II SAB/Bk 125/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 26 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. N. na bezczynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Białymstoku A. K. Kancelaria Komornicza nr [...] w Białymstoku w przedmiocie dostępu do informacji publicznej p o s t a n a w i a odrzucić skargę , M. N. (dalej: "skarżąca") wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na bezczynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Białymstoku A. K. Kancelaria Komornicza nr [...] w Białymstoku w przedmiocie dostępu do informacji publicznej. W wykonaniu zarządzeń Przewodniczącej Wydziału z 22 maja 2026 r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych poprzez: a) podanie numeru PESEL, b) uiszczenie wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł. W wezwaniach zakreślono termin 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka sądowa została skutecznie doręczona skarżącej na adres skrytki pocztowej w dniu 24 lipca 2026 r. (zob. zwrotne potwierdzenie odbioru, k. 20). Wpis od skargi nie został uiszczony, co dokumentuje informacja z Oddziału Finansowo-Budżetowego tut. Sądu (k. 33). Nie uzupełniono również braku formalnego skargi. Skarżąca w dniu 30 lipca 2026 r. wystosowała pismo, w którym podniosła brak prawidłowego doręczenia ww. wezwań. Wyjaśniła, że jej prawidłowe dane osobowe to "N. M." [a nie M. N. – dop. Sądu] oraz że tylko taki zapis będzie uznawany za ważny. W jej ocenie brak prawidłowego doręczenia korespondencji do "N. M." uniemożliwia udzielenie odpowiedzi. Ponadto stwierdziła, że "żądanie numeru żywego człowieka jest zakazane w Konstytucji". Wskazała też, że odpowiedź zostanie udzielona po otrzymaniu prawidłowo zaadresowanej korespondencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Stosownie do art. 57 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Podstawowe wymogi, jakim powinny odpowiadać pisma w postępowaniu sądowym, określa art. 46 i art. 47 p.p.s.a. Stosownie do art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. pismo strony będące pierwszym pismem w sprawie (którym to pismem jest m.in. skarga) powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Sąd zauważa przy tym, że problematyka braku formalnego w postaci braku wskazania w skardze numeru PESEL, była przedmiotem uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2023 r. sygn. II GPS 3/22, w której stwierdzono, że niezachowanie wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL - określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., bez względu na to, czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd. W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny m.in. podzielił stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w uzasadnieniu uchwały z 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13, że prawo do sprawiedliwego procesu sądowego, będące elementem prawa do sądu, gwarantuje stronom postępowania możliwość korzystania z praw i gwarancji procesowych oraz rzetelne i merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Minimalne wymogi w zakresie rzetelnej procedury wyznacza z jednej strony nakaz podmiotowego, a nie przedmiotowego traktowania uczestników postępowania, z drugiej zaś - zakaz arbitralnego działania sądu. Sformalizowanie postępowania, chociaż nakłada na strony obowiązek dokonywania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym w określonej formie i terminach to odgrywa także pozytywną rolę, gdyż pozwala oddzielić poszczególne czynności w postępowaniu, wskazać ich kolejność i sposób podejmowania. Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że uporządkowana procedura gwarantuje uczestnikom postępowania pewność prawa i jego przewidywalność. Przepisy formalne zapewniają bezpieczeństwo prawne i przejrzystość postępowania. Pełnią one funkcję ochronną dla wszystkich uczestników postępowania, zapewniają bezstronność osiąganą przez jednakowe wymagania formalne stawiane obu stronom procesu. Obowiązek dopełnienia wymagań formalnych przez stronę, które nie są nadmierne i służą celom postępowania sądowego, nie może być postrzegany jako ograniczenie prawa do sądu. Ponadto NSA stwierdził, że ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zamyka drogi sądowej do dochodzenia naruszonych praw i wolności jednostki (art. 77 ust. 2 Konstytucji RP), lecz umożliwia każdemu obywatelowi skorzystanie z tego prawa w ramach określonej procedury. Rozwiązania przyjęte przez ustawodawcę w art. 58 § 1 pkt 3 w związku z art. 57 § 1 zdanie pierwsze i art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., obligujące sąd do odrzucenia skargi w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych skargi, nie naruszają prawa do sądu i nie stanowią o niekonstytucyjności powołanych przepisów. W uchwale wyjaśniono również, że jeżeli strona nie skorzysta z możliwości uzupełnienia braku formalnego skargi, to z jej zaniechania nie można wyprowadzać wniosku o naruszeniu prawa strony do sądu. Równość w prawie odnosi się zaś, co do zasady, do procesu stanowienia norm prawa i nakłada na prawodawcę obowiązek nadawania prawu takich treści, które czynią zadość nakazowi jednakowego traktowania podmiotów (sytuacji) podobnych. Konstytucyjna zasada równości wobec prawa nie zwalnia wnoszących skargę od respektowania tych reguł procesowych ujętych w przepisach powszechnie obowiązujących, które odnoszą się do wszystkich skarżących (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 listopada 2022 r., sygn. akt II OZ 663/22). Już tylko w świetle powyższej uchwały NSA jako oczywiście bezzasadny jawi się zarzut skarżącej jakoby określony w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. obowiązek podania numeru PESEL był niezgodny z Konstytucją RP. Skarżąca nie wskazała zresztą żadnego przepisu ustawy zasadniczej w tym zakresie. Warto dodać, że wymóg podania numeru PESEL ma przede wszystkim na celu uniemożliwienie popełniania pomyłek w zakresie identyfikacji podmiotów postępowania przed sądami administracyjnymi. Numer PESEL jest bowiem unikatowym identyfikatorem osoby fizycznej. Ponadto numer ten może przy okazji służyć do sprawdzenia liczby oraz rodzaju spraw prowadzonych i zakończonych z udziałem danej osoby. Takie ustalenia są niewątpliwie konieczne, by nie prowadzić postępowania sądowego w tej samej sprawie, jeżeli toczy się już postępowanie wcześniej wszczęte, albo w sprawie, która została już prawomocnie osądzona (zob. A. Kurzawa, Numer PESEL a wymóg formalny skargi – uwagi na tle orzecznictwa sądów administracyjnych, ZNSA 2022, nr 1, s. 98-110). Przepis art. 49 § 1 p.p.s.a. stanowi, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym skarga, której braków formalnych nie uzupełniono w terminie, podlega odrzuceniu. Ponadto, na zasadzie art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. skarga, jako pismo wszczynające postępowanie przed sądem administracyjnym, podlega wpisowi. Zgodnie z treścią art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W myśl natomiast art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której mimo wezwania nie został w terminie uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu. Dlatego też skarżąca została wezwana do usunięcia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwań, braku formalnego skargi poprzez podanie swojego numeru PESEL, a także braku fiskalnego poprzez uiszczenie wpisu sądowego. Przesyłka została skutecznie doręczona skarżącej na adres jej skrytki pocztowej w dniu 24 lipca 2026 r. A zatem przewidziany prawem siedmiodniowy termin, do którego mogła uzupełnić braki formalne i fiskalne, upłynął z dniem 31 lipca 2026 r. (piątek). W terminie tym skarżąca nie uczyniła zadość wezwaniu sądu. Końcowo wskazać należy, że argumentacja skarżącej, jakoby wezwania sądu nie zostały jej skutecznie doręczone z uwagi na zaadresowanie przesyłki na dane "M. N." zamiast preferowanego przez nią zapisu "N. M.", jest całkowicie bezzasadna i pozbawiona jakichkolwiek podstaw prawnych. Żaden przepis prawa nie nakłada na organy państwowe ani sądy obowiązku posługiwania się szykiem przestawnym (nazwisko, imię) jako warunkującym ważność czynności procesowych. Elementami identyfikującymi osobę fizyczną są imię (imiona) oraz nazwisko. Okoliczność, że Sąd zastosował naturalny dla języka polskiego szyk, w którym imię poprzedza nazwisko, nie ma najmniejszego wpływu na ocenę prawidłowości i skuteczności doręczenia. Skarżąca odebrała kierowaną do niej korespondencję, zapoznała się z jej treścią, a następnie sformułowała na nią odpowiedź. Nie ulega zatem wątpliwości, że miała pełną świadomość, iż korespondencja pochodzi z sądu administracyjnego, dotyczy zainicjowanej przez nią sprawy i jest kierowana do niej jako strony skarżącej. Z tych względów Sąd zobowiązany był do odrzucenia skargi na zasadzie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 oraz art. 220 § 3 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji postanowienia.