II SAB/Bk 122/19

WyrokWSA w Białymstoku2020-01-23

Skład orzekający: Grażyna Gryglaszewska, Elżbieta Lemańska, Małgorzata Roleder

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej dopuszcza się bezczynności, jeśli nie wydaje postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na wniosek, który dotyczy sprawy już toczącej się na podstawie wcześniejszego wniosku?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie dopuszcza się bezczynności, jeśli nie wydaje postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na kolejny wniosek dotyczący tej samej sprawy, która jest już w toku na podstawie wcześniejszego wniosku. W takiej sytuacji kolejny wniosek powinien być potraktowany jako pismo procesowe w toczącej się sprawie, a brak formalnego postanowienia o odmowie wszczęcia nie wpływa na prawa strony.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na bezczynność Prezydenta Miasta B. w przedmiocie niewydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania zainicjowanego wnioskiem z lipca 2019 r. o ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Wskazali, że organ powinien odmówić wszczęcia postępowania na ten wniosek, ponieważ toczyło się już postępowanie w tej samej sprawie zainicjowane wnioskiem z kwietnia 2018 r. Organ administracji argumentował, że nie jest w bezczynności, ponieważ aktywnie prowadzi postępowanie wszczęte w 2018 r., a brak formalnego postanowienia o odmowie wszczęcia kolejnego wniosku nie narusza praw skarżących.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na bezczynność.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska,, sędzia WSA Małgorzata Roleder, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 stycznia 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi H. K. i M. K. na bezczynność Prezydenta Miasta B. w przedmiocie niewydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania zainicjowanego wnioskiem o ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oddala skargę Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności. 1. Przed Prezydentem Miasta B., działającym jako starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, na wniosek M. K. i H. K. z [...] kwietnia 2018 r., wszczęte zostało postępowanie administracyjne w przedmiocie ustalenia wysokości odszkodowania za nieruchomość położoną w B., oznaczoną nr [...] w obr. [...], wydzieloną na podstawie decyzji Geodety Miejskiego nr [...] z [...] lipca 1986 r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości położonej w B. przy ul. [...] oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie nr [...] jako działka [...]; 2. W toku prowadzonego postępowania organ ustalił, że wymieniona w Akcie Własności Ziemi nr Roi. [...] z [...] sierpnia 1976 r. nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] o pow. 1,7250 ha w wyniku odnowienia ewidencji gruntów miasta B. została oznaczona numerem [...]. W wyniku podziału powstały działki nr [...] o pow. 0,0408 ha; [...] o pow. 0,9814 ha; [...] o pow. 0,0168 ha i [...] o pow. 0,6303 ha. Działka nr [...] uległa kolejnemu podziałowi na działki nr [...]. o pow. 0,1148 ha; [...] o pow. 0,4038 ha oraz [...] o pow. 0,1117 ha. Działki nr [...] stanowiły własność Skarbu Państwa. Decyzją Geodety Miejskiego nr [...] z [...] września 1985 r. wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość położoną w B. przy ul. [...] oznaczoną w ewidencji gruntów obrębu [...] numerem [...] o pow. 0,1148 ha. Następnie decyzją Geodety Miejskiego nr [...] z [...] lipca 1986 r. ponownie zatwierdzono projekt podziału nieruchomości położonej w B. przy ul. [...] oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie nr [...] jako działka nr [...] na działki o numerach [...]. Decyzja stała się ostateczna [...] lipca 1986 r. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że podział działki nr [...] był zgodny z planem realizacyjnym budowy ulicy [...] na osiedlu "[...]" zatwierdzonym decyzją wydaną przez Architekta Miejskiego z [...] marca 1985 r., nr [...]. Aktem notarialnym Repertorium A numer [...] z [...] września 1986 r. M. K. i H. K. sprzedali na rzecz Skarbu Państwa działki o numerach [...] o łącznej powierzchni 0,5155 ha. Nadto organ ustalił, że na dzień [...] lipca 1986 r., tj. na dzień wydania decyzji zatwierdzającej podział działki nr [...], działki nr [...] objęte były ustaleniami miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta B. zatwierdzonego uchwałą nr [...] Miejskiej Rady Narodowej w B. z [...] kwietnia 1986 r. (pub. w Dz. Urz. Rady Narodowej w B. nr 11, poz. 120 z 30 kwietnia 1986 r.). Według ustaleń planu działka nr [...] położona była na terenie oznaczonym na rysunku planu symbolem 015KZo przeznaczonym pod ulicę zbiorczą obszarową realizującą powiązania w obszarze zespołu jednostek strukturalnych. Przekrój jezdni 1x2, 1x4, ulica 015 KZo przewidywana jako ewentualna trasa tramwajowa. Z kolei działka nr [...] położona była na terenie oznaczonym na rysunku planu symbolem 2BI1MW,MN,AU,US,KS,UK przeznaczonym pod istniejące i projektowane tereny zabudowy mieszkaniowej o zróżnicowanym charakterze - wielorodzinnego i jednorodzinnego. 3. Z uwagi na fakt, że mimo dokonanej kwerendy zasobu archiwalnego Urzędu Miejskiego w B. nie odnaleziono ani załącznika graficznego do decyzji Geodety Miejskiego nr [...] z [...] lipca 1986 r., ani załącznika graficznego do planu realizacyjnego budowy ul. [...] z [...] marca 1985 r., nr [...], a które to załączniki stanowią integralną część obu decyzji administracyjnych, organ wystąpił do szeregu instytucji celem odnalezienia niezbędnej archiwalnej dokumentacji. 4. W związku z powziętą wiadomością o prowadzonych przez Starostę Powiatowego w B. oraz Starostę Powiatowego w H. postępowaniach w przedmiocie zwrotu nieruchomości oznaczonej nr [...] (powstałych z podziału działki nr [...]) w piśmie z 26 czerwca 2018 r. wystąpiono do Starosty B. o wypożyczenie akt postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości położonej w B. przy ulicy [...], w obr. [...], oznaczonej nr geod. [...], zakończonego decyzją Starosty Powiatu B. z [...] listopada 2014 r. nr [...], a w piśmie z 21 sierpnia 2018 r. wystąpiono do Starostwa Powiatowego w H. o udzielenie informacji na jakim etapie jest postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości położonej w B. przy ulicy [...], oznaczonej na dzień wywłaszczenia numerem geodezyjnym [...], wchodzącej obecnie w skład części działek oznaczonych w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] nr geod. [...], stanowiących własność Miasta B. oraz o przekazanie treści załącznika graficznego planu realizacyjnego budowy ulicy [...] na osiedlu "[...]" zatwierdzonego decyzją wydaną przez Architekta Miejskiego z [...] marca 1985 r. Starostwo Powiatowe w B. poinformowało, że przedmiotowe postępowanie jest w toku i organ nie może wypożyczyć akt postępowania, przy czym z całością akt sprawy upoważniony pracownik organu mógł osobiście zapoznać się w siedzibie Starostwa Powiatowego w B.. Natomiast Starostwo Powiatowe w H. poinformowało, że posiada jedynie informację o przesłaniu akt sprawy do Ministra Infrastruktury przez Wojewodę P. Ponadto wskazano, że Starostwo Powiatowe w H. nie posiada powyższego załącznika planu realizacyjnego budowy ulicy [...] na osiedlu "[...]". 5. Zawiadomieniem z [...] lipca 2018 r. powiadomiono strony, że niezbędne jest zebranie pełnego materiału dowodowego, a także zapoznanie się z aktami postępowania administracyjnego prowadzonego przez Starostę Powiatowego w B. dotyczącego zwrotu wywłaszczonej nieruchomości położonej w B. przy Alei [...], w obr. [...], oznaczonej nr geod. [...], celem pozyskania dokumentacji archiwalnej, a zakończenie postępowania w przedmiotowej sprawie, stosownie do art. 36 § 1 Kp.a., przewidywane jest do [...] września 2018 r. 6. W dalszej kolejności organ w piśmie z [...] lipca 2018 r. wystąpił do Departamentu Geodezji Urzędu Miejskiego w B. o wyjaśnienie kiedy faktycznie nastąpił podział geodezyjny działki położonej w B. oznaczonej w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] jako działka numer [...] oraz o wyjaśnienie, czy decyzja Geodety Miejskiego z [...] lipca 1986 r. pozostaje w obrocie prawnym ewentualnie, czy zostały podjęte kroki prawne w celu jej wyeliminowania z obrotu prawnego. W odpowiedzi na powyższe poinformowano, że w 1985 r. został opracowany i zarejestrowany do ewidencji w składnicy geodezyjnej w dniu [...] czerwca 1985 r. pod numerem [...] projekt podziału działki nr [...] o powierzchni 0,6303 ha w obrębie [...]2 - [...] na działki nr [...] o pow. 0,1148 ha; [...] o pow. 0,4038 ha oraz [...] o pow. 0,1117 ha. Podział zatwierdzono decyzją Zastępcy Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w B. nr [...] z [...] sierpnia 1985 r. oraz decyzją Geodety Miejskiego nr [...] z [...] lipca 1986 r., która pozostaje w obrocie prawnym. 7. W świetle powyższych ustaleń organ stwierdził, że dwukrotnie dokonano zatwierdzenia podziału geodezyjnego działki nr [...] na działki nr [...]. W pierwszej kolejności dla celu wywłaszczenia działki nr [...], a następnie decyzją z [...] lipca 1986 r. na działki [...]. W związku z powyższym stwierdzono, że niezbędne jest ustalenie czy przy podziale nieruchomości dokonanym decyzją Geodety Miejskiego z [...] lipca 1986 r. rzeczywiście doszło do wydzielenia działki pod drogę publiczną i czy należne jest ustalenie wysokości odszkodowania. Z uwagi natomiast na nieodnalezienie w zasobie archiwalnym Urzędu Miejskiego w B., jak również Starostwa Powiatowego w B., Starostwa Powiatowego w H. oraz w Archiwum Państwowym w B. planu realizacyjnego wraz z załącznikiem graficznym do decyzji z [...] marca 1985 r. stwierdzono, że niezbędne jest pozyskanie załącznika graficznego planu realizacyjnego budowy ulicy [...] na osiedlu "[...]", zatwierdzonego powyższą decyzją który w szczegółowy sposób wskazuje granice projektowanej ulicy [...]. 8. W piśmie z [...] września 2018 r. zwrócono się do Ministerstwa Infrastruktury o podanie informacji, czy w zasobach archiwalnych znajduje się przedmiotowy załącznik graficzny. W odpowiedzi poinformowało, że pismo przekazano, zgodnie z właściwością, do Ministerstwa Inwestycji i Rozwoju, a z kolei Biuro Administracyjne Ministerstwa Inwestycji i Rozwoju przekazało przedmiotowe pismo do Departamentu Orzecznictwa Ministerstwa Inwestycji i Rozwoju. 9. Zawiadomieniem z [...] września 2018 r. organ ponownie przedłużył prowadzone postępowanie do dnia [...] listopada 2018 r., powołując się na niezbędność ustalenia, czy przy podziale nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] doszło do wydzielenia działki pod drogę publiczną oraz konieczność pozyskania załącznika graficznego planu realizacyjnego budowy ul. [...] na osiedlu "[...]"; 10. W piśmie z [...] października 2018 r. M. K. i H. K., wnieśli ponaglenie na bezczynność Prezydenta Miasta B., zarzucając że w ich ocenie zgromadzony został materiał dowodowy i organ powinien wezwać strony w celu ustalenia wysokości odszkodowania za przejętą z mocy prawa nieruchomość, a nie czyniąc tego pozostaje w bezczynności. Postanowieniem z [...] października 2018 r. Wojewoda P., uznał ww. ponaglenie za nieuzasadnione podnosząc, że organ w trakcie trwania postępowania podjął szereg czynności zmierzających do ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz zebrania pełnego materiału dowodowego; 11. W dniu [...] listopada 2018 r. organ wystąpił ponownie do Ministerstwa Inwestycji i Rozwoju o podanie informacji, czy w zasobach archiwalnych znajduje się przedmiotowy załącznik graficzny; 12. Zawiadomieniem z [...] listopada 2018 r. organ przedłużył prowadzone postępowanie do dnia [...] stycznia 2019 r., powołując się na konieczność zebrania pełnego materiału dowodowego w sprawie. poprzez pozyskanie załącznika graficznego; 13. W dniu [...] grudnia 2018 r. Prezydent Miasta B. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności decyzji Geodety Miejskiego z [...] lipca 1986 r. zatwierdzającej podział nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...] na działki nr [...]. W odpowiedzi SKO w B. poinformowało, że wszczęcie postępowania uzależnia od wyniku postępowania prowadzonego przez Wojewodę P. z wniosku M. K., H. K., M. M., J. M. i A. D. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta B. z 8 września 1985 r. nr [...], dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej w B., obręb [...], oznaczonej na dzień wydania ww. decyzji jako działka nr [...] o pow. 1.148 m2. Ww. postępowanie zostało natomiast postanowieniem z [...] sierpnia 2019 r. zawieszone do czasu uregulowania praw spadkowych po zmarłej stronie postępowania J. B. 14. Następnie zawiadomieniem z [...] stycznia 2019 r. organ przedłużył prowadzone postępowanie do dnia [...] marca 2019 r. powołując się na konieczność zebrania pełnego materiału dowodowego w sprawie, poprzez pozyskanie załącznika graficznego. 15. W piśmie z [...] lutego 2019 r. M. K. i H. K. wnieśli ponaglenie na bezczynność Prezydenta Miasta B., zarzucając że w ich ocenie działanie organu narusza przepisy prawa powszechnie obowiązującego oraz ma na celu odroczenie sprawy na czas bliżej nieokreślony. Wojewoda P. postanowieniem z [...] lutego 2019 r. uznał ponaglenie za nieuzasadnione, gdyż organ pierwszej instancji pomimo starań nadal nie zebrał całości materiału dowodowego niezbędnego do załatwienia sprawy. 16. Z uwagi na nieuzyskanie odpowiedzi z Ministerstwa w dniu [...] stycznia 2019 r. przeprowadzono rozmowę telefoniczną z pracownikiem Ministerstwa Inwestycji i Rozwoju Departamentu Orzecznictwa, podczas której ustalono, że odpowiedź na pismo z [...] listopada 2018 r. nie została jeszcze sporządzona. W związku z nieobecnością pracownika zajmującego się powyższym pismem pracownik, z którym przeprowadzono rozmowę, zobowiązał się do mailowego przypomnienia o bezzwłocznej odpowiedzi na przedmiotowe wystąpienie. Następnie, z uwagi na fakt, że w dalszym ciągu nie udzielono odpowiedzi we wnioskowanym zakresie kolejnymi pismami z [...] marca 2019 r., z [...] sierpnia 2019 r. i z [...] grudnia 2019 r. ponownie zwrócono się do Ministerstwa Inwestycji i Rozwoju o podanie informacji w powyższym zakresie. Mając na uwadze znaczny upływ czasu oraz brak odpowiedzi w powyższym zakresie [...] października 2019 r. przeprowadzono rozmowę telefoniczną z pracownikiem Departamentu Orzecznictwa Ministerstwa Inwestycji i Rozwoju, który poinformował, iż odpowiednie pismo zostanie sporządzone w listopadzie, jednakże do dnia dzisiejszego organ prowadzący przedmiotowe postępowanie nie otrzymał wnioskowanej odpowiedzi. 17. Kolejnymi zawiadomieniami organ przedłużał postępowanie: zawiadomieniem z [...] marca 2019 r. do [...] maja 2019 r.; z [...] maja 2019 r. do [...] lipca 2019 .r.; z [...] lipca do [...] października 2019 r. 18. We wniosku z [...] lipca 2019 r. M. K. i H. K. zwrócili się do Prezydenta Miasta B. o wydanie decyzji odszkodowawczej ustalającej odszkodowanie za wywłaszczony grunt pod budowę ul. [...] o którym mówi decyzja Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejscowego w B. z [...] lipca 1986 r. nr [...]. W piśmie z [...] sierpnia 2019 r. organ odpowiadając na ten wniosek poinformował strony o dotychczasowym przebiegu postępowania. Następnie zawiadomieniem z [...] października 2019 r. przedłużył postępowanie do dnia [...] grudnia 2019 r. 19. W piśmie z [...] października 2019 r. M. K. i H. K., ponownie wnieśli ponaglenie na bezczynność Prezydenta Miasta B.. Wojewoda P. postanowieniem z dnia [...] listopada 2019 r. uznał ponaglenie za nieuzasadnione. 20. W piśmie z [...] października 2019 r., przesłanym przez Prezydenta Miasta B. przy piśmie z [...] listopada 2019 r. M. K. i H. K., wnieśli kolejne ponaglenie na bezczynność Prezydenta Miasta B. w przedmiotowej sprawie. Postanowieniem z [...] grudnia 2019 r. Wojewoda P. po raz kolejny uznał ponaglenie za nieuzasadnione. 21. Zawiadomieniem z [...] grudnia 2019 r. poinformowano strony, że zakończenie postępowania w przedmiotowej sprawie, stosownie do art. 36 § 1 K.p.a., przewidywane jest do [...] lutego 2020 r. 22. W dniu [...] listopada 2019 r. M. K. i H. K. złożyli skargę na bezczynność Prezydenta Miasta B., zarzucając naruszenie art. 35 § 3, art. 8 i art. 12 § 1 K.p.a. Skarżący wnieśli o zobowiązanie organu do wydania w terminie 30 dni od daty zwrotu akt postanowienia lub innego aktu administracyjnego, który kończyłby postępowanie zainicjowane wnioskiem z [...] lipca 2019 r.; stwierdzenie że organ dopuścił się rażącego naruszenia prawa oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podnieśli, że złożyli dwa wnioski dotyczącej tej samej sprawy. Dlatego też, zdaniem skarżących, organ działając na podstawie art. 61a K.p.a. powinien odmówić wszczęcia postępowania zainicjowanego wnioskiem z [...] lipca 2019 r. z uwagi na toczące się już postępowanie z wniosku z [...] kwietnia 2018 r. Organ nie wydając postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania zainicjowanego wnioskiem z [...] lipca 2019 r. pozostaje w rażącej bezczynności. Nie tylko nie wydaje stosownego rozstrzygnięcia zainicjowanego tym wnioskiem ale dalej kontynuuje postępowanie wszczęte na wniosek z [...] kwietnia 2018 r. Podczas gdy sami skarżący stwierdzają, że wniosek z [...] kwietnia 2018 r. jest przedwczesny i wzywają organ do ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość w drodze negocjacji. 24. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podał, że zmierza bezpośrednio do załatwienia przedmiotowej sprawy w określonej formie i w określonym prawem czasie. Podniesiono, że niewątpliwie dopełniono wszelkich czynności określonych w art. 36 K.p.a., a także podjęto działania wynikające z przepisów procesowych mające na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Ponadto dokonano szeregu niepozornych czynności zmierzających do ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz zebrania jak najpełniejszego materiału dowodowego celem wydania stosownej decyzji. Prześledzenie toku czynności podjętych przez organ pozwala stwierdzić, że organ nie pozostał bezczynny w załatwieniu sprawy oraz podejmuje czynności zmierzające do zebrania materiałów i dowodów niezbędnych do wydania decyzji kończącej przedmiotowe postępowanie administracyjne, w szczególności pozyskania załącznika graficznego do planu realizacyjnego budowy ulicy [...] na osiedlu "[...]", a także wyjaśnienia wątpliwości związanych z podziałem działki nr [...], najpierw decyzją Geodety Miejskiego z [...] września 1985 r., a następnie decyzją z [...] lipca 1986 r. Nadmieniono przy tym, że skarżący są informowani na bieżąco o wszelkich czynnościach dokonywanych przez organ prowadzący przedmiotowe postępowanie. Z uwagi na fakt, że zwrócono się do innych organów administracyjnych, celem uzyskania informacji niezbędnych dla wydania rozstrzygnięcia w sprawie, pozyskania materiału dowodowego oraz akt innych spraw administracyjnych dotyczących przedmiotowej nieruchomości, organ nie mógł zakończyć powyższego postępowania administracyjnego z przyczyn niezależnych od siebie. 25. W piśmie procesowym z [...] stycznia 2020 r. skarżący podnieśli, że wbrew temu co podnosi organ w odpowiedzi na skargę ich skarga nie ma związku z postępowaniem toczącym się na skutek wniosku z [...] kwietnia 2018 r. Ich skarga dotyczy wniosku z [...] lipca 2019 r., który jest ignorowany. Skarżący podnieśli, że wniosek ten został złożony po uprzednim wezwaniu w dniu [...] kwietnia 2019 r. organu do ustalenia wysokości odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości na podstawie decyzji z [...] lipca 1986 r. w drodze negocjacji. Po uzyskaniu informacji w piśmie z [...] maja 2019 r., że brak jest podstaw prawnych do przeprowadzenia negocjacji w celu ustalenia wysokości odszkodowania za działki nr [...], skarżący, złożyli w dniu [...] lipca 2019 r. wniosek o ustalenie odszkodowania na podstawie decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 i ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; dalej P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 i 9 P.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a oraz w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1–3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Rozpoznając skargę na bezczynność, sąd kontroluje jedynie, czy w sprawie zaistniał stan bezczynności, tzn. czy organ podjął określone czynności i załatwił sprawę na danym etapie postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Z kolei § 1a powołanego przepisu stanowi, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości lub w części (art. 151 P.p.s.a.). Na zasadzie art. 119 pkt 4 oraz art. 120 P.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. W myśl art. 52 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1), przy czym przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). W przypadku skargi na bezczynność - jak przewiduje art. 37 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej K.p.a.) - stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność). Stosownie do art. 37 § 3 K.p.a. ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. W niniejszej sprawie skarżący w toku postępowania składali wielokrotnie ponaglenia: pierwsze z [...] października 2018 r. kolejne z [...] lutego 2019 r., z [...] października 2019 r. Wojewoda P. wszystkie te ponaglenia uznał za nieuzasadnione. Powyższe dowodzi, że skarżący spełnili tym samym wymóg formalny do wniesienia niniejszej skargi na bezczynność. Przechodząc do oceny merytorycznej w pierwszej kolejności należy podnieść, że przedmiotem rozpoznania sądu w sprawie niniejszej nie jest skarga na bezczynność czy też przewlekłe prowadzenie postępowania wszczętego na wniosek z [...] kwietnia 2018 r. w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania za nieruchomość położoną w B., oznaczoną nr [...], wydzieloną na podstawie decyzji Geodety Miejskiego nr [...] z [...] lipca 1986 r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości położonej w B. przy ul. [...] oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie nr [...] jako działka [...]. Postępowanie to, zgodnie z jednoznacznym stanowiskiem skarżących wyrażonym zarówno w skardze jak i w piśmie procesowym z [...] stycznia 2020 r., dotyczy bezczynność organu polegającej na braku wydania formalnego rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania zainicjowanego wnioskiem z [...] lipca 2019 r. z uwagi na toczące się już postępowanie z wniosku z [...] kwietnia 2018 r. Odnosząc się do powyższego podnieść należy, że zgodnie z art. 61a § 1 K.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 5 stosuje się odpowiednio. W orzecznictwie przyjmuje się, że w art. 61a § 1 K.p.a. ustawodawca wprowadził dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną. Natomiast drugą przesłanką do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyjmuje się, że taką uzasadnioną przyczyną odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego może być ponowne żądanie jego wszczęcia w sprawie już raz rozstrzygniętej (vide: wyrok WSA w Krakowie z 14 listopada 2019 r., III SA/Kr 828/19, pub. Lex nr 2741056). W wyroku z 6 listopada 2019 r. wydanym w sprawie I OSK 2933/18 NSA stwierdził, że do innych uzasadnionych przyczyn odmowy wszczęcia postepowania zaliczyć należy żądanie, które dotyczy sprawy rozstrzygniętej już decyzją (pub. Lex nr 2744007). W sprawie niniejszej mamy do czynienia z taką sytuacją, że postępowanie toczące się z wniosku z [...] kwietnia 2018 r. nie zostało jeszcze zakończone. W trakcie tego postępowania skarżący złożyli kolejny identyczny wniosek z [...] lipca 2019 r., tj. wniosek o wydanie decyzji ustalającej odszkodowanie za nieruchomość oznaczoną nr [...] wydzieloną na podstawie decyzji z [...] lipca 1986 r. zatwierdzającą podział nieruchomości nr [...]. Postępowanie w sprawie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość zostało już wszczęte wnioskiem skarżących z [...] kwietnia 2018 r. i nadal się toczy. Dlatego też, zdaniem sądu, nie można zarzucić organowi bezczynności i zobowiązać go do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postepowania na wniosek z [...] lipca 2019 r. Oba wskazane wnioski zostały bowiem złożone w tej samej sprawie. Zdaniem sądu w takiej sytuacji nie zachodzi potrzeba formalnego załatwienia wniosku z [...] lipca 2019 r. Formalne załatwienie takiego wniosku postanowieniem o odmowie wszczęcia postępowania prowadziłoby do logicznej sprzeczności. Z jednej bowiem strony toczyłoby się postępowanie zainicjowane wnioskiem z [...] kwietnia 2018 r. dotyczące ustalenia odszkodowania z drugiej strony w obrocie prawnym funkcjonowałoby postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w w przedmiocie wypłaty odszkodowania za te same nieruchomości. Brak wydania formalnego postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania nie ma żadnego wpływu na prawa skarżących. Słusznie, zdaniem sądu, organ w sprawie niniejszej, potraktował wniosek z [...] lipca 2019 r. jako kolejne pismo procesowe skarżących w sprawie toczącej się na wniosek z [...] kwietnia 2018 r. i udzielił na nie odpowiedzi w piśmie z [...] sierpnia 2019 r. informując strony o dotychczasowym przebiegu postępowania. Z powyższych względów sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło