II SAB/Bk 12/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Danuta Tryniszewska - Bytys (spr.), po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2017 r. w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. K. na przewlekłość postępowania Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego p o s t a n a w i a odrzucić skargę W piśmie z dnia 16 grudnia 2016 r. zatytułowanym "Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku od decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r." P. K.: - zakwestionował wymienioną w tytule pisma decyzję SKO w S. jako niezgodną z ustawą; - zakwestionował działania MOPS w S. jako podmiotu działającego przewlekle i niekorzystnie załatwiającego jego sprawy; - zakwestionował działanie SKO w S. jako podmiotu działającego przewlekle i niekorzystnie załatwiającego jego sprawy. Końcowo zwrócił się o umorzenie należności z tytułu zadłużenia alimentacyjnego. Zarządzeniem z dnia 9 stycznia 2017 r. Przewodniczący Wydziału dokonał rozdzielenia skarg zawartych w piśmie z dnia 16 grudnia 2016 r. i wyodrębnił z niego: - skargę na decyzję SKO w S. z dnia [...] listopada 2016 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego; - skargę na "przewlekłość postępowania MOPS w S." w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego; - skargę na przewlekłość postępowania SKO w S. w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Przedmiotem sprawy niniejszej o sygnaturze II SAB/Bk 12/17 jest skarga na "przewlekłość postępowania Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S." (prawidłowo powinno być: działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta S. Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych MOPS w S.), która to przewlekłość, zdaniem skarżącego, występuje w sprawie o umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia 15 lutego 2017 r. wezwał skarżącego do usunięcia braku skargi w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia przez wykazanie, że składał do organu wyższego stopnia zażalenie na przewlekłość postępowania organu pierwszej instancji (k. 1). Wezwanie to doręczono skarżącemu w dniu 21 lutego 2017 r. Termin na uzupełnienie braków minął w dniu 28 lutego 2017 r. W dniu 22 lutego 2017 r. skarżący zapoznawał się z aktami sprawy (k. 7) i przedłożył kserokopię pisma z dnia 4 października 2016 r. zatytułowanego "Odwołanie". Zawiera ono środek zaskarżenia od decyzji MOPS w S. nr [...] i wniosek o umorzenie zaległości na rzecz funduszu alimentacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Przedmiotem skargi w sprawie niniejszej jest przewlekłość postępowania działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta S. Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych MOPS w S. w sprawie prowadzenia postępowania z wniosku skarżącego o umorzenie zaległości z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Skarżący co prawda wskazuje, że kwestionuje "przewlekłość MOPS", jednakże jest to wskazanie nieprawidłowe. Organem jest bowiem nie MOPS a w sprawie niniejszej działający z upoważnienia Prezydenta Miasta S. Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych MOPS. Stąd też dokonano prawidłowego określenia organu. Z nadesłanych przez organy akt administracyjnych wynika, że wnioskiem z dnia 15 lipca 2016 r. P. K. wystąpił o umorzenie "zadłużenia alimentacyjnego" (k. 137 akt adm.). W stosunku do tego wniosku Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych MOPS w S. orzekł decyzją z dnia [...] września 2016 r. znak [...] o odmowie umorzenia zadłużenia wynikającego z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Od tej decyzji P. K. wniósł odwołanie w piśmie z dnia 4 października 2016 r., które SKO w S. rozpoznało decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. znak [...] – utrzymując w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. Następnie wnioskodawca wniósł na decyzję Kolegium skargę do sądu administracyjnego (pismo z dnia 16 grudnia 2016 r.), które – z uwagi na treść zawartych w nim żądań – zostało potraktowane jako zawierające trzy skargi (opisane we wstępnej części niniejszego uzasadnienia). Jak wyżej wskazano, skarga w sprawie niniejszej dotyczy przewlekłości postępowania organu pierwszej instancji tj. Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych MOPS w S. w sprawie o umorzenie zaległości z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego tj. postępowania zakończonego decyzją tego organu z dnia [...] września 2016 r. Skuteczne wniesienie skargi na przewlekłość postępowania jest obwarowane, tak jak w przypadku każdej innej skargi do sądu administracyjnego, koniecznością uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym (art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej p.p.s.a. Wymaganym środkiem zaskarżenia w niniejszym przypadku jest zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania, które należy wnieść do organu wyższego stopnia (art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), dalej jako K.p.a. Organem wyższego stopnia nad organem pierwszej instancji w sprawie niniejszej jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. Z uwagi na powyższe, skarżący zarządzeniem z dnia 9 stycznia 2017 r. został wezwany do wykazania pod rygorem odrzucenia skargi, że składał zażalenie do organu wyższego stopnia W odpowiedzi na to wezwanie skarżący przedłożył kserokopię pisma z dnia 4 października 2016 r. stanowiącego odwołanie od decyzji Kierownika Działu Świadczeń MOPS w S. z dnia [...] września 2016 r. znak [...] o odmowie umorzenia zadłużenia wynikającego z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Zdaniem sądu, odwołanie to nie stanowi zażalenia na przewlekłe prowadzenie postępowania, o którym mowa w art. 37 § 1 K.p.a. Tym samym nie ma podstaw do uznania, że przed wniesieniem skargi skarżący wyczerpał tryb zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym, jak tego wymaga art. 52 § 1 p.p.s.a. Odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej stanowi środek zaskarżenia w toku postępowania administracyjnego, który powoduje przeniesienie sprawy do organu wyższej instancji celem jej ponownego rozpoznania w całokształcie (merytorycznie). Natomiast zażalenie, o którym mowa w art. 37 § 1 K.p.a. tj. zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania, stanowi środek zaskarżenia niezależny od głównego nurtu postępowania administracyjnego. Nie zawiera ono zarzutów merytorycznych, ale zarzuty odnośnie tego, że zdaniem strony organ w sposób nieuzasadniony zbyt długo prowadził postępowanie i bez istotnego powodu przekroczył terminy jego prowadzenia wynikające z przepisów prawa. Tym cechom zażalenia z art. 37 § 1 K.p.a. nie odpowiada odwołanie zawarte w piśmie z dnia 4 października 2016 r., które odnosi się do meritum sprawy. Brak jest w nim zarzutów dotyczących przewlekłego prowadzenia postępowania w przedmiocie umorzenia zaległości z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych. W odwołaniu skarżący przedstawił swoją sytuację materialną i wskazał na brak możliwości spłaty powstałego zadłużenia. Tym samym odwołanie nie stanowi zażalenia na przewlekłe prowadzenie postępowania, jak też jego treść nie wskazuje, że zamiarem skarżącego było kwestionowanie przewlekłości postępowania przed organem pierwszej instancji. Na powyższą ocenę nie ma także wpływu fakt, że SKO w S. jest zarówno organem wyższej instancji właściwym do rozpoznania przedmiotowego pdwołania od decyzji Kierownika Działu Świadczeń MOPS (co też uczyniło decyzją z dnia [...] listopada 2016 r.), jak i organem wyższego stopnia nad tymże Kierownikiem do rozpoznania zażalenia na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie niniejszej. Dla uznania, że takie zażalenie zostało wniesione i Kolegium powinno je rozpoznać na podstawie art. 37 K.p.a., niezbędne jest wyraźne wskazanie, że strona nie zgadza się z przewlekłym, zbyt długim i w sposób nieuzasadniony przedłużaniem prowadzenia postępowania. Tego natomiast zabrakło. Także analiza przedstawionych sądowi przez organy akt administracyjnych nie uprawnia do wniosku, że zażalenie w trybie art. 37 § 1 K.p.a. było wniesione przed złożeniem skargi w sprawie niniejszej. Stąd też skarga ta podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna, o czym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.