe okoliczności Stowarzyszenie wniosło o uznanie, że działania podejmowane wobec Stowarzyszenia mają charakter przewlekłości i nękania; przyjęcie wyjaśnień do akt sprawy, orzeczenie, czy Stowarzyszenie ma czy nie ma obowiązku udzielania odpowiedzi ani przekazywania danych wrażliwych każdej osobie prywatnej, NGO, a także wskazanie przepisów dających ochronę prawną umożliwiającą dalsze wykonywanie celów statutowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że została ona rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do uprawnienia wynikającego z art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej powoływana jako: "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Jak stanowi zaś przepis art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Ponadto w myśl § 2 tego przepisu sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Przedmiotem niniejszej skargi skarżąca Fundacja uczyniła bezczynność Stowarzyszenia Kulturalnego "Pocztówka" w sprawie nieudzielenia odpowiedzi, na kierowany do Stowarzyszenia wniosek skarżącej z 28 marca 2025 r. w trybie informacji publicznej.
W tym miejscu należy wyjaśnić, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności, wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 września 2018 r., I OSK 1467/18; z 15 grudnia 2017r., I FSK 1238/16; oba dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych "CBOSA").
Bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej ma zaś miejsce w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej posiadając żądaną informację, nie udostępnia jej i nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia, lub też informuje wnioskodawcę, że wnioskowana informacja nie jest informacją publiczną w sytuacji, gdy taką informację stanowi. Nie można natomiast zarzucić bezczynności adresatowi wniosku, jeżeli nie posiada on informacji wskazanej we wniosku. W takim przypadku podmiot publiczny powinien o tym fakcie powiadomić wnioskującego (vide: wyroki NSA z 18 kwietnia 2012 r., I OSK 192/12; z 30 września 2015 r., I OSK 2093/14, CBOSA). Podkreślić również należy, że dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane (vide: wyroki NSA z 25 września 2018 r., I OSK 1467/18; z 15 grudnia 2017 r., I FSK 1238/16; CBOSA).
Szczegółowe unormowania dotyczące dostępu do informacji publicznej regulują przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022r., poz. 902; dalej powoływana jako "u.d.i.p."). Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przykładowy, otwarty katalog informacji publicznej został określony w art. 6 u.d.i.p. Prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, a wykonanie tego prawa nie wymaga wykazania interesu prawnego lub faktycznego (art. 2 ust. 1-2 u.d.i.p.). Ponadto, jak wynika z art. 5 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1), jak również ze względu na prywatność osoby fizycznej lub przedsiębiorcy, przy czym ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji oraz w przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (ust. 2). Zgodnie z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek. Wskazać w tym miejscu należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany został pogląd, który sąd rozpoznający niniejszą skargę w pełni podziela, że na gruncie przepisów u.d.i.p. brak jest jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku o udzielenie informacji publicznej, poza utrwaleniem go w formie pisemnej. Przy czym za wniosek pisemny uznaje się również zapytanie przesłane pocztą elektroniczną. Poza wyżej wskazaną formą pisemną wniosku, elementami determinującymi jego skuteczne wniesienie są jasne sformułowanie, z którego wynika co jest przedmiotem żądanej informacji, w celu wykazania, że informacja ta ma charakter informacji publicznej oraz dokładne określenie adresata wniosku (vide: wyroki NSA z 7 czerwca 2019 r., I OSK 2788/17; z 16 października 2018 r., I OSK 2621/16; 14 listopada 2019r., I OSK 692/18; 19 czerwca 2020 r., I OSK 1777/19; CBOSA).
Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1-2 u.d.i.p.). Zgodnie z art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Stosownie do art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że: 1) odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni; 2) uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji.
W kontekście oświadczeń Stowarzyszenia zawartych w odpowiedzi na skargę podkreślenia wymaga również, że w przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej rzeczą Sądu, w pierwszej kolejności jest ustalenie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy. Zakres podmiotowy wyznacza wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres przedmiotowy obejmuje pojęcie "informacji publicznej" (art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p). Dopiero stwierdzenie, że podmiot do którego zwróciła się strona skarżąca był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, oraz że żądana przez stronę informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów powołanej ustawy, pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić danemu podmiotowi bezczynność.
W kontrolowanej sprawie skarżony organ – Stowarzyszenie Kulturalne "Pocztówka" w Kleszczelach – pomimo pewnych wątpliwości wyrażonych w odpowiedzi na skargę należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Jak wynika z powołanego przepisu obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Przepis art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. zawiera zatem dwie przesłanki skutkujące powstaniem obowiązku ujawnienia informacji publicznej: wykonywanie zadań publicznych lub dysponowanie majątkiem publicznym. Użycie słowa "lub" wskazuje, że wystarczające jest spełnienie jednej z nich.
Przenosząc powyższe regulacje na okoliczności przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że Stowarzyszenie Kulturalne "Pocztówka" będąc dzierżawcą byłego dworca PKP należącego do Miasta Hajnówka dysponuje faktycznie "majątkiem publicznym" należącym do jednostki samorządu terytorialnego. Oznacza to, że Stowarzyszenie w takim zakresie, w jakim pytanie składane w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej jest związane z zawartą przez Stowarzyszenie umową dzierżawy i budynkiem stanowiącym jej przedmiot, jest podmiotem zobowiązanym do stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przy czym, co wymaga dodatkowego podkreślenia i na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 marca 2019 r. (sygn. akt I OSK 1098/17, CBOSA), od podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., nie można żądać innych informacji niż z zakresu wykonywania zadań publicznych lub gospodarowania mieniem publicznym.
W ocenie Sądu żądaną przez skarżącą Fundację informację należy uznać za informację publiczną w rozumieniu art. 1 pkt 1 i art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c u.d.i.p., gdyż dotyczy budynku byłego dworca PKP w Hajnówce – będącego przedmiotem umowy dzierżawy zawartej przez Stowarzyszenie z Miastem Hajnówka, a zatem majątku jednostki samorządu terytorialnego.
Wobec powyższego, skoro złożony przez skarżącą Fundację w dniu 28 marca 2025r. wniosek spełniał minimalne wymogi determinujące skuteczne wystąpienie z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej, to jest: został przesłany pocztą elektroniczną, co jak wcześniej wskazano jest uznawane za dochowanie formy pisemnej wniosku; określał w sposób dokładny adresata wniosku – Stowarzyszenie Kulturalne "Pocztówka", które w zakresie dzierżawionego majątku należącego do jednostki samorządu terytorialnego (Miasta Hajnówka) niewątpliwie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej; jak również obejmował jasne sformułowanie, co do przedmiotu żądanej informacji, to obowiązkiem Stowarzyszenia było rozpatrzenie przedmiotowego wniosku w terminie i formie przewidzianych ustawą. Tym samym, brak reakcji Stowarzyszenia w zakreślonym prawem terminie skutkuje stwierdzeniem, że w sprawie zaistniała bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej.
Bezczynności Stowarzyszenia (organu) w powyższym zakresie nie mogą usprawiedliwiać podnoszone w odpowiedzi na skargę argumenty, że Stowarzyszenie działa od 20 lat jako organizacja non profit, nie posiada statusu instytucji publicznej ani organizacji pożytku publicznego, działa społecznie i nie dysponuje obsługą prawną ani zespołem wyspecjalizowanym w procedurach prawnych. Poza sporem jest okoliczność, że w niniejszej sprawie Stowarzyszenie przekroczyło terminy określone w art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p.. Odpowiedzi na wniosek z 28 marca 2025 r., organ udzielił już po złożeniu skargi na bezczynność, a dokładnie w odpowiedzi na skargę. Z tego względu nie ulega wątpliwości, że Stowarzyszenie dopuściło się bezczynności. Przy czym Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowoadministracyjnego w zakresie zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku skarżącej Fundacji o udostępnienie informacji publicznej, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. z uwagi na udzielenie odpowiedzi na wniosek w piśmie z dnia 2 września 2025r. zatytułowanym "Odpowiedź na pismo z dnia 22 sierpnia 2025 r.". Z pisma tego jednoznacznie zaś wynika Komisja została poinformowana o chęci przekazania dokumentów, a ich kompletacja jest w toku. Wyjaśniono też, że właściwym podmiotem do odpowiedzi na postawione we wniosku z 28 marca 2025r. - pytania jest właściciel obiektu, tj. Urząd Miasta Hajnówka i to ten Urząd jest też właściwy do udostępnienia dokumentów dotyczących obiektu, w tym polisy ubezpieczeniowej zgłoszonej do tego Urzędu. Skarżąca Fundacja, po otrzymaniu odpowiedzi na skargę, nie zakwestionowała tych okoliczności.
Uwzględniając powyższe okoliczności oraz stan faktyczny na datę orzekania Sąd orzekł o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania Stowarzyszenia do rozpoznania wniosku Fundacji z 28 marca 2025r. (pkt 1 wyroku). Nie można bowiem zobowiązać organu do określonego działania, jeśli zostało ono w dacie orzekania już podjęte (vide: wyrok NSA z 18 stycznia 2017 r., I OSK 1789/16, CBOSA).
Sąd, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. orzekł jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 wyroku). Sąd miał na względzie to, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw strony. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie bezczynności Stowarzyszenia rażącego naruszenia prawa przypisać nie można. Co prawda Stowarzyszenie znacząco, bo o kilka miesięcy, przekroczyło ustawowy termin na rozpoznanie wniosku skarżącego i zareagowało na wniosek dopiero po wniesieniu do Sądu przez skarżącą Fundację skargi na bezczynność, należy mieć jednak na uwadze to, że Stowarzyszenie jest "organem administracji publicznej" jedynie w znaczeniu funkcjonalnym i to na podstawie przepisów o dostępie do informacji publicznej. Należy zatem stosować do niego mniej rygorystyczne wymagania dotyczące stosowania prawa niż do organów administracji publicznej sensu stricto (np. organów administracji rządowej lub samorządu terytorialnego), które dysponują własnymi urzędami zapewniającymi im obsługę organizacyjną i prawną. Po zważeniu charakteru prawnego Stowarzyszenia oraz rodzaju i stopnia naruszenia przez nie prawa w niniejszej sprawie Sąd doszedł do wniosku, że drugi z wymienionych czynników nie przeważył nad pierwszym i nie uzasadniał orzeczenia rażącego naruszenia prawa.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku orzekł na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jak w punkcie 1 sentencji, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. jak w punkcie 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 3 wyroku - na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na koszty te złożył się wpis od skargi (100 zł).
Końcowo odnosząc się do zawartego w odpowiedzi na skargę wniosku Stowarzyszenia o uznanie, że działania podejmowane przez skarżącą Fundację wobec tego Stowarzyszenia mają charakter przewlekłości i nękania, należy wskazać, że ocena ta pozostaje poza zakresem kontroli Sądu w sprawie o bezczynność na podstawie u.d.i.p.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło