II SAB/Bk 106/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi D. L. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. w przedmiocie informacji publicznej oddala skargę. Skargą, która wpłynęła do organu w dniu 27 listopada 2014r. a nadana została w urzędzie pocztowym w dniu 25 listopada 2014r., D. L., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucił Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w M. bezczynność polegającą na nierozpatrzeniu jego wniosku z dnia 22 sierpnia 2014r. o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie jednej – dowolnie wybranej – decyzji administracyjnej wydanej w miesiącu lipcu 2014r. Wniósł o zobowiązanie organu do rozpatrzenia w terminie 14 dni wniosku, o stwierdzenie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i o niewymierzanie organowi grzywny. Jednocześnie wniósł o zasądzenie od organu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. wniósł o jej odrzucenie albo oddalenie. Poinformował, że po początkowej odmowie udostępnienia kopii decyzji z powodu nietraktowania żądania jako wniosku o udzielenie informacji publicznej, organ w listopadzie 2014r. na skutek orzecznictwa sądów administracyjnych, zweryfikował swoje stanowisko i w dniu 17 listopada 2014r. podjął czynności w celu wykonania wniosku strony, doręczając na adres skarżącego w dniu 20 listopada 2014r. zanonimizowaną kopię decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje; Skarga podlegała oddaleniu albowiem została wniesiona już po usunięciu zarzucanego skargą stanu bezczynności organu w udzieleniu informacji publicznej. Z akt administracyjnych wynika bowiem, że skarżącemu została doręczona w dniu 20.11.2014r. zanonimizowana kopia decyzji wydanej przez organ w miesiącu lipcu 2014r. a mimo to skarżący złożył w dniu 25.11.2014r. skargę z zarzutem pozostawania przez organ w stanie bezczynności i wnioskiem o zobowiązanie organu do udzielenia żądanej informacji publicznej. Taki stan rzeczy czyni skargę na bezczynność organu oczywiście bezzasadną i uzasadnia jej oddalenie. Istotą bowiem i celem postępowania ze skargi na bezczynność organu jest doprowadzenie do załatwienia sprawy administracyjnej. Jak stanowi art. 149 par. 1, zdanie pierwsze, ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 par. 2 pkt 1- 4 "a" ustawy, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Zatem, jeżeli przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność organ administracji wydał decyzję (lub inny akt) a w przypadku bezczynności w udzieleniu informacji publicznej, udzielił żądanej informacji, chociażby nawet z przekroczeniem terminów, oznacza to, że nie pozostaje w bezczynności, a w konsekwencji sąd nie może zobowiązać organu do wydania aktu (załatwienia sprawy). Orzecznictwo sądów administracyjnych w powyższej kwestii jest jednolite (vide: między innymi, wyrok WSA w Krakowie sygn. IISAB/Kr 186/14, WSA w Szczecinie sygn. IISAB/Sz 43/14, WSA w Warszawie sygn. IISAB/Wa 42/14, WSA w Białymstoku sygn. IISAB/Bk 87/11, wszystkie dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Jak podkreślił NSA w wyroku z dnia 17.12.2013r. sygn I OSK 2114/13 "Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ ten, pomimo istniejącego obowiązku, nie załatwia, w określonej prawem formie i w określonym prawem czasie, sprawy, co do której obowiązujące regulacje czynią go właściwym i kompetentnym. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność w sprawie podlegającej załatwieniu aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej powinien zobowiązać organ do wydania w określonym terminie aktu lub od dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art. 149 par. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności, jednakże be przesądzania o treści, czy skutkach tych działań. Sąd nie wnika w merytoryczną i procesową poprawność czynności, a bierze pod uwagę jedynie fakt, czy w danej sprawie została dokonana czynność lub czy z innych powodów organowi nie można zarzucić stanu bezczynności". Data usunięcia stanu bezczynności w stosunku do daty złożenia skargi na bezczynność ma znaczenie dla sposobu załatwienia skargi na bezczynność organu. W sytuacji bowiem usunięcia stanu bezczynności już po wniesieniu skargi (co jednak – jak wyżej podano - nie miało miejsca w sprawie niniejszej) sąd zmuszony byłby umorzyć postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy, ale nie byłby zwolniony od orzeczenia, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz od oceny potrzeby wymierzenia organowi grzywny z tego tytułu (vide: postanowienie NSA w sprawie II OSK 1953/12, wyroki w sprawach II SAB/Wa 323/13, II SAB/Wa 653/13 i II SAB/Łd 1/14). W sytuacji zaś wniesienia skargi na bezczynność już po usunięciu stanu bezczynności i bez jednoczesnego postawienia organowi zarzutu przewlekłości postępowania, sąd administracyjny oddala skargę nie mając obowiązku stwierdzania charakteru naruszenia prawa stanem bezczynności. Nie ma też w takiej sytuacji podstawy do ewentualnego wymierzenia organowi grzywny w oparciu o art. 149 par. 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Oddalenie skargi z przyczyny bezzasadnego zarzucania stanu bezczynności organowi, który tę bezczynność usunął zanim została do sądu skierowana skarga na bezczynność, jest równoznaczne z oceną sądu, że na organie nadzoru budowlanego ciążył obowiązek udzielenia stronie żądanej informacji publicznej. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego strona się zwróciła o udzielenie informacji publicznej, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez stronę informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność. Żądanie w ramach dostępu obywatela do informacji publicznej nadesłania kopii decyzji wydanej przez organ nadzoru budowlanego, mieściło się w przedmiotowo – podmiotowym zakresie ustawy z dnia 6.09.2001r. o dostępie do informacji publicznej. Niewątpliwie organy nadzoru budowlanego strukturalnie przynależne do organów administracji publicznej należą do podmiotów obowiązanych z mocy art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej do udzielania informacji publicznej. Z kolei pojęcie informacji publicznej określone zostało w art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W świetle wskazanych przepisów informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że przy wykładni ww. przepisów należy kierować się art. 61 Konstytucji RP, zgodnie z którym prawo do informacji jest publicznym prawem obywatela realizowanym na zasadach skonkretyzowanych w ustawie. Informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacją publiczną są treści dokumentów wytworzonych przez organ, jak i te, których organ używa przy realizacji przewidzianych prawem zadań, a także te, które tylko w części dotyczą organu, nawet gdy nie pochodzą wprost od niego. Decyzje administracyjne są wiadomością wytworzoną przez szeroko rozumiane władze publiczne. Informacja o rozstrzygnięciach podejmowanych przez organy administracji publicznej jest informacją o działalności tych organów. Prawo dostępu do informacji o sprawach rozstrzyganych przed organami państwa potwierdza przepis art. 5 ust. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Decyzje rozstrzygają sprawy administracyjne i jako akty administracyjne indywidualne stanowią dokumenty urzędowe w rozumieniu art. 6 pkt 4 lit. "a" ustawy o dostępie do informacji publicznej Treść decyzji stanowi więc z jednej strony w myśl art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej – informację o sprawach publicznych a z drugiej strony w myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. "a" ustawy o dostępie do informacji publicznej – dokument urzędowy podlegający udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w ustawie. Stanowisko powyższe jest jednolicie prezentowane w sądownictwie administracyjnym i doktrynie prawa (vide: między innymi wyrok WSA w Szczecinie sygn. IISAB/Sz 43/10 i Komentarz do ustawy o dostępie do informacji publicznej autorstwa Tomasza R. Aleksandrowicza, Wydawnictwo "LexisNexis", wyd. 3, Warszawa 2006). Inną kwestią jest dostęp do niektórych danych zawartych w udostępnianym dokumencie. Stosownie do treści stanowiska wyrażonego przez NSA w wyroku z dnia 11.05.2006r. sygn. II OSK 812/05, jeżeli jakaś informacja nie może zostać udostępniona, to organ musi ustalić, jakie informacje podlegają ochronie ze względu na to, że są objęte tajemnicą bądź podlegają ochronie ze względu na prywatność. Organ musi zatem wskazać, czy dane te są objęte tajemnicą ze względu na ochronę danych osobowych w nich zawartych, czy też ze względu na prawo do prywatności lub tajemnicę państwową, służbową, skarbową. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęte jednak zostało, że anonimizacja nie stanowi przetworzenia informacji (vide: wyrok WSA w Gliwicach z 3.09.2009r. sygn. IVSA/Gl 427/09). Mając na uwadze powyższe Sąd nie podzielił stanowiska organu o niedopuszczalności skargi (wyrażonego alternatywnym żądaniem odrzucenia skargi) ale orzekł merytorycznie o oddaleniu skargi wobec bezzasadności zarzucania organowi bezczynności, która został usunięta jeszcze przed wniesieniem skargi (art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi)