II SAB/Bk 107/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi A. C. na bezczynność Burmistrza S. w przedmiocie informacji publicznej 1. stwierdza, że Burmistrz S. dopuścił się bezczynności; 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. nie wymierza organowi grzywny; 4. zasądza od Burmistrza S. na rzecz skarżącego A. C. kwotę 100,00 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2017 r. (data wysłania) złożonym drogą poczty elektronicznej, A. C. (dalej powoływany jako: "Skarżący") wystąpił do Burmistrza S. o udostępnienie w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, informacji w zakresie: "ile kosztował wyjazd pracowników Urzędu Miejskiego w S. i zaproszonych gości do U. Proszę o imienną listę osób uczestniczących w wyjeździe oraz szczegółowe koszty związane z wyjazdem, łącznie ze wszystkimi kosztami pokrytymi przez ewentualnych sponsorów. Proszę o ksero faktur związanych z pokryciem kosztów wyjazdu i pobytu w U.". Skarżący wskazał, że oczekuje udostępnienia żądanej informacji drogą elektroniczną. Następnie w dniu 28 sierpnia 2017 r. Skarżący wywiódł skargę do tutejszego Sądu na bezczynność organu w zakresie nieudzielenia informacji publicznej związanej z jego wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2017 r. Skarżący podał, że wniosek został wysłany drogą elektroniczną za pomocą profilu zaufania ePUAP i do chwili obecnej, tj. daty wniesienia skargi, nie uzyskał on żadnej odpowiedzi na przedmiotowy wniosek. W tym stanie rzeczy wniósł o: 1) zobowiązanie organu do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, 2) orzeczenie, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3) wymierzenie organowi grzywny oraz 4) zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że wniosek z dnia [...] sierpnia 2017 r. został rozpatrzony zgodnie z prośbą i wnioskowana informacja została wysłana Skarżącemu za pośrednictwem komunikacji elektronicznej w dniu [...] sierpnia 2017 r. Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi organ wyjaśnił, że przedmiotowy wniosek wpłynął na elektroniczną Skrytkę odbiorczą Urzędu Miejskiego w S. w dniu [...] sierpnia 2017 r. Wniosek ten został wydrukowany i przekazany do realizacji. Licząc zatem od tej daty 14 – to dniowy termin na udostępnienie informacji wynikający z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, udzielenie odpowiedzi w dniu [...] sierpnia 2017 r. uznać należy za zgodne z ustawowym terminem. Następnie organ wskazał, że po wpłynięciu przedmiotowej skargi w związku z podniesionymi w niej zarzutami, stwierdzono wadliwość działania elektronicznej Platformy Usług Administracji Publicznej (ePUAP), która obsługuje elektroniczną skrzynkę podawczą Urzędu Miejskiego w S., nie związaną z działaniami pracowników Urzędu. Organ zwrócił uwagę na cyklicznie pojawiające się problemy techniczne platformy ePUAP, polegające na blokowaniu się Skrytki odbiorczej (wnioskodawca otrzymuje prawidłowo wystawione UPP, natomiast Skrytka odbiorcza Urzędu nie rejestruje wydarzenia). W tym stanie rzeczy organ stwierdził, że zarzut bezczynności organu w niniejszej sprawie uznać należy za bezzasadny i dlatego skarga winna podlegać oddaleniu. W piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2017 r. Skarżący potwierdził fakt otrzymania odpowiedzi na wniosek z dnia [...] sierpnia 2017 r., dzień po złożeniu skargi, tj. w dniu [...] sierpnia 2017 r. Skarżący podtrzymał jednak swoje stanowisko zawarte w skardze na bezczynność organu. Przede wszystkim wskazał, że nieprawdziwe są twierdzenia organu zawarte w odpowiedzi na skargę, jakoby portal ePUAP nie działał i dlatego Urząd nie mógł udzielić odpowiedzi w terminie. W dniu 13 września 2017 r. Skarżący wystosował bowiem zapytanie do administratora portalu ePUAP: "czy możliwe jest, że profil ePUAP, którym posługuje się Urząd Miejski w S. nie działał w okresie [...] sierpnia 2017 r." W odpowiedzi na to zapytanie otrzymał odpowiedzi, że: "w tym czasie nie występowała awaria na platformie ePUAP. Portal działał prawidłowo." Fakt ten został następnie potwierdzony w rozmowie telefonicznej przeprowadzonej z pracownikiem portalu, który dodatkowo wyjaśnił, że o każdej awarii wszyscy użytkownicy są powiadamiani komunikatami pojawiającymi się na platformie ePUAP po zalogowaniu się. Tymczasem we wskazanym okresie nie było żadnych komunikatów dotyczących awarii czy błędów występujących na platformie. Powyższe jednoznacznie wskazuje zdaniem Skarżącego, że portal ePUAP w omawianym okresie działał prawidłowo i nie było żadnych problemów z dostarczaniem korespondencji, a tłumaczenia organu mijają się z faktami i służą odwróceniu odpowiedzialności za zaniedbania w zakresie obsługi wniosków o udostępnianie informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej powoływanej jako "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również bezczynność organów. W takich przypadkach, kontroli poddany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. Na wstępie wyjaśnić należy, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (por. pogląd wyrażony w Komentarzu do ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi autorstwa T. Wosia, H. Krysiak - Molczyk i M. Romańskiej, Wydawnictwo Prawnicze "Lexis-Nexis", Warszawa 2005, str. 86). Na gruncie zaś ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm. – dalej jako "u.d.i.p.") bezczynność organu polega na tym, że organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do zareagowania na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w sposób przewidziany u.d.i.p., wbrew przepisom prawa ani nie udostępnia w nakazanym terminie w drodze czynności materialno-technicznej żądanej informacji, ani też nie wydaje stosownej decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej (z uwagi na ograniczenia z art. 5 u.d.i.p. lub w przypadku informacji przetworzonej - ze względu na brak szczególnie istotnego interesu publicznego) bądź o umorzeniu postępowania (w przypadku określonym w art. 14 u.d.i.p.). Istota skargi na bezczynność polega na tym, że sąd uwzględniając taką skargę, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa lub stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu (art. 149 § 1 p.p.s.a.). Instytucja skargi na bezczynność ma, więc na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Oceniając, czy organ pozostaje w bezczynności Sąd bierze pod uwagę sytuację istniejącą w dacie orzekania. Z powyższego przepisu wynika zatem, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność. Tym samym, jeżeli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wyda akt lub podejmie czynność, których domagała się strona, to przestaje on być w bezczynności. Przechodząc do meritum sprawy wskazać należy, że Burmistrz S., któremu we wniesionej skardze zarzucano bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej, w dniu [...] sierpnia 2017 r., tj. po wniesieniu skargi (została ona złożona w dniu [...] sierpnia 2017 r.), a przed wydaniem orzeczenia przez Sąd, udzielił odpowiedzi na wniosek z dnia [...] sierpnia 2017 r. Fakt ten potwierdził Skarżący w piśmie procesowym złożonym do Sądu w dniu [...] grudnia 2017 r., a także podczas rozprawy sądowej w dniu 14 grudnia 2017 r. W tym stanie rzeczy przyjąć zatem należy, że bezczynność organu ustała po złożeniu skargi do Sądu, a dokładnie z dniem doręczenia Skarżącemu odpowiedzi na jego wniosek, co miało miejsce w dniu [...] sierpnia 2017 r. Powyższe skutkowało tym, że w momencie rozpoznawania sprawy przez Sąd, Burmistrz S. nie pozostawał już w bezczynności w załatwieniu wniosku z dnia [...] sierpnia 2017 r., tym samym brak było podstaw do orzekania o obowiązku wydania wnioskowanej informacji w żądanym terminie. Nałożenie bowiem przez sąd obowiązku dokonania żądanej czynności, w sytuacji gdy strona uzyskała jej spełnienie, stanowiłoby działanie bezprzedmiotowe, bo dublujące to, co zostało już zrealizowane. Zasinienie powyższej sytuacji nie zwalnia jednak Sądu z obowiązku orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy w sprawie miała miejsce bezczynność i czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie bowiem do treści § 1a przepisu art. 149 p.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Odnośnie pierwszej kwestii wskazać należy, że w sprawie bezspornym jest, że zarówno żądane informacje mają charakter publiczny, jak i to, że występujący w sprawie w charakterze organu Burmistrz S. pozostawał zobowiązany do ich udostępnienia. Okoliczności te nie były kwestionowane przez strony i nie budzą również wątpliwości Sądu. Powyższa kwalifikacja skutkowała zatem koniecznością udostępnienia tych informacji w trybie wynikającym z u.d.i.p. i w terminie z art. 13 tej ustawy, zgodnie z którym udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (przepis art. 13 ust. 2 u.d.i.p. dotyczy sytuacji, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, wówczas podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku; przepis art. 15 ust. 2 u.d.i.p. dotyczy opłat za udostępnienie informacji i w sprawie niniejszej nie miał zastosowania). Z akt sprawy wynika natomiast, że organ udzielił wnioskowanej informacji z przekroczeniem powyższego ustawowego terminu. Termin ten należało bowiem liczyć od dnia [...] sierpnia 2017 r., w tej bowiem dacie omawiany wniosek wpłynął do organu drogą komunikacji elektronicznej. Fakt ten potwierdza UPP (urzędowe poświadczenie przedłożenia) załączone do skargi – k. 6 akt sądowych. Również sam organ potwierdził w odpowiedzi na skargę, że wnioskodawca otrzymuje prawidłowo wystawione UPP, natomiast Skrytka odbiorcza Urzędu nie rejestruje wydarzenia. Podnoszona przez organ okoliczność "wadliwej działalności profilu" nie może stanowić podstawy liczenia 14 – to dniowego terminu załatwiania omawianych wniosków od dnia ich wydrukowania przez organ. Takie działanie nie odpowiada bowiem prawu. Przede wszystkim zauważyć należy za Skarżącym, że twierdzenia organu o wadliwości działania profilu nie znalazły potwierdzenia w aktach sprawy, w szczególności przeczy temu korespondencja załączona przez Skarżącego do pisma procesowego z dnia 10 grudnia 2017 r., z której jednoznacznie wynika, że w okresie od dnia [...] sierpnia 2017 r.(dzień złożenia wniosku) do dnia [...] sierpnia 2017 r. (momentu wydrukowania wniosku i przekazania go do realizacji) organ nie stwierdził występowania awarii na platformie ePUAP, sam zaś portal działał prawidłowo (k. 26 akt sądowych). W tych uwarunkowaniach uznać należy, że załatwienie wniosku nastąpiło z uchybieniem ustawowego terminu wynikającego z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., dlatego też Sąd na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Jednocześnie mając na uwadze § 1a przepisu art. 149 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Jak wyjaśnił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w tezie wyroku z dnia 8 października 2013 r. sygn. II SAB/Bk 65/13 ocena charakteru naruszenia prawa powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Każda bezczynność jest bowiem naruszeniem prawa. Nie można jednak przyjąć, że w każdej bezczynności mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa. W okolicznościach niniejszej sprawy zważywszy, że organ rozpoznał omawiany wniosek, a jego postawa nie wynikała ze złej woli przyjąć należy, że nie zaistniały podstawy do przypisania bezczynności organu rażącego charakteru (pkt 2). Ze względów jak wyżej, w ocenie Sądu, nie zachodziła potrzeba wymierzenia organowi na mocy art. 149 § 2 p.p.s.a. grzywny (pkt 3). O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł stosownie do art. 200 p.p.s.a. Na koszty postępowania składa się wpis od skargi w kwocie 100 zł.